რატომ არ ღირს საკვების რამდენჯერმე გაცხელება, რომელი საჭმელი მოქმედებს ტვინზე ყველაზე ცუდად და როგორი პურია ყველაზე ჯანსაღი? - ლუკა ნაჭყებიას რჩევები - მშობლები

შეფმზარეული, გასტრონომი, კვების ტექნოლოგი, ლუკა ნაჭყებია, გადაცემაში "კოტკასტი" სხვადასხვა აქტუალური თემის შესახებ საუბრობს. მათ შორის, ასახელებს, ქართული საახალწლო სუფრიდან რა არის ყველაზე არაჯანსაღი, რომელი საკვებია ტვინისთვის სასარგებლო და რატომ არ არის სასურველი საკვების რამდენჯერმე გაცხელება.

- თავისთავად, არც ერთი ერთეული, ცალკე მდგომად ასეთი არ არის. ალბათ, გოზინაყი რომ აიღოთ, ეს შეიძლება, ყველაზე ინტენსიური იყოს. ზოგადად, ტერმინი "არაჯანსაღი" არ მიყვარს იმიტომ, რომ დოზირებას, პორციას მნიშვნელობა აქვს. იმასაც, თუ რასთან შეხამებაშია. არაჯანსაღი არის ის ინტენსიურობა, ერთმანეთში არევა, რაც ახალ წლებზე ხდება ხოლმე.

მაგალითად, რომ იუგლონი არის ასეთი ტოქსინი, რომელიც ნიგოზს აქვს, თან დასაწყობებულ ნიგოზს მიკოტოქსინები ანუ სოკოტოქსინებიც აქვს. აფლაქტოქსინი, ობის ფორმით, საკმაოდ ხშირია. უნივერსალური ის არის, რომ ადამიანის კუჭის სფეროს ორი მკაფიოდ განსხვავებული რეჟიმი აქვს. ეს არის ფერმენტული და მარილმჟავური ფაზა, რაც ერთმანეთთან მიქსში კარგად ვერ არის. ჯერ ერთი უნდა მოხდეს, მერე მეორე. როდესაც ცხოველურ და მცენარეულ ცხიმს ურევ, პარალელურად რომ ნახშირწყალს აყოვნებ დიდი ინტენსიურობით, მონელების სისტემაში შიდა კონფლიქტია, საკვები დიდხანს ყოვნდება, დუღილი იწყება, კეთილშობილი და არაკეთილშობილი ბაქტერიები აქტიურდებიან, ცალკე ყაბზობას, მეტეორიზმს იწვევს. ამიტომ, ეს აღრევა და ნაწლავურ სისტემაში დაკავება ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია, რატომაც საახალწლო სუფრა ასეთი ინტენსიური და სხეულისთვის რთულია. ფერმენტაცია რაც ხდება, ნაწილი შეიძლება, ტოქსიკური იყოს, მანდ ღვიძლი, თირკმელები იტვირთება და ასე შემდეგ. ბევრი წვრილმანი რაღაცაა. კომბინაციაა. ძალიან არ ავურიოთ საკვები ერთმანეთში - ეს ყველაზე კარგი რჩევაა. ახალი წელი დესერტს, ხილს, ბოსტნეულს, სალათებს დავუთმობთ. შობა დავუთმოთ ხორცს...

