შეიძლება თუ არა მძინარე ბავშვის „ძალით“ გაღვიძება — მითი და სინამდვილე ბავშვის ძილზე - მშობლები
შეიძლება თუ არა მძინარე ბავშვის „ძალით“ გაღვიძება — მითი და სინამდვილე ბავშვის ძილზე
ბავშვის ძილი მშობლებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე სათუთი და ამავე დროს, ყველაზე დამაბნეველი თემაა. განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე ჩვილებს ეხება. თითქმის ყველა ოჯახში ჩნდება კითხვები: უნდა გავაღვიძოთ თუ არა ბავშვი კვებისთვის, რამდენად უსაფრთხოა საწოლში ბალიშისა და პლედის დატოვება და მართლა აუცილებელია თუ არა სახლში სრული სიჩუმე, სანამ პატარას სძინავს.
ამ საკითხებზე ბევრი მცდარი წარმოდგენა არსებობს. ზოგი რჩევა თაობიდან თაობას გადაეცემა, ზოგი ინტერნეტიდან გავრცელდა, მაგრამ ყველა მათგანი სწორი არ არის. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, ერთმანეთისგან გავმიჯნოთ მითი და რეალობა.
მითი პირველი: მძინარე ბავშვის გაღვიძება არ შეიძლება
ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მოსაზრებაა. ბევრ მშობელს ჰგონია, რომ თუ პატარას სძინავს, მისი გაღვიძება ნებისმიერ შემთხვევაში ცუდია და ბავშვის ბუნებრივ რიტმს აზიანებს. სინამდვილეში, ეს ყოველთვის ასე არ არის.
ჩვილობის პერიოდში არის შემთხვევები, როცა ბავშვის გაღვიძება აუცილებელიც კი ხდება. მაგალითად, თუ პატარა სუსტად ჭამს, დაბადებიდან მცირე წონა აქვს ან წონაში სათანადოდ არ იმატებს, კვებებს შორის ზედმეტად დიდი შუალედი არ უნდა გაკეთდეს. ასეთ დროს ძილის გამო კვების გამოტოვება არ არის სასურველი. ორგანიზმს ამ ასაკში რეგულარული კვება სჭირდება და მშობელმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოს, რომ ბავშვმა საჭირო რაოდენობის საკვები მიიღოს.
თუმცა თუ პატარა კარგად იკვებება, მშვიდადაა, ექიმთან კონტროლზე წონაში სტაბილურად იმატებს და მისი საერთო მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია, მაშინ უმეტეს შემთხვევაში უმჯობესია, ძილი არ შევუწყვიტოთ. ასეთ დროს ბავშვის ორგანიზმი თავად არეგულირებს, რამდენი დასვენება სჭირდება. ამიტომ პასუხი ერთი სიტყვით ვერ გაიცემა — ბავშვის გაღვიძების აუცილებლობა მის ასაკზე, კვების რეჟიმსა და ჯანმრთელობის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული.
როდის არის განსაკუთრებული სიფრთხილე საჭირო
ახალშობილებისა და ძალიან პატარა ჩვილების შემთხვევაში მშობელმა ყურადღება უნდა მიაქციოს კვების ინტერვალებს და ბავშვის საერთო მდგომარეობას. თუ პატარა ზედმეტად ძილიანია, უჭირს გაღვიძება, სუსტად წოვს ან ექიმს უკვე აქვს მითითებული, რომ კვების გამოტოვება არ შეიძლება, ასეთ დროს გაღვიძება არა მხოლოდ დასაშვები, არამედ საჭიროცაა.
მეორე მხრივ, თუ ბავშვი ჯანმრთელია, ენერგიულად იღვიძებს, კარგად ჭამს და წონაშიც მატება აქვს, ზედმეტი ჩარევა ყოველთვის აუცილებელი არ არის. სწორედ ამიტომ, ფრაზა „მძინარე ბავშვი არასოდეს უნდა გააღვიძო“ სინამდვილეში ძალიან ზედაპირული და შეცდომაში შემყვანია.
მითი მეორე: საწოლში ჩალაგებული რბილი ნივთები ბავშვს იცავს
ბევრ მშობელს ჰგონია, რომ თუ ბავშვის საწოლში რბილ ნივთებს, ბალიშებს, დამცავ რგოლებს, პლედებს ან სათამაშოებს მოათავსებს, პატარა უფრო დაცული იქნება. ამ მიდგომას ხშირად უსაფრთხოების სახელით ამართლებენ, მაგრამ რეალურად ასეთი ნივთები შეიძლება უფრო მეტი საფრთხის შემცველი იყოს, ვიდრე სარგებლის.
მართალია, ბავშვმა შეიძლება საწოლის კიდეს ხელი ან ფეხი მიარტყას, თუმცა საწოლში მოთავსებულ ზედმეტ ნივთებში გახვევის, ჩაფლობის ან სუნთქვის გაძნელების რისკი ბევრად უფრო სერიოზულია. განსაკუთრებით ჩვილებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ საწოლი იყოს რაც შეიძლება თავისუფალი და მარტივი. ზედმეტი ბალიშები, რბილი სათამაშოები და ფაფუკი ნივთები არა უსაფრთხოებას, არამედ დამატებით საფრთხეს ქმნის.
ამიტომ ბავშვის ძილის ადგილი პირველ რიგში უნდა იყოს მოწესრიგებული, სუფთა და ზედმეტი ნივთებისგან დაცლილი. რაც უფრო მარტივია გარემო, მით უფრო უსაფრთხოა ის.
როგორი უნდა იყოსბავშვის საწოლი
ძილის ადგილი არ უნდა გავხადოთ ზედმეტად „რბილი“ ან „დაცული“ მხოლოდ იმის გამო, რომ ვიზუალურად კომფორტული ჩანს. ბავშვისთვის ყველაზე უსაფრთხო სივრცე არის ისეთი საწოლი, სადაც არ არის ბევრი საგანი, რომლებშიც შეიძლება გაიხლართოს ან სახით მიეკრას. მშობლებისთვის ეს შეიძლება გადამეტებულადაც კი ჟღერდეს, თუმცა რეალურად ბავშვის უსაფრთხო ძილის ერთ-ერთი მთავარი პრინციპი სწორედ გარემოს სიმარტივეა.
მითი მესამე: სანამ ბავშვს სძინავს, გარშემო სრული სიჩუმე უნდა იყოს
ეს რჩევაც ძალიან ხშირად გვხვდება. ბევრ ოჯახში, როგორც კი ბავშვს ჩაეძინება, ყველა ჩურჩულზე გადადის, კარს ფრთხილად კეტავს, ტელეფონს რთავს უხმო რეჟიმზე და ცდილობს, სახლში აბსოლუტური სიჩუმე შეიქმნას. სინამდვილეში, სრულ სიჩუმეზე მიჩვევა ყოველთვის საუკეთესო გამოსავალი არ არის.
ძილის დასაწყისში, განსაკუთრებით ჩაძინების პერიოდში, მშვიდი გარემო მართლაც მნიშვნელოვანია. ბავშვს უფრო მარტივად ეძინება, როცა ირგვლივ ნაკლები გამღიზიანებელია. მაგრამ როგორც კი ჩაეძინება, მსუბუქი, ყოველდღიური ხმები ყოველთვის პრობლემას არ წარმოადგენს. პირიქით, ბავშვი ჯერ კიდევ მუცლად ყოფნის პერიოდიდან იყო სხვადასხვა ბგერის გარემოცვაში — ესმოდა გულისცემა, დედის ხმა, სხეულის ხმები. ამიტომ სრული, ხელოვნურად შექმნილი სიჩუმე მისთვის ერთადერთი კომფორტული გარემო არ არის.
ეს იმას ნიშნავს, რომ სახლში ჩვეულებრივი, ზომიერი ყოველდღიური ხმაური ხშირად დასაშვებია. არც ისე იშვიათად ბავშვები მშვიდად იძინებენ ფონურ ბგერებზე, წყნარ მუსიკაზე ან ერთფეროვან ხმაურზე. მთავარი ის არის, რომ ხმაური არ იყოს მკვეთრი, ძალიან მაღალი და მოულოდნელი.
საჭიროა თუ არა მუსიკა ძილის დროს
ზოგიერთ ბავშვს მშვიდი, ერთფეროვანი მელოდია ან რბილი ფონური ხმა მოდუნებაში ეხმარება. ასეთი ბგერები ზოგჯერ ხელს უწყობს უფრო მშვიდ გადასვლას სიფხიზლიდან ძილში. თუმცა აქაც ბალანსია მნიშვნელოვანი. ძილისთვის იდეალური არ არის ხმამაღალი მუსიკა, ტელევიზორის მუდმივი ფონური ხმა ან ხშირი, მკვეთრი ხმოვანი გამაღიზიანებლები. უმჯობესია, გარემო იყოს მშვიდი, მაგრამ არა ხელოვნურად „გაყინული“.
რა უნდა დაიმახსოვროს მშობელმა ბავშვის ძილზე
ბავშვის ძილთან დაკავშირებულ საკითხებში ერთიანი, ყველა შემთხვევისთვის გამოსადეგი წესი იშვიათად არსებობს. ის, რაც ერთ ჩვილთან აუცილებელია, მეორესთან შეიძლება საერთოდ არ იყოს საჭირო. ამიტომ მშობელმა ყოველთვის უნდა გაითვალისწინოს ბავშვის ასაკი, კვების თავისებურებები, წონის მატება და საერთო ჯანმრთელობის მდგომარეობა.
მძინარე ბავშვის გაღვიძება ზოგჯერ საჭიროა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე კვების გამოტოვების რისკს ეხება. საწოლში რბილი ნივთების ჭარბი რაოდენობა უსაფრთხოების გარანტია არ არის და ხშირად პირიქით, პრობლემას ქმნის. რაც შეეხება სიჩუმეს, ბავშვს ჩაძინებისთვის მშვიდი გარემო ნამდვილად ეხმარება, მაგრამ ძილისთვის სტერილური სიჩუმე აუცილებელი არ არის.
ბავშვის ძილზე გავრცელებული მითები ხშირად მშობლებს ზედმეტ შფოთვას უჩენს. რეალობა კი უფრო მარტივია: მთავარი არის არა მკაცრი წესების ბრმად შესრულება, არამედ ბავშვის მდგომარეობაზე დაკვირვება და გონივრული მიდგომა. თუ პატარა კარგად იკვებება, იზრდება და თავს კარგად გრძნობს, ბევრი რამ ინდივიდუალურად რეგულირდება. ხოლო თუ არსებობს წონასთან, კვებასთან ან ძილის ხარისხთან დაკავშირებული ეჭვი, საუკეთესო გამოსავალი მაინც სპეციალისტთან შეთანხმებაა.
