კვების სწორი ჩვევების შესახებ გასტროენტეროლოგი თეონა ჯანაშია გვესაუბრება
- კვების არასწორი რეჟიმი და ჩვევები, ბოჭკოს დაბალი შემცველი საკვების მიღება, არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა, ფსიქო-ემოციური სტრესი, დეფეკაციის შეკავება, სხვადასხვა მედიკამენტის მიღება - ეს ყველაფერი კუჭ-ნაწლავის სისტემის ჯანმრთელობასთან დიდ კავშირშია. ზოგადად, გასტროენტეროლოგიური დაავადებების გავრცელების მაჩვენებელმა საგრძნობლად იმატა. ამავდროულად, როგორც სპეციალისტები აღნიშნავენ, ის მნიშვნელოვნად გაახალგაზრდავდა და ისეთი სერიოზული დაავადებები, როგორიცაა კუჭის წყლული ან გასტრიტი უკვე მოზარდებსა და ბავშვებშიც გვხვდება.
კუჭ-ნაწლავთა დაავადებების დიდი ნაწილი სიცოცხლეს საფრთხეს არ უქმნის, თუმცა დიდწილად აქვეითებს ცხოვრების ხარისხს და პაციენტისთვის ძლიერ შემაწუხებელი ხდება, რეალურად კი, ისეთ მცირე ჩვევებზე უარის თქმას, როგორიცაა საკვებზე წყლის დაყოლება, სწრაფი კვება, კვება გაჯეტებთან, დაავადების განვითარებას უშლის ხელს.
- თეონა, საუბარი დავიწყოთ ზოგადად გასტროენტეროლოგიური დაავადებებით. რომელია ყველაზე გავრცელებული პათოლოგიები?
- ზოგადად, გასტროენტეროლოგია სწავლობს საჭმლის მომნელებელ სისტემას, მის დაავადებებს, დიაგნოსტიკას და მკურნალობის მეთოდებს. სიმპტომებიც ასოცირებულია იმ ორგანოებთან, რომლებიც მუცლის ღრუში მდებარეობს. ამ ეტაპზე სეზონურობასთან კავშირში ყველაზე ხშირად გვხვდება: დიარეა, ღებინება, ინტოქსიკაცია, გულძმარვა, ბოყინი, მუცლის შებერილობა, კუჭის მოქმედების დარღვევა და სხვა.
თუმცა, როგორც აღვნიშნეთ, გასტროენტეროლოგია ფართო მიმართულებაა და დაავადებების ჩამონათვალიც ვრცელია. საკმაოდ გავრცელებული და ამავდროულად მზარდია, გასტრიტითა და წყლულით დაავადებული პაციენტების რაოდენობა. აღსანიშნავია ისიც, რომ წლების წინ ისინი ახალგაზრდა მამაკაცების დაავადებად ითვლებოდა, ახლა კი გენდერული დისბალანსი თითქმის აღარ გვაქვს და საგრძნობლად შემცირებულია ასაკიც. ხშირად მყავს 18-19 წლის პაციენტები, რომელთაც უკვე ჩამოყალიბებული აქვთ კუჭის წყლული. ეს ყველაფერი ცხოვრების თანამედროვე რეჟიმიდან გამომდინარეობს.
- თქვენ მიერ დასახელებული ჩივილების დროს პაციენტები ხშირად მიმართავენ თვითმკურნალობას. როდის არის ექიმთან ვიზიტი აუცილებელი?
- ყველაზე საყურადღებო სიმპტომებია ღებინება სისხლიანი მინარევით, კუჭის მოქმედება შავი ან თეთრი მასებით, წონის სწრაფი კლება, ხანგრძლივი დიარეა, გულძმარვა, ხანგრძლივი მუცლის ტკივილი.
- აღნიშნული სიმპტომების დროს პაციენტმა წინასწარ უნდა ჩაიტაროს კვლევები და ისე მოვიდეს სპეციალისტთან?
- მედიცინაში არსებობს მიმართულებები, როდესაც პაციენტი ექიმთან წინასწარ ჩატარებული კვლევებით უნდა მივიდეს. თუმცა გასტროენტეროლოგიაში ასე არ არის. სპეციალისტმა ანამნეზის შესაბამისად უნდა დანიშნოს კვლევები, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ინსტრუმენტული, ისე ლაბორატიული.
ასევე გასათვალისწინებელია ის საკითხიც, რომ სრულყოფილი კონსულტაცია გასტროენტეროლოგთან ვერ ჩატარდება დისტანციურად, რადგან ექიმი აკვირდება კანის ფერს, მუცელს, ენას და სხვა არაერთ დეტალს.
