8 ყველაზე საშიში ინფექცია, რომლებსაც წლების წინ მილიონობით ადამიანი ეწირებოდა - მათი მკურნალობა დღესაც რთულია - მშობლები

ადამიანის იმუნიტეტს დღეს არაერთი მითი და სინამდვილე უკავშირდება. თანამედროვე თაობა თვლის, რომ უწინ ადამიანები ბევრად ჯანმრთელები და დღეგრძელები იყვნენ და რომ ჯანმრთელი ადამიანის იმუნიტეტი ყველანაირ პრობლემას ამარცხებდა. სინამდვილეში, თუნდაც ერთი საუკუნის წინ, თუ ბავშვი გარკვეული ინფექციით დაავადდებოდა, მისი სიცოცხლე სერიოზული საფრთხის წინაშე დგებოდა. მნიშვნელობა არ ჰქონდა ოჯახის სოციალურ მდგომარეობას — ექიმებს უბრალოდ არ შეეძლოთ ამ დაავადებების მკურნალობა. ბავშვის ორგანიზმი, რომლის იმუნური სისტემა ჯერ სრულად ჩამოყალიბებული არ იყო, ვერ უმკლავდებოდა საშიშ გამომწვევებს.

რომელი იყო ეს ინფექციები, რომლებიც ჩვენს დიდ ბებიებს შვილებს ართმევდა.

წითელა

ვაქცინის გამოჩენამდე წითელას ეპიდემიები რეგულარულად იფეთქებდა და ყოველ ჯერზე 2–2.5 მილიონამდე ბავშვსა და ზრდასრულის სიცოცხლეს იწირავდა. ვაქცინაციის დანერგვის შემდეგ, მხოლოდ XXI საუკუნეში შესაძლებელი გახდა 20 მილიონზე მეტი სიკვდილის თავიდან აცილება.

წითელა ძალიან გადამდებია და ვლინდება ხველით, ცხვირიდან გამონადენით და წითელი გამონაყარით. სიკვდილი ძირითადად გართულებების შედეგად დგება — ღვიძლის, ტვინის გარსის ან გულის კუნთის მწვავე ანთების გამო. ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ არიან 5 წლამდე ბავშვები.

აღსანიშნავია, რომ წითელა, როგორც ინფექცია, დღესაც არ იკურნება — ექიმები მხოლოდ სიმპტომების შემსუბუქებაზე მუშაობენ. ბავშვებს ვაქცინა უკეთდება ერთი წლიდან და განმეორებით — 6 წლის ასაკში. იმუნიტეტი 10–18 წელი გრძელდება, რის შემდეგაც რეკომენდებულია რევაქცინაცია.

ყვავილი (ვარიოლა)

XX საუკუნის შუა პერიოდამდე ყვავილის ეპიდემიები რეგულარულად ანადგურებდა ქალაქებს. ეს უკიდურესად გადამდები ვირუსული დაავადებაა, რომელიც მაღალი სიცხით, თავის ტკივილით და კანსა და ლორწოვანზე შავი სითხიანი ბუშტუკებით ვლინდება.

დაავადების მძიმე მიმდინარეობის გამო, ინფიცირებულთა დაახლოებით მესამედი იღუპებოდა — ძირითადად ტვინის ქსოვილის ანთების გართულებით.

დღეს Variola ვირუსი დედამიწაზე აღარ არსებობს — ეს სრულად ვაქცინაციის დამსახურებაა. 1967 წლიდან დაიწყო მასობრივი იმუნიზაცია, ხოლო 1980 წლის 8 მაისს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ ოფიციალურად გამოაცხადა მისი სრული აღმოფხვრა.

ტუბერკულოზი

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, XXI საუკუნის პირველ 20 წელიწადში ტუბერკულოზის ადრეული დიაგნოსტიკის წყალობით 60 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე გადარჩა. თუმცა ადრე მდგომარეობა გაცილებით მძიმე იყო.

ანტიბიოტიკების აღმოჩენამდე კოხის ჩხირით გამოწვეულ ინფექციასთან ბრძოლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო. დღეს პაციენტებს მკაცრი სქემით უნიშნავენ მკურნალობას, მაგრამ ადრე ისინი ფაქტობრივად მარტო რჩებოდნენ დაავადებასთან.

მიუხედავად პროგრესისა, ტუბერკულოზი დღესაც მსოფლიოში სიკვდილის 10 მთავარ მიზეზს შორის რჩება. ბავშვებსა და მოზარდებში ის უფრო მძიმედ მიმდინარეობს, რადგან მათი იმუნური სისტემა ჯერ ვერ აკონტროლებს ინფექციას.

ახალშობილებს სამშობიაროში უკეთებენ ბცჟ ვაქცინას, რომელიც სრულ დაცვას არ იძლევა, მაგრამ ამცირებს მძიმე გართულებების — სეფსისისა და მენინგიტის — რისკს.

ცოფი

ცოფის ვირუსი ადამიანზე ცხოველის კბენის შედეგად გადადის. ზოგჯერ ინფიცირება ხდება მაშინაც, როცა ცხოველის ნერწყვი კანის დაზიანებულ ნაწილზე ხვდება.

ბავშვებში ინფექცია სწრაფად ვითარდება და იწვევს კრუნჩხვებსა და პარალიზს. სიკვდილი შეიძლება კბენიდან ერთი დღის შემდეგაც დადგეს, რადგან ვირუსი ძლიერ აზიანებს ნერვულ სისტემას. ერთ-ერთი დამახასიათებელი სიმპტომია ყლაპვის კუნთების სპაზმი.

დღეს ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინა კეთდება დაუყოვნებლივ კბენის შემდეგ და შემდეგ — 3, 7, 14, 30 და 90-ე დღეებში. სრული კურსის დაცვა ინფექციის განვითარებას ხელს უშლის.

შავი ჭირი

შუა საუკუნეებში ჭირმა მილიონობით ადამიანი იმსხვერპლა. დღეს იგი კონტროლქვეშაა, განსაკუთრებით ენდემურ რეგიონებში მოსახლეობის ვაქცინაციის წყალობით.

ინფექცია გადადის მცირე ძუძუმწოვრებისგან (მაგალითად, ვირთხები), ინფიცირებული რწყილის კბენის შედეგად ან ჰაერწვეთოვანი გზით.

სიმპტომებია ძლიერი თავის ტკივილი, მაღალი სიცხე, თვალქვეშ სილურჯე და თეთრი ნადები ენაზე. ხშირად ვითარდება სეფსისი და ჰალუცინაციები.

დღეს ჭირის როგორც ფილტვის, ისე ბუბონური ფორმები ადრეულ სტადიაზე ანტიბიოტიკებით იკურნება. თუმცა დაგვიანებულ შემთხვევაში სიკვდილიანობა კვლავ მაღალია — განსაკუთრებით ბავშვებში. ფილტვის ფორმის დროს სიკვდილიანობა 30–100%-ია, ბუბონურის — 30–60%.

პრევენციისთვის შესაძლებელია ვაქცინაცია 2 წლის ასაკიდან, განსაკუთრებით ეპიდემიის შემთხვევაში. იმუნიტეტი დაახლოებით ნახევარი წლის განმავლობაში ნარჩუნდება.

დიფტერია

დიფტერია ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ინფექცია იყო ბავშვებისთვის, განსაკუთრებით ქალაქებში, სადაც ის სწრაფად ვრცელდებოდა. დაავადებას იწვევს ბაქტერია, რომელიც აზიანებს ყელსა და სასუნთქ გზებს. ყელში ჩნდება მკვრივი ნადები, რაც სუნთქვას აფერხებს და ხშირად იწვევს დახრჩობას. გარდა ამისა, ტოქსინი აზიანებს გულსა და ნერვულ სისტემას.

ვაქცინაციამდე დიფტერია ხშირად ფატალურად სრულდებოდა, განსაკუთრებით პატარა ბავშვებში. დღეს ის იშვიათია სწორედ აცრების წყალობით, თუმცა იმუნიტეტი დროთა განმავლობაში სუსტდება და პერიოდული რევაქცინაცია აუცილებელია.

ყივანახველა

ყივანახველა მძიმე ბაქტერიული ინფექციაა, რომელიც ძლიერ და ხანგრძლივ ხველას იწვევს. შეტევები იმდენად ძლიერია, რომ ბავშვს შეიძლება სუნთქვა შეუჩერდეს და გონებაც კი დაკარგოს. განსაკუთრებით საშიშია ჩვილებისთვის, რადგან იწვევს სუნთქვის გაჩერებას.

წარსულში ეს დაავადება ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო ბავშვთა სიკვდილიანობის. დღეს ვაქცინაციის წყალობით მისი გავრცელება მნიშვნელოვნად შემცირებულია, თუმცა სრულად არ გამქრალა.

პოლიომიელიტი

პოლიომიელიტი ვირუსული დაავადებაა, რომელიც აზიანებს ნერვულ სისტემას და ხშირად იწვევს დამბლას. დაავადება განსაკუთრებით საშიში იყო ბავშვებისთვის — ბევრს მთელი სიცოცხლე ეტლით გადაადგილება უწევდა, ხოლო მძიმე შემთხვევებში სუნთქვის კუნთების დაზიანება სიკვდილსაც იწვევდა.

ვაქცინის შექმნამდე პოლიო ეპიდემიები რეგულარულად ფიქსირდებოდა. დღეს ის თითქმის აღმოფხვრილია მსოფლიოს უმეტეს ნაწილში, თუმცა ვაქცინაცია კვლავ აუცილებელია.

აცრების კალენდარი - საჭირო ინფორმაცია ყველა მშობლისთვის