რა უნდა იცოდეთ 18-საათიან დიეტაზე, რატომ არ ღირს უზმოზე ყავის დალევა და შეიძლება თუ არა ჭამის დროს წყლის სმა? - ნუტრიციოლოგის პასუხები - მშობლები
რა უნდა იცოდეთ 18-საათიან დიეტაზე, რატომ არ ღირს უზმოზე ყავის დალევა და შეიძლება თუ არა ჭამის დროს წყლის სმა? - ნუტრიციოლოგის პასუხები
წონაში დასაკლებად ე.წ. 18-საათიანი დიეტა საკმაოდ პოპულარული და გავრცელებული მეთოდია. რამდენად მისაღებია ინტერვალური კვება და რა ხდება ამ დროს ჩვენს ორგანიზმში - თემაზე ნუტრიციოლოგი, დიეტოლოგი ნატალია გოგავა გადაცემაში "ახალი დღე" საუბრობს:
- ინტერვალური კვების საკმაოდ ბევრი მოდელი არსებობს და ბოლო წლების განმავლობაში, ერთ-ერთი პოპულარული 18-საათიანი ინტერვალური კვების მოდელი გახლავთ. ამ სისტემის დროს, გარდა წონის კლებისა, სხვა დადებით ცვლილებებსაც აღნიშნავენ. ეს იქნება, შაქრის დონის დარეგულირება, ანთებითი პროცესებისა და ინსულინრეზისტენტობის შემცირება, კოგნიტური რეაქციების გაუმჯობესება, კონცენტრაციის ზრდა და ასე შემდეგ. მრავალი წელია, ცნობილია და არაერთი კვლევითაა დადგენილი, რომ შიმშილი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ჩვენს ჯანმრთელობაზე დადებითად აისახება. ამცირებს სიმსივნური უჯრედების განვითარება-გამრავლების რისკს, რადგანაც ორგანიზმის იმუნიტეტი და ადაპტაციური შესაძლებლობები იზრდება. შიმშილის დროს ჩვენს ორგანიზმში აუტოფაგიის პროცესი მიმდინარეობს, რომელიც თვითშთანთქვას, თვითმონელებას ნიშნავს. ეს პროცესი წლების წინ იაპონელმა მეცნიერმა აღწერა და მას ნობელის პრემიაც კი მიენიჭა. აუტოფაგიის დროს უჯრედები იყენებენ იმ უსარგებლო, პათოგენურ ნარჩენებს, რომლებიც ჩვენს ორგანიზმში ტოქსინებისა და შლაკების სახით გროვდება. რაც უფრო დიდი შუალედებით უწევს ადამიანს კვება, მით უფრო ინტენსიურად მიმდინარეობს აუტოფაგია.
რა ხდება 18-საათიანი კვების დროს? ამ შემთხვევაში, ადამიანს დღე-ღამის 24 საათის განმავლობაში, შესაძლებლობა აქვს, საკვები მხოლოდ 6 საათი მიიღოს. დანარჩენი 18 საათის განმავლობაში საკვებს არ ღებულობს. რაც უფრო მცირეა ეს კვებითი ფანჯარა, ადამიანი იძულებული ხდება, თავისი რაციონიდან 1 და შესაძლებელია, 2 კვებაც კი ამოიღოს. ამის გამო, კალორიების დეფიციტი იქმნება, რადგანაც დარჩენილ დროში ვერ ასწრებს იმ კალორიების მიღებას, რომელიც მას მისცემს საშუალებას, ან მოიმატოს წონაში ან შეინარჩუნოს არსებული წონა. მაგრამ, ხანდახან ასე არ ხდება, რადგანაც ძალიან ბევრი ფიქრობს, რომ რაკი ერთხელ ან ორჯერ იკვებება დღის განმავლობაში, ნებისმიერი საკვების, ნებისმიერი რაოდენობით მიღების უფლება აქვს, მათ შორის, ტკბილეული, ცომეული, არაჯანსაღი საკვები. თუ ადამიანმა გადაწყვიტა, წონის დასაკლებად ინტერვალურ კვებაზე გადავიდეს, აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს, რომ ამ შემთხვევაშიც კვება უნდა იყოს დაბალანსებული, უპირატესობა უნდა მიანიჭოს მჭლე ცილებს - ეს იქნება, ქათმის ხორცი, თევზი, საქონლის ხორცი, ასევე, კვერცხი თუ რძის ნაწარმი. აუცილებლად დიდი რაოდენობით ბოსტნეული. დანარჩენი საკვები - ბურღულეული, ჯანსაღი ცხიმები თუ ხილი, შეზღუდული რაოდენობით უნდა მიიღოს.
- შეიძლება თუ არა ჭამის დროს წყლის დალევა?
- თუ ადამიანის კუჭ-ნაწლავის ტრაქტი არის ჯანმრთელი, მას შეუძლია, კვების დროს წყალი გარკვეული რაოდენობით მიიღოს. განსაკუთრებით, თუ საკვები მშრალია ან ნერწყვის რაოდენობა არასაკმარისია. მაგალითად, სტრესის დროს ან ასაკოვანია ადამიანი. დიდი რაოდენობით წყლის მიღება რეკომენდებული არ არის. განსაკუთრებით, ცივი წყლის, გაზიანი სასმელების. ეს ძალიან ხშირად შებერილობას, სიმძიმეს, მეტეორიზმს ხელს უწყობს.
- შეიძლება თუ არა უზმოზე ყავის დალევა?
- უზმოზე ყავის დალევა რეკომენდებული არ არის, თუ ჩვენი მიზანი წონის კლება და ცხიმის წვაა. განსაკუთრებით, თუ ვისაუბრებთ ქალბატონებზე, რომლებიც 40 წელზე მეტი ასაკის არიან. დილით ჩვენ ისედაც კორტიზოლის მაღალი დონე გვაქვს, მაგრამ ეს ბუნებრივია, ნორმაა. კორტიზოლი გვაღვიძებს და გვავსებს ენერგიით. ყავის მიღების შემდეგ კორტიზოლის დონე კიდევ უფრო იზრდება და მაღალი კორტიზოლი ცხიმის წვას ყოველთვის ხელს უშლის. თუ ყავა ტკბილია, წონის კლებისთვის საუკეთესო ვარიანტი ნამდვილად არ არის იმიტომ, რომ აქ უკვე ორმაგი მექანიზმი ირთვება. უზმოდ მიღებული ტკბილი ყავა სისხლში გლუკოზის დონეს ძალიან სწრაფად ზრდის, ამის გამო გამოიყოფა ინსულინი, რომელიც ცდილობს, რომ ეს გლუკოზა რაც შეიძლება, მალე დაწიოს. ინსულინის გამოყოფა ასევე აფერხებს ცხიმის წვას. ორმაგი ჰორმონალური სტრესის ქვეშ ვდგებით. ერთი - მომატებული კორტიზოლი, მეორე მხრივ, მომატებული ინსულინი და ამ ორი ჰორმონის კომბინაცია საუკეთესო პირობაა ცხიმის დაგროვებისთვის, განსაკუთრებით მუცლის არეში.
