დედობის ფასი: როგორ „თმობს“ ქალის ტვინი საკუთარ „მე“-ს შვილებისთვის? - მშობლები
როგორ „თმობს“ ქალის ტვინი საკუთარ „მე“-ს შვილებისთვის: "ბიოლოგიურ დონეზე სუსტდება ის უბნები, რომლებიც პირად ოცნებებსა და სურვილებს განსაზღვრას და ძლიერდება შვილის საჭიროებებზე რეაგირების უნარი"
პროექტ „BeMother“-ის კვლევამ აჩვენა, რომ თითოეული ორსულობა ქალის ტვინის სტრუქტურასა და აქტივობას უნიკალური გზით ცვლის. ამსტერდამის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ასობით ქალს ჩაუტარეს MRT-სკანირება — ჩასახვამდე, ორსულობის პერიოდში და მშობიარობიდან ნახევარი წლის შემდეგ.
გაირკვა, რომ პირველ ორსულობას თან ახლავს ნაცრისფერი ნივთიერების მოცულობის შემცირება საშუალოდ 5%-ით — ძირითადად იმ ზონებში, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან ოცნებებზე, მოგონებებსა და თვითანალიზზე. ანუ ტვინი ამცირებს იმ ზონების რესურსს, რომლებიც დაკავშირებულია შინაგან "მესთან", საკუთარი სურვილების რეფლექსიასთან და პერსონალურ ოცნებებთან, რადგან დედის ორგანიზმი პრიორიტეტს ანიჭებს შვილის გადარჩენას და მასზე მყისიერ რეაგირებას. ეს არ არის უბრალოდ ფსიქოლოგიური არჩევანი, ეს არის ტვინის სტრუქტურული გადაწყობა, რომლის მიზანიც დედის სრული კონცენტრაციაა შვილზე.
თუმცა, ეს ტვინის დაზიანების ან დასუსტების ნიშანი არ არის: ექსპერტები ამ პროცესს „სინაფსურ კვეცას“ უწოდებენ — სუსტი ნეირონული კავშირების მოშლას აუცილებლების გასაძლიერებლად, რათა ტვინი დედობისთვის უფრო ეფექტური გახდეს. დაკარგული მოცულობა მშობიარობის შემდეგ ნაწილობრივ აღდგება, მაგრამ არა სრულად.
რა ხდება მეორე ოსრსულობისას
მეორე ორსულობა არ იმეორებს ამ ცვლილებებს, არამედ ავითარებს მათ. ძირითადი ზონები, რომლებიც პირველი ორსულობისას უკვე გარდაიქმნა, მხოლოდ მინიმალურ ძვრებს აჩვენებს — საფუძველი უკვე ჩადებულია. სამაგიეროდ, აქტიურდება ყურადღებასა და რეაქტიულობასთან დაკავშირებული ნეირონული ქსელები: დედის ტვინი ადაპტირდება რამდენიმე ბავშვის მოვლის აუცილებლობასთან.
მეორე შვილის გაჩენის შემდეგ, როგორც აღნიშნეთ, ტვინი უკვე „გაწვრთნილია“ ამ რეჟიმში. ის აღარ ცდილობს დაიბრუნოს ის დანაკარგი, რაც პირველი შვილისას მოხდა – პირიქით, ის ავითარებს ქსელებს, რომლებიც პასუხისმგებელია მრავალფუნქციურობაზე და ყურადღების კიდევ უფრო ეფექტურად განაწილებაზე რამდენიმე ადამიანს შორის.
შედეგად, დედა უფრო მგრძნობიარე ხდება გარემოს მიმართ, მაგრამ მის შინაგან სამყაროში საკუთარი თავისთვის განკუთვნილი ადგილი კიდევ უფრო მცირდება. ეს კვლევა, ფაქტობრივად, არის მეცნიერული დასტური იმისა, რომ დედის თავგანწირვა იწყება არა მხოლოდ ქმედებებით, არამედ ტვინის უჯრედების დონეზე, სადაც „მე“ უთმობს ადგილს „შვილს“.
როცა დედა ხდები, შენი ტვინი ამცირებს იმ ზონების აქტივობას ან მოცულობას, რომლებიც დაკავშირებულია აბსტრაქტულ ფიქრებთან, ხანგრძლივ თვითანალიზსა და ისეთ სოციალურ კავშირებთან, რომლებიც შვილის გადარჩენისთვის არ არის კრიტიკული. მარტივად რომ ვთქვათ, ტვინი „თიშავს“ ან ამცირებს იმ ნეირონულ კავშირებს, რომლებიც საჭიროა საკუთარ თავზე მუდმივი ფიქრისთვის ან გარე სამყაროს ფილოსოფიური ჭვრეტისთვის, რათა მთელი ყურადღება და ნერვული რესურსი გადაიტანოს შვილის უსაფრთხოების, მისი ტირილის ან ქცევის მყისიერი ამოცნობისკენ.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს არის ფოკუსის მკვეთრი გადატანა. დედის ტვინი მე-ს ცვლის „სხვის მოთხოვნილებებზე მორგებულ“ სუპერ-მგრძნობიარე სისტემით. ეს არის ფასი, რომელსაც დედის ტვინი იხდის: კარგავს გარკვეულწილად იმ გონებრივ სივრცეს, რომელიც ადრე მის პირად, „ინდივიდუალურ“ სივრცეს ეთმობოდა, რათა ამ სივრცის ხარჯზე შექმნას უსაფრთხო ბუდე ბავშვისთვის.
მეორე ბავშვის შემთხვევაში კი, რადგან დედის ტვინი უკვე გადაეწყო ამ „სუპერ-ფოკუსირებულ“ რეჟიმზე, ცვლილებები აღარ არის ასეთი რადიკალური, რადგან ტვინი უკვე მზად არის „მრავალფუნქციური“ დედობისთვის. ის აღარ ცდილობს დაიბრუნოს ის დანაკარგი, რაც პირველ ორსულობას მოჰყვა, არამედ ახალი ნეირონული ქსელების შექმნით ცდილობს ყურადღების კიდევ უფრო ეფექტურად გადანაწილებას ორ ან მეტ ბავშვს შორის.
საბოლოო ჯამში, დედის ტვინი არ ხდება „უარესი“ ან „უფრო სუსტი“, ის უბრალოდ იცვლის პროფილს - ნაკლებად ორიენტირებულია საკუთარ თავზე.