- „ნიუ ჰოსპიტალსში“ რა კვლევები ტარდება გასტროენტეროლოგიური დაავადებების დიაგნოსტირებისთვის?
- „ნიუ ჰოსპიტალსი“ მაღალტექნოლოგიური მულტიპროფილური კლინიკაა, რომელიც დიაგნოსტირებისთვის საჭირო უახლესი აპარატურითაა აღჭურვილი. ჩვენთან ტარდება გასტროსკოპია, კოლონოსკოპიას, მუცლის ღრუს ექოსკოპია, რენტგენი, კომპიუტერული ტომოგრაფია და სხვა მაღალტექნოლოგიური კვლევები. კლინიკაში ასევე ხელმისაწვდომია კაფსულით ენდოსკოპია, რომელიც წვრილი ნაწლავის კვლევის ერთ ერთი დიაგნოსტიკური მეთოდია. დიაგნოსტიკის ფართო სპექტრიდან გამომდინარე არაერთი იშვიათი დიაგნოზით დაგვისვამს და წარმატებით გვიმკურნალია.
- ვისაუბროთ გასტროენტეროლოგიური დაავადებების გამომწვევ მიზეზებზეც. საინტერესოა ყველაზე ხშირ შემთხვევაში, რა იწვევს მათ?
- თუ ვისაუბრებთ გასტრიტსა და წყლულზე, მაშინ მათი უხშირესი გამომწვევი მიზეზი ჰელიკობაქტერია პილორია. ეს არის ბაქტერია, რომელიც არის წყლულის გამომწვევი ერთ ერთი მიზეზი, ასვევე შეიძლება იყოს არასწორი კვება, როდესაც პაციენტი დღეში ერთხელ ან ურეჟიმოდ იკვებება, გაზიანი სასმელების ხშირი მიღება, მწეველობა, ცხოვრების სტილი, ეკრანების წინ კვება და ა.შ
- რა კავშირშია ცივი სასმელი და სწორი კვება? ცივ სასმელში მხოლოდ გაზიანი სასმელები იგულისხმება თუ წყალიც?
- ცივი სასმლის დაყოლება მიღებული საკვების ნაწლავებში სწრაფ გადასვლას იწვევს. შედეგად ადამიანი ვერ ნაყრდება და მას მუდმივად შია. ასევე იწვევს შებერილობასა და დისკომფორტს.
ეს ეხება არა მხოლოდ გაზიან სასმელს, არამედ წყალსაც. ნებისმიერი ცივი სითხის დაყოლება მავნეა კვების დროს.
- გარდა აღნიშნულია, კიდევ რა არის განსაკუთრებით მავნე ჩვევები ჩვენი კუჭ-ნაწლავისთვის?
- კუჭ-ნაწლავს არ უყვარს ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილება, ამიტომ ნებისმიერი ცივი ან ცხელი საკვები და სასმელი მავნეა. ის აუცილებლად უნდა იყოს სხეულის და ოთახის ტემპერატურის. ასევე, ძალიან მავნე ჩვევაა საკვების სწრაფად გადაყლაპვა. თითოეული ლუკმა კარგად უნდა დაიღეჭოს.
კუჭ-ნაწლავს განსაკუთრებით აღიზიანებს სანელებლები, რომლებიც დამატებულია საკვებზე. მავნე გავლენა აქვს გაზიან და ალკოჰოლურ სასმელებს.
უნდა ვიკვებოთ გარკვეული დოზით, გარკვეული საკვებით და გარკვეული დროით, რომ კუჭ-ნაწლავის პრობლემებისგან დაცული ვიყოთ.
- რამდენჯერადი კვებაა იდეალური?
- მინიმუმ 4-ჯერადი კვებაა იდეალური, მაგრამ ადამიანების უმეტესი ნაწილი ამას ვერ ახერხებს. ამ დროს მნიშვნელოვანია, რომ საუზმე მაინც იყოს სრულყოფილი. მხოლოდ ამ შემთხვევაში იფუნქციონირებს კუჭ-ნაწლავი მშვიდად, სწორად გადაამუშავებს და მოინელებს მიღებულ საკვებს.
ჩვენი ცხოვრების რეჟიმს უნდა მოვარგოთ კვების სწორი ჩვევები, რომელიც სხვადასხვა შემაწუხებელი სიმპტომისა თუ დაავადების განვითარებისგან დაგვიცავს.
R