ბევრ ადამიანს ჰგონია, რომ ზრდასრულ შვილებთან პრობლემები აღარ ექნება, რომ დედა-შვილისა თუ მამა-შვილის ურთიერთობა ავტომატურად მშვიდი და ჰარმონიული გახდება. თუმცა რეალობაში ხშირად პირიქით ხდება — ზრდასრული შვილები მშობლებისგან ემოციურად შორდებიან, იშვიათად ურეკავენ, თავს არიდებენ ოჯახურ შეკრებებს და მათთან ურთიერთობა შინაგან დაძაბულობად ექცევათ. ფსიქოლოგები განმარტავენ, რომ ამის უკან ხშირად წლების განმავლობაში დაგროვილი ემოციები და დაუმუშავებელი წყენები დგას.
ზრდასრული შვილებისა და მშობლების კონფლიქტის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზი პირადი საზღვრების დარღვევაა. ადამიანი უკვე დამოუკიდებელია — აქვს სამსახური, საკუთარი გადაწყვეტილებები, ოჯახი და პასუხისმგებლობები, მაგრამ მშობლები კვლავ ისე ესაუბრებიან, თითქოს მოზარდია.
გარეგნობაზე შენიშვნები, დაუკითხავი რჩევები, ყოველდღიური წვრილმანების კონტროლი, საკუთარი არჩევანის გაუფასურება, განსაკუთრებით მეუღლის მიმართ — ეს ყველაფერი დროთა განმავლობაში ძლიერ შინაგან დაძაბულობას იწვევს. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ამ ქცევის უკან შვილის დამოუკიდებლობის მიმართ უნდობლობა იმალება. არავის სიამოვნებს, ყველაზე ახლობელი ადამიანების გვერდით ისევ პატარა და უსუსური იგრძნოს თავი.
ახალგაზრდობაში ადამიანები ხშირად ცდილობენ, წარსულზე არ ჩაიციკლონ და განაგრძონ ცხოვრება. თუმცა დაახლოებით 30 წლის ასაკში ან მაშინ, როცა თავად ხდებიან მშობლები, ბევრს უჩნდება სურვილი, საკუთარი ბავშვობა თავიდან გააანალიზოს და უკეთ გაუგოს საკუთარ თავს.
სწორედ ამ დროს ახსენდებათ მტკივნეული ფრაზები, სხვა ბავშვებთან შედარება, ემოციურად ცივი დამოკიდებულება, მხარდაჭერის ნაკლებობა რთულ პერიოდში. ხშირად მშობლებს გულწრფელად უკვირთ მსგავსი პრეტენზიები — მათთვის შეიძლება არაფერი განსაკუთრებული არ მომხდარა. მაგრამ ბავშვის ფსიქიკა კონკრეტულ მოვლენებზე მეტად იმ განცდებს იმახსოვრებს, რასაც ის უფროსების გვერდით განიცდიდა.
ზოგი მშობელი ყოველდღიურ მოვალეობებს იდეალურად ართმევდა თავს — შვილს ზრდიდა, აცმევდა, აჭმევდა, სწავლაში ეხმარებოდა — მაგრამ ამავდროულად თითქმის არასოდეს ინტერესდებოდა მისი შინაგანი სამყაროთი.
ასეთ ოჯახებში ზრდასრულ ასაკში ემოციური დისტანცია განსაკუთრებით მძაფრად იგრძნობა. შვილს მშობლებთან ურთიერთობა უჭირს, რადგან საუბრები მხოლოდ ყოველდღიურ თემებსა და ფორმალურ კითხვებზე გადის. რეალურად კი ახლობელ ადამიანებთან სალაპარაკო თითქმის აღარაფერია, რადგან ემოციური კავშირი ვერ ჩამოყალიბდა.
ამის უკან ხშირად ემოციური მარტოობა დგას — თითქოს ყველაზე ახლობელ ადამიანებთან საუბარი თბილი და ღრმა უნდა იყოს, მაგრამ სინამდვილეში ყველაფერი ზედაპირულ ურთიერთობამდე დადის.
ეს ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული საკითხია. ბევრი ზრდასრული შვილი მზადაა მშვიდად ისაუბროს წარსულზე, თუ მშობლები საკუთარ შეცდომებს აღიარებენ. თუმცა ამის ნაცვლად ხშირად ისმის ფრაზები: „ჩვენ რაც შეგვეძლო, ყველაფერი გავაკეთეთ“, „სხვებს შენი შეშურდებოდათ“ ან „როგორც ყოველთვის, ყველაფერს აზვიადებ“.
ასეთი პასუხები ადამიანს კიდევ უფრო მეტად აღიზიანებს, რადგან თავს გაუგებრად გრძნობს. ხშირად მისთვის მთავარი მშობლების დადანაშაულება კი არა, საკუთარი ემოციების აღიარებაა — იმის მოსმენა, რომ მისი განცდები რეალურია და არსებობის უფლება აქვს.
ბევრ ოჯახში ბავშვი პატარაობიდანვე ეჩვევა მშობლების ემოციურ მდგომარეობაზე მორგებას — არ შეეკამათოს, ცუდი ამბებით არ გააღიზიანოს, ზედმეტი არაფერი თქვას.
ხშირად ეს მოდელი ზრდასრულ ასაკშიც გრძელდება. ადამიანი კვლავ ითმენს უსიამოვნო კომენტარებს, უხერხულ თხოვნებსა და ზეწოლას, რადგან თავს ვალდებულად გრძნობს. თუმცა დროთა განმავლობაში ყველაზე მშვიდ და მოთმინებიან ადამიანსაც ეწურება ძალა, და სწორედ მაშინ ჩნდება გაღიზიანება, დისტანცირების სურვილი და ურთიერთობის შემცირების მცდელობა.
ფსიქოლოგები ამბობენ, რომ მნიშვნელოვანია მშობლების აღქმა როგორც ჩვეულებრივი ადამიანების — საკუთარი შიშებით, შეზღუდვებითა და გამოცდილებით. თუმცა ამავდროულად აუცილებელია პირადი საზღვრების დაცვაც, დანაშაულის განცდის გარეშე.
ადამიანმა უნდა ისწავლოს საკუთარ საჭიროებებზე მშვიდად საუბარი, არ აიღოს პასუხისმგებლობა მშობლების ემოციებზე და სიყვარული მუდმივი „კარგი შვილობით“ არ დაიმსახუროს. რადგან ჯანსაღი ურთიერთობა ზრდასრულ ადამიანებს შორის ვალდებულებასა და დანაშაულის განცდაზე კი არა, პატივისცემასა და ერთმანეთის მოსმენის სურვილზე შენდება.