თანამედროვე მოსწავლის ცხოვრება მრავალ გამოწვევას შეიცავს. სასწავლო პროცესი ხშირად სტრესის მიზეზი ხდება, განსაკუთრებით გამოცდებისა და შემაჯამებელი სამუშაოების პერიოდში, კლასში ახალი მასწავლებლის შემოსვლისას ან რთული დავალებების შესრულებისას. მცირე სტრესი ნორმალურია და ბავშვი მასთან გამკლავებას ახერხებს, თუმცა ზოგიერთისთვის ეს მდგომარეობა სერიოზულ დაბრკოლებად იქცევა. როგორ უნდა გავიგოთ, რომ თქვენს შვილს მეტი ემოციური მხარდაჭერა სჭირდება? გთავაზობთ ხუთ საგანგაშო ნიშანს.
თუ ბავშვი დიდხანს ვერ იძინებს, ღამით ხშირად იღვიძებს ან კოშმარებზე წუწუნებს, ეს შეიძლება გაზრდილი შფოთვის ნიშანი იყოს. ძილის ნაკლებობა უარყოფითად მოქმედებს განწყობაზე, კონცენტრაციასა და აკადემიურ მიღწევებზე. უძილობა ასევე გავლენას ახდენს კვებაზე – ტვინი ენერგიის წყაროს ტკბილ და კალორიულ პროდუქტებში ეძებს. სიტუაციის გაუმჯობესება შესაძლებელია ძილის რეჟიმის დაცვითა და მის წინ გარკვეული რიტუალების შესრულებით: უარი თქვით გაჯეტებზე დაძინებამდე ერთი საათით ადრე, მიეცით ბავშვს გვირილის ჩაი და შექმენით მშვიდი, მოდუნებული ატმოსფერო.
თუ ბავშვი მოულოდნელად ფეთქებადი, სენტიმენტალური ან აგრესიული ხდება აშკარა მიზეზის გარეშე, ეს შესაძლოა სტრესის ნიშანი იყოს. ბავშვი ყოველთვის ვერ აცნობიერებს თავისი ემოციების წარმოშობის მიზეზს, ამიტომ მშობლებისთვის მნიშვნელოვანია მისი გრძნობების განხილვა, უპირობო მხარდაჭერის გამოხატვა და კრიტიკის თავიდან აცილება. სტრესთან გამკლავებაში ყველაზე ეფექტურია სუფთა ჰაერზე სეირნობა და ფიზიკური აქტივობა.
ზოგჯერ შფოთვა ვლინდება არა მხოლოდ გაღიზიანებითა და ჩაკეტილობით, არამედ მუდმივი მღელვარებითაც. ბავშვი გამუდმებით საუბრობს მოსალოდნელ ტესტზე, ეშინია შეცდომების დაშვების, თავს არიდებს ახალ დავალებებს ან უარს ამბობს დაფასთან გასვლაზე. ასეთი ქცევა შესაძლოა ფარულ სტრესზე მიუთითებდეს.
მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვის შიშები არ შევაფასოთ, როგორც უმნიშვნელო. პირიქით, უნდა ვაჩვენოთ, რომ ისინი დაძლევადია. დაეხმარეთ ბავშვს პოზიტიური მხარეების დანახვაში, ესაუბრეთ მას რეგულარულად, წაახალისეთ მისი მცდელობები და დაეხმარეთ დღის სტრუქტურირებაში – დაყავით დავალებები მცირე ნაწილებად, შექმენით მნიშვნელოვანი საქმეების პუნქტობრივი ჩამონათვალიდა აუცილებლობის შემთხვევაში დაუთმეთ დრო დასვენებას.
თუ ბავშვი უარს ამბობს პრობლემებზე და გრძნობებზე საუბარზე, ეს შეიძლება იყოს ხანგრძლივი სტრესის შედეგი. ამის გამომწვევი მიზეზები შესაძლოა იყოს რთული ურთიერთობები თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან გაუგებრობა ან სხვა ფაქტორები, რომლებიც მშობლის თვალს შეიძლება გამოეპაროს. პრობლემების გადაჭრა შესაძლებელია რბილი მიდგომით. შექმენით ისეთი გარემო, სადაც ბავშვი თავს კომფორტულად იგრძნობს და გახსნილად ისაუბრებს – ეს შეიძლება იყოს ერთად სეირნობა, თამაშები ან ძილის წინ მშვიდი საუბრები.
ხშირი თავის ტკივილი, მუცლის ტკივილი და გულისრევა შესაძლოა სტრესის ნიშნები იყოს. ბავშვთა ფსიქიკა ხშირად რეაგირებს სტრესზე ფიზიკური სიმპტომებით. ყურადღება მიაქციეთ ბავშვის ჩივილებს და რეგულარულად ჰკითხეთ, როგორ გრძნობს თავს. თუ შეამჩნევთ, რომ გარკვეული მდგომარეობები ხშირად მეორდება, უმჯობესია მიმართოთ სპეციალისტს, რომელიც დაგეხმარებათ პრობლემის გაანალიზებაში და მის მოგვარებაში.
ბავშვის ემოციური მდგომარეობის გათვალისწინება მნიშვნელოვანია მისი კეთილდღეობისთვის. თუ შეამჩნევთ რომელიმე ამ ნიშნებიდან, ეცადეთ დაეხმაროთ ბავშვს სიტუაციის გაანალიზებაში და საჭიროების შემთხვევაში, მიმართოთ სპეციალისტს. სიყვარულითა და მხარდაჭერით შეგიძლიათ შეუმსუბუქოთ ბავშვს სასწავლო პროცესის გამოწვევები და დაეხმაროთ მას საკუთარი ემოციების მართვაში.