მიიჩნევა, რომ იმ უჯრედებიდან, რომლებიც ახლა გვაქვს, 7 წელიწადში არც ერთი აღარ გვაქვს. ჩვენი სხეული სკულპულოზური შეფივითაა. ძალიან პრეტენზიული შეფია. თუ ყველაზე კარგი ინგრედიენტები არ აქვს, კეთებას არ იწყებს. თუ ყველა ამინომჟავა, მინერალები არ მიიღო, არც ახალ ცილას შექმნის, არც უჯრედს ააგებს. გაჩერებულია. ერთი რამ დააკლდა, იძახის - "მე ამას არ გავაკეთებ." რასაც სხეული ითხოვს, იმას თუ არ მიიღებ, საერთოდ არაფერი იქნება. შენს უჯრედებს ფუნქცია დაეკარგება. სწორი რაოდენობით, სწორი რაღაცები უნდა მიიღო. ჩემს სტუდენტებს ყოველთვის ვეუბნები - შენ ხარ ის მჟავე კიტრი, რომელიც დედაშენმა ჭამა. მასგან იქმნები. ადამიანი სამყაროსგან უჯრედებს სესხულობს, იყენებს და უკან აბრუნებს. უნდა მიიღო ყველაფერი, რაზეც შენს სხეულს მოთხოვნა აქვს, თორემ, უბრალოდ, რაღაცები არ იმუშავებს. ჩვენი დაავადებების 80% გარემოდან მიღებულია, 20% გენეტიკური. 80%-დან, ალბათ, 70% კვებასთან ასოცირდება. ხანდახან, ისეთი რაღაცები გვაზიანებს, ყურადღებას არც ვაქცევთ. ცოტა უცნაურია, მაგრამ ყველა ბოსტნეულს უნდა, რომ მოგკლას. პომიდორს, ბადრიჯანს კანი, ღერო ტოქსიკური აქვს. რაღაც რაოდენობით ნაყოფშიცაა. როგორც მწვანე კარტოფილია... არაფერს არ გიზამს, თუ კილო არ ჭამე, მაგრამ სახიფათოა. ყველა ბოსტნეული ასეა. უმეტესობის ფუნქციაა, რომ გადარჩეს. ბოსტნეული არის ტოტი, ღერო, ფოთოლი, ფესვი. რომელ ხეს ან ბუჩქს აწყობს, რომ ჭამონ? ყველა მცენარე თავს იცავს იმით, რომ არ იჭმებოდეს. კი, ჩვენ სელექციით რაღაცები ნაკლებად ტოქსიკური გავხადეთ, გამოვიყვანეთ, მაგრამ მაინც... ნაყოფზე ეს ნაკლებადაა. მცენარეს "აწყობს", რომ ცხოველმა ნაყოფი შეჭამოს, რომ გადაიტანოს და გეოგრაფიულად გაავრცელოს.

რამდენად შეიძლება, საკვების ხშირი გაცხელება?

კულინარიაში ორი ტემპერატურული ფაზაა მნიშვნელოვანი. ერთი არის, რომ არ დავაზიანოთ, მეორე, რომ არ გავაფუჭოთ. შაქროვანი პროდუქტებისთვის 138 გრადუსს ზემოთ ტემპერატურა, ესე იგი როცა ულტრაკარამელიზაცია იწყება, სახიფათოა. პომიდორიც, კიდევ კარგი, რომ შიგნით წყალი აქვს, მაგრამ რომ ავადუღებთ, თუ ოდნავ გვერდზე მიიწვა, ტაფაზე რაც არის, იმას ნუ მოვფხეკთ იმიტომ, რომ იქ კანცროგენური ნივთიერებებია. მუდმივი ტემპერატურული დამუშავება, რად გარდაიქმნება, არ იცი. ძალიან ბევრი რამაა შესწავლილი, მაგრამ კარგად არ არის შესწავლილი, მაგალითად, მე რომ ქინძს ჩავყრი ლობიოში და 4 საათი ვხარშავ, რა ქიმიურ რეაქციამდე მივა, ნაკვლევი არ არის. უნდა გვახსოვდეს, როდესაც კერძს ვაკეთებთ, ნებაყოფლობით თუ არანებაყოფლობით, ქიმიურ რეაქციებს ვაკეთებთ. ადამიანი შეიძლება, საჭმლის არასწორი კომბინაციებით მოწამლო. ნატრიუმის ნიტრიტი, ვარდისფერ მარილს ეძახიან, რისგანაც ლორეული და ძეხვეული კეთდება, აბსოლუტურად უვნებელი რაღაც არის, როდესაც დაბალ ტემპერატურაზე მუშავდება. როგორც კი ნატრიუმის ნიტრიტს 82 გრადუსიდან 150-მდე გავაცხელებთ, კანცეროგენური ხდება. ძეხვს რომ ტაფაზე ვაგდებთ და ვწვავთ, უკვე სახიფათოა. შესაწვავი სოსისი ცალკე არსებობს და მოსახარში - ცალკე. მეორე მხრივ, ამ ყველაფერს რომ ყურადღება მიაქციო,იმდენ რაღაცაზე გახვალ...

როგორი პურია ყველაზე ჯანსაღი?

პურებში ცეხვილი ფქვილი ნაკლებად საზიანოა. საქართველოში ძალიან ბევრი, დაბალი ხარისხის ფქვილი შემოდის. რამდენიმე ქართული ბრენდია, მეტ-ნაკლებად სანდოა. უცხოურებიც რამდენიმე კარგია. კარგი ფქვილი 8-10 ლარი ღირს. ერთ პურს 300 გრამი მაინც სჭირდება, რომ გამოცხვეს. ახლა კალკულაცია გავაკეთოთ - თუ პური 7-8 ლარზე ნაკლები ჯდება, ესე იგი, იაფი ფქვილითაა გაკეთებული. ჭვავის ფქვილნარევი, ალაონარევი თავად შეგვიძლია, სახლში გავაკეთოთ.

საფუარის ნუ გეშინიათ. "უსაფუარო პურის" შესახებ ძალიან ბევრჯერ გამიგია. ჯერ ერთი, უსაფუარო პური არ არსებობს. პური თავისთავად საფუარიანია. პურის დეფინიცია სამი ინგრედიენტია: ფქვილი, საფუარი, წყალი. ეს თუ არ არის, მაშინ პური არ არის. დიდი ალბათობით, პურში საფუარი ყველაზე ჯანსაღი რაღაცაა. ფქვილთან, ზეთთან, მარილთან და შაქართან მიმართებაში რომ ავიღოთ, ის საფუარი ამინომჟავებია. მავნებლობა არ აქვს.

რომელი საკვები მოქმედებს ტვინზე ყველაზე კარგად?

მარტივი შაქრები ამოვიღოთ. პოლისაქარიდები უნდა მივიღოთ. სუფრის შაქარი, გლუკოზა, ფრუქტოზა, მარტივი ტკბილეული უნდა ამოვიღოთ. ჩვენი ტვინის მექანიზმი საერთოდ არ არის მორგებული, რომ მიიღოს იმდენი შაქარი, რამდენის საშუალებაც ახლაა. გინდა, არ გინდა, ისეთ ტკბილეულში ვცხოვრობთ... ამდენი არ უნდა იყოს. ადამიანი 300 წელი ანატომიურად ისე ვითარდებოდა, რომ ტკბილეულს ათასში ერთხელ ჭამდა. ჩვენ ყოველ დღე დღე ტკბილი გვაქვს. პირველი, რაც გონების დაბინდვაზე მოქმედებს, ეს შაქარია.

ჯანსაღ პოტენციაზე რეალურად რაც მოქმედებს სისტემატურად ჯანსაღი კვება, მარილების არგადამეტება და არც მოკლება და ფიზიკური აქტივობაა. ყველა კვლევამ აჩვენა, რომ სისტემატური ფეხით სიარული მომნელებელი სისტემისთვისაც, ცირკულაციისთვისაც ყველაზე ეფექტურია. ინტენსიურ ვარჯიშს არ ვამბობ. უბრალოდ, დღეში 10 კილომეტრი სიარული.

რატომ განსხვავდება წიწიბურა ფერით და რომელია უფრო სასარგებლო — ღია თუ მუქი?