როგორ გახდა ბათუმში დაბადებული ბიჭი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ქართველი - მიხეილ ლომთაძის განათლებისა და კარიერის გზა - მშობლები

მიხეილ ლომთაძე დღეს მსოფლიოს ბიზნესელიტაში ერთ-ერთ წარმატებულ ქართველად ითვლება. მისი სახელი განსაკუთრებით ხშირად ჩნდება მას შემდეგ, რაც საერთაშორისო რეიტინგებში ის მსოფლიოს უმდიდრეს ქართველად დასახელდა. Forbes-ის მონაცემებით, ყაზახური ფინტექ-კომპანია Kaspi.kz-ის თანადამფუძნებლისა და აღმასრულებელი დირექტორის ქონება დაახლოებით 5.9 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული, რაც მას მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანთა სიაში ასეულების ფარგლებში აყენებს.

მისი ისტორია ხშირად მოჰყავთ მაგალითად, როდესაც საუბარია „self-made“ მილიარდერებზე — ადამიანებზე, რომლებმაც წარმატებას საკუთარი ძალებით მიაღწიეს.

ბავშვობა და ოჯახი

მიხეილ ლომთაძე 1975 წლის 17 ოქტომბერს ბათუმში დაიბადა. მისი მამა, ნუგზარ ლომთაძე, მრავალი წლის განმავლობაში საბჭოთა არმიაში მსახურობდა, რის გამოც ოჯახს ხშირად უწევდა საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა.

ბიზნესმენის ბავშვობა სწორედ ასეთ გარემოში გავიდა — მუდმივი გადაადგილება და ახალ გარემოში ადაპტაცია. მოგვიანებით თავად აღნიშნავდა, რომ ეს გამოცდილება ცხოვრებაში ძალიან დაეხმარა, რადგან ცვლილებების მიმართ სწრაფად ადაპტირება ისწავლა.

მის ოჯახში კიდევ ერთი შვილი — და ჰყავს, რომელიც საქართველოში ცხოვრობს.

განათლება — თბილისიდან ჰარვარდამდე

ლომთაძის წარმატების ერთ-ერთი მთავარი საფუძველი განათლება გახდა. მან ბაკალავრის ხარისხი თბილისში, ევროპის მენეჯმენტის სკოლაში (ESM) მიიღო.

შემდეგ სწავლა გააგრძელა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ უნივერსიტეტში — Harvard Business School-ში, სადაც 2002 წელს ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის (MBA) ხარისხი მიიღო.

ბიზნესმენმა არაერთხელ აღნიშნა, რომ განათლება მის ცხოვრებაში გადამწყვეტი ფაქტორი იყო. ერთ-ერთ ინტერვიუში თქვა: „არ აქვს მნიშვნელობა საიდან მოდიხარ — მნიშვნელოვანია რას აკეთებ და როგორ სწავლობ.“

პირველი ბიზნესი სტუდენტობის დროს

მიხეილ ლომთაძემ ბიზნესში პირველი ნაბიჯები ძალიან ადრე გადადგა. ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში, 1995 წელს, მან თბილისში აუდიტორული და საკონსულტაციო კომპანია Georgia Consulting Group Audit შექმნა.

კომპანია ფინანსურ კონსულტაციასა და აუდიტს სთავაზობდა სხვადასხვა ორგანიზაციას. რამდენიმე წლის შემდეგ ლომთაძემ ეს ბიზნესი გაყიდა და კომპანია საერთაშორისო ქსელში — Ernst & Young-ის ჯგუფში შევიდა.

ეს იყო მისი პირველი სერიოზული წარმატება, რომელმაც კარიერის საერთაშორისო ეტაპისთვის გზა გაუხსნა.

საერთაშორისო კარიერა

ამის შემდეგ ლომთაძემ მუშაობა დაიწყო საერთაშორისო საინვესტიციო ფონდში Baring Vostok Capital Partners-ში.

თავდაპირველად ის პროექტების მენეჯერი იყო, შემდეგ კი პარტნიორი გახდა. სწორედ ამ პერიოდში ჩაერთო პროექტში, რომელმაც საბოლოოდ მისი კარიერა მთლიანად შეცვალა — ყაზახური ბანკის განვითარებაში.

Kaspi — პროექტი, რომელმაც ყველაფერი შეცვალა

2006 წელს საინვესტიციო ფონდმა, რომელშიც ლომთაძე მუშაობდა, წილი შეიძინა ყაზახეთის ბანკში Kaspi. ცოტა ხანში ლომთაძე კომპანიის დირექტორთა საბჭოში შევიდა, მოგვიანებით კი მისი ხელმძღვანელი გახდა.

მისი ხელმძღვანელობით კომპანია მთლიანად შეიცვალა. ტრადიციული ბანკის ნაცვლად ლომთაძემ დაიწყო ტექნოლოგიურ პლატფორმად გადაქცევა.

ის ხშირად ამბობს: „ჩვენი მიზანი არასოდეს ყოფილა უბრალოდ ბანკის შექმნა. გვინდოდა ისეთი პლატფორმა შეგვექმნა, რომელიც ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებას გაამარტივებდა.“

დღეს Kaspi ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ფინტექ-ეკოსისტემაა რეგიონში. აპლიკაცია მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს გადაიხადონ გადასახადები, აიღონ სესხები, იყიდონ პროდუქცია ონლაინ და განახორციელონ ფინანსური ოპერაციები ერთ პლატფორმაში.

ყაზახეთის მოსახლეობის დიდი ნაწილი სწორედ ამ სერვისს იყენებს.

2020 წელს კომპანია ლონდონის საფონდო ბირჟაზე გავიდა, რაც ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ტექნოლოგიური IPO გახდა იმ წელს.

ბიზნესფილოსოფია

ლომთაძის ინტერვიუებში ხშირად გვხვდება ერთი მთავარი იდეა — წარმატებული ბიზნესი იქმნება მაშინ, როცა მომხმარებლის პრობლემებს აგვარებს.

როგორც თავად ამბობს: „თუ მომხმარებლის პრობლემას სწორად გადაჭრი, ბიზნესი თავისთავად გაიზრდება.“

მისი თქმით, ტექნოლოგია მხოლოდ მაშინ არის ღირებული, როცა ადამიანებს ცხოვრებას უმარტივებს: „ტექნოლოგია მნიშვნელოვანია მხოლოდ მაშინ, როცა ის ადამიანებს ყოველდღიურ ცხოვრებას უმარტივებს.“

პირადი ცხოვრება

მიხეილ ლომთაძე ერთ-ერთ იმ ბიზნესმენთაგანია, რომელიც პირად ცხოვრებას საჯარო სივრცეში თითქმის არ განიხილავს. ცნობილია, რომ ის ძირითადად ყაზახეთის ქალაქ ალმათიში ცხოვრობს და ბიზნესზე კონცენტრირებას ამჯობინებს.

მედიასთან ინტერვიუებს იშვიათად აძლევს და საკუთარი ოჯახის შესახებაც ძალიან ცოტა ინფორმაცია ვრცელდება. სწორედ ამიტომ მისი პირადი ცხოვრება ერთგვარად დახურულია საზოგადოებისთვის.

ქველმოქმედება და სოციალური პროექტები

ლომთაძე აქტიურად მონაწილეობს საქველმოქმედო პროექტებში. სხვადასხვა ინიციატივით მან და მისმა პარტნიორებმა მილიონობით თანხა გამოყვეს სამედიცინო პროექტებისთვის, ახალშობილთა დახმარებისთვის და მცირე ბიზნესის მხარდასაჭერად.

წარმატების ისტორია

მიხეილ ლომთაძის გზა ბათუმიდან მსოფლიო ბიზნესის ელიტამდე ხშირად მოჰყავთ მაგალითად.

როგორც თავად ამბობს: „დიდ კომპანიებს ქმნიან არა იდეები, არამედ ადამიანები.“

მიხეილ ლომთაძის ციტატები მისი მცირერიცხოვანი ინტერვიუებიდან:

• „დიდ კომპანიებს ქმნიან არა იდეები, არამედ ადამიანები და ძლიერი გუნდი.“
• „წარმატება მაშინ მოდის, როცა აკეთებ იმას, რაც რეალურად სჭირდება ადამიანებს.“
• „ჩვენ ვცდილობთ, რომ ჩვენს კომპანიაში საუკეთესო ადამიანები მუშაობდნენ.“
• „ჰარვარდში სწავლა ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთი საუკეთესო ინვესტიცია იყო.“
• „განათლება არის ყველაზე კარგი ინვესტიცია, რომელიც შეგიძლია საკუთარ თავში ჩადო.“
• „არ აქვს მნიშვნელობა, საიდან მოდიხარ — მნიშვნელოვანია, რას ქმნი.“
• „ყველაზე დიდი შეცდომა არის არაფრის შეცვლა მაშინ, როცა სამყარო სწრაფად იცვლება.“
• „თუ მომხმარებლის პრობლემას სწორად გადაჭრი, ბიზნესი თავისთავად გაიზრდება.“
• „დიდ კომპანიებს ქმნიან არა იდეები, არამედ ადამიანები.“
• „ყოველთვის უნდა იფიქრო გრძელვადიანად. სწრაფი მოგება შეიძლება იყოს, მაგრამ მდგრადი წარმატება — არა.“
• „იდეები ბევრს აქვს, მაგრამ ძლიერი გუნდი არის ის, რაც იდეას რეალობად აქცევს.“
• „ბიზნესი მუდმივი მოძრაობაა. თუ გაჩერდები, უკან დარჩები.“