რამდენი საკეისრო შეიძლება გაიკეთოს ქალმა, რომ მისი ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო იყოს - როდის იზრდება რისკები - მშობლები

მედიცინაში დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა დაუწერელი წესი, რომ სამზე მეტი საკეისრო კვეთის გაკეთება ქალისთვის სახიფათო იყო. თუმცა, თანამედროვე საერთაშორისო გაიდლაინები და სხვადასხვა ქვეყნის პრაქტიკა ამ საკითხს ბევრად უფრო მოქნილად, ინდივიდუალური რისკების შეფასებით უდგება.

წამყვანი სამედიცინო ორგანიზაციების ოფიციალური პოზიციები მკაფიოდ განმარტავს, თუ სად გადის ზღვარი უსაფრთხოებასა და რისკს შორის.

ამერიკის მეან-გინეკოლოგთა კოლეჯი (ACOG)

პოზიცია: კონკრეტული „მაქსიმალური ციფრი“ განსაზღვრული არ არის.

ამერიკული გაიდლაინები არ აწესებს კანონმდებლობით ან მკაცრი პროტოკოლით განსაზღვრულ ლიმიტს, ვინაიდან თითოეული ქალის ორგანიზმი ინდივიდუალურად აღდგება, თუმცა, ACOG-ის კვლევები ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ 3 საკეისრო კვეთის შემდეგ მკვეთრად იზრდება ისეთი გართულებების რისკი, როგორიცაა პლაცენტის პათოლოგიური მიმაგრება (ჩაზრდა საშვილოსნოს კედელში) და მასიური სისხლდენა, რამაც შეიძლება საშვილოსნოს ამოკვეთამდეც (ჰისტერექტომია) კი მიიყვანოს საქმე.

ამერიკელი სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ ყოველი მომდევნო ორსულობა 3 ოპერაციის შემდეგ საჭიროებს მულტიდისციპლინურ მიდგომას — მესამე ტრიმესტრში აუცილებელია მაღალი ხარისხის 3D ულტრაბგერითი კვლევა ან მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) ნაწიბურისა და პლაცენტის მდგომარეობის შესაფასებლად.

დიდი ბრიტანეთის სამეფო კოლეჯი (RCOG)

პოზიცია: 3 ან მეტი საკეისრო კვეთა კრიტიკული მიჯნაა.

ბრიტანული გაიდლაინები პირდაპირ მიუთითებს, რომ ანამნეზში 3 ან მეტი საკეისრო კვეთის არსებობისას ბუნებრივი მშობიარობის მცდელობა (VBAC) კატეგორიულად უკუნაჩვენებია. ნაწიბურის გასკდომის რისკი ამ დროს იმდენად მაღალია, რომ ეს სამედიცინო გულგრილობად ჩაითვლება.

ბრიტანელი ექსპერტები პაციენტებს აფრთხილებენ: მრავალჯერადი ოპერაციის დროს მუცლის ღრუში ყალიბდება ძლიერი შეხორცებითი პროცესი (სპაიკები). ეს ნიშნავს, რომ ყოველი მომდევნო ოპერაცია ტექნიკურად უფრო დიდხანს გრძელდება და იზრდება შარდის ბუშტისა თუ ნაწლავების შემთხვევითი დაზიანების ალბათობა. შეხორცების პროცესში, შიდა ქსოვილები ერთმანეთს ეკვრის და „ეწებება“. როდესაც ქირურგი მუცელს მეორედ, მესამედ ან მეოთხედ კვეთს, ნაცნობი ანატომიური სურათის ნაცვლად ხვდება მკვრივ, ფიბროზულ ქსოვილებს. ორგანოებს შორის ბუნებრივი საზღვრები წაშლილია. ექიმს უწევს ძალიან ფრთხილად, მილიმეტრ-მილიმეტრ გამოყოს საშვილოსნო მასზე მიწებებული შარდის ბუშტისა და ნაწლავებისგან, რათა ბავშვამდე მიაღწიოს. ამ დროს ნაწლავებისა და შარდის ბუშტის კედლის შემთხვევითი გაკვეთის რისკი მატულობს.

ევროპული ქვეყნების გამოცდილება (საფრანგეთი და ავსტრია)

პოზიცია: აქცენტი ორსულობებს შორის ინტერვალსა და ნაწიბურის ხარისხზე კეთდება.

ევროპული სამედიცინო ასოციაციები (მაგალითად, საფრანგეთის CNGOF ან ავსტრიის OEGGG) გადაწყვეტილების მიღებისას ეყრდნობიან არა ოპერაციების რაოდენობას, არამედ ორსულობებს შორის დროის ინტერვალს:

• ოპტიმალური ვადა: ახალი ორსულობის დაგეგმვა წინა საკეისროდან მინიმუმ 1.5–2 წლის შემდეგ არის რეკომენდებული, რათა ქსოვილებმა სრულფასოვნად მოასწრონ აღდგენა.

• ზედა ზღვარი: ინტერვალი არ უნდა აღემატებოდეს 4–5 წელს, ვინაიდან ზედმეტად ხანგრძლივი პაუზის დროს ნაწიბუროვან ქსოვილში იწყება სკლეროზული პროცესები (კარგავს ელასტიურობას), რაც ზრდის მისი დეფორმაციის რისკს.

რატომ არ არსებობს ერთი კონკრეტული „უსაფრთხო რიცხვი“?

ექიმები ხსნიან, რომ ციფრი „3“ ან „4“ პირობითია. პრაქტიკაში არსებობს შემთხვევები, როდესაც ქალს მხოლოდ ერთი საკეისრო კვეთის შემდეგ უვითარდება ნაწიბურის მკვეთრი გათხელება და მას მეორე ორსულობამდეც კი სჭირდება საშვილოსნოს პლასტიკური ოპერაცია. მეორე მხრივ, სამედიცინო ლიტერატურაში აღწერილია უნიკალური შემთხვევები, როდესაც პაციენტებს 6 ან მეტი საკეისრო კვეთა გადაუტანიათ გართულებების გარეშე. კანონი ან პროტოკოლი, რომელიც ქალს მე-4 ან მე-5 საკეისრო კვეთას აუკრძალავდა, არ არსებობს, თუმცა, ყოველი მომდევნო ოპერაცია ზრდის საფრთხეს დედის სიცოცხლისთვის. თუ ქალი გეგმავს დიდ ოჯახს მრავალჯერადი საკეისრო კვეთის ფონზე, ორსულობის მართვა და მშობიარობა უნდა მოხდეს მხოლოდ მესამე დონის უმაღლესი კატეგორიის მრავალპროფილურ პერინატალურ ცენტრში, სადაც ხელმისაწვდომია მაღალტექნოლოგიური საოპერაციოები და სისხლის ბანკი ექსტრემალური შემთხვევებისთვის.

სინამდვილეში რა განსხვავებაა საკეისრო კვეთასა და ფიზიოლოგიურ მშობიარობას შორის? - ამირან ქორიძის რჩევები ქალებს