ალკოჰოლის მოხმარების შემცირება კიბოს პრევენციის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნაბიჯად მიიჩნევა, თუმცა მხოლოდ ალკოჰოლზე უარის თქმა საკმარისი არ არის. კვების ზოგიერთი ყოველდღიური ჩვევაც შეიძლება გრძელვადიან პერსპექტივაში ჯანმრთელობისთვის არასასურველი აღმოჩნდეს. მათ შორის სპეციალისტები ყურადღებას განსაკუთრებით შაქრით დატვირთულ ტკბილ გაზიან სასმელებზე ამახვილებენ.
ექიმი, პროფესორი ფრანკლინ ჯოზეფი განმარტავს, რომ ტკბილი გაზიანი სასმელების რეგულარული და დიდი რაოდენობით მიღება დაკავშირებულია ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემასთან და შესაძლოა გარკვეული ტიპის სიმსივნეების განვითარების რისკზეც აისახოს.
მთავარი პრობლემა ასეთ სასმელებში შაქრის მაღალი შემცველობაა. მათი ხშირი მიღება ხელს უწყობს ჭარბი წონისა და სიმსუქნის განვითარებას, შეიძლება გააუარესოს ორგანიზმის მგრძნობელობა ინსულინის მიმართ და ხელი შეუწყოს ქრონიკულ ანთებით პროცესებს.
სწორედ ამ ფაქტორების ერთობლიობა უკავშირდება სხვადასხვა ქრონიკული დაავადების, მათ შორის ტიპი 2 დიაბეტის, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და ზოგიერთი სიმსივნის მომატებულ რისკს.
განსაკუთრებით ხშირად განიხილება კავშირი ნაწლავისა და პანკრეასის სიმსივნეებთან, თუმცა მნიშვნელოვანია ერთი დეტალის ხაზგასმა: ეს არ ნიშნავს, რომ გაზიანი სასმელი უშუალოდ „იწვევს კიბოს“ ან რომ მისი დალევის შემთხვევაში ადამიანი აუცილებლად დაავადდება. საუბარია რისკის ზრდაზე, რომელსაც გავლენას ახდენს მოხმარების რაოდენობა, სიხშირე, სხეულის წონა, კვების საერთო რაციონი, ფიზიკური აქტივობა, გენეტიკური ფაქტორები და ცხოვრების წესი.
ამიტომ ტკბილი გაზიანი სასმელების ყოველდღიური მოხმარების შემცირება ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ცვლილებად მიიჩნევა. მათი ჩანაცვლება შესაძლებელია ჩვეულებრივი წყლით, უშაქრო გაზიანი წყლით, წყლით, რომელსაც ხილი ან ციტრუსი აქვს დამატებული, ან უშაქრო ჩაით.
როდესაც ტკბილ გაზიან სასმელებზე ვსაუბრობთ, ხშირად მხოლოდ კოლა და მისი მსგავსი პროდუქტები გვახსენდება. სინამდვილეში ამ კატეგორიაში ხვდება ბევრი სხვა სასმელიც, რომელშიც დიდი რაოდენობით დამატებული შაქარია.
ყურადღება უნდა მივაქციოთ ენერგეტიკულ სასმელებსაც. მათში შაქრის გარდა ხშირად საკმაოდ დიდი რაოდენობით კოფეინიცაა, ამიტომ მათი ხშირი მიღება დამატებით პრობლემებს ქმნის.
მნიშვნელოვანია შეფუთვაზე მითითებული კვებითი ღირებულების წაკითხვაც. სასმელი შეიძლება ერთი შეხედვით არც ისე ტკბილი ჩანდეს, მაგრამ ერთ ბოთლში შაქრის საკმაოდ დიდი რაოდენობა იყოს.
სპეციალისტი ყურადღებას კიდევ ერთ გავრცელებულ ჩვევაზე ამახვილებს — გვიან ღამით ჭამაზე.
მისი განმარტებით, მუდმივმა გვიანმა კვებამ შესაძლოა ორგანიზმის ბუნებრივი ცირკადული რიტმი დაარღვიოს. თავის მხრივ, არარეგულარული რეჟიმი და ზედმეტი კალორიების მიღება ხელს უწყობს წონის მატებასა და მეტაბოლურ დარღვევებს.
აქაც კავშირი პირდაპირი არ არის — ღამით ჭამა თავისთავად კიბოს გამომწვევ მიზეზად არ უნდა მივიჩნიოთ. პრობლემა უფრო ფართო სურათშია: ჭარბი წონა, არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა და მეტაბოლური დარღვევები გარკვეული სიმსივნეების რისკის ზრდასთან არის დაკავშირებული.
თუ ადამიანი დღის დიდ ნაწილს მჯდომარე მდგომარეობაში ატარებს, სასურველია პერიოდულად ადგეს და გაიაროს. სპეციალისტი ურჩევს ადამიანებს, დაახლოებით ყოველ საათში ერთხელ მცირე შესვენება მოაწყონ — წამოდგნენ, რამდენიმე წუთით გაიარონ ან უბრალოდ იმოძრაონ.
ფიზიკური აქტივობა მხოლოდ წონის კონტროლისთვის არ არის მნიშვნელოვანი. რეგულარული მოძრაობა დადებითად მოქმედებს ნივთიერებათა ცვლაზე, სისხლში გლუკოზის რეგულირებასა და მთლიანად ორგანიზმის ჯანმრთელობაზე.
ხშირად ჯანსაღი ცხოვრების წესზე საუბრისას ადამიანს უჩნდება განცდა, რომ შედეგის მისაღებად ერთდროულად ყველაფერი უნდა შეცვალოს — დაიწყოს მკაცრი დიეტა, ინტენსიური ვარჯიში და უარი თქვას თითქმის ყველა საყვარელ პროდუქტზე.
სპეციალისტის თქმით, ასეთი რადიკალური მიდგომა აუცილებელი არ არის. გაცილებით რეალისტური შეიძლება იყოს რამდენიმე მცირე ცვლილების თანდათან დანერგვა: ტკბილი სასმელების შემცირება, ალკოჰოლის შეზღუდვა, გვიან ღამით ჭამის ჩვევის შეცვლა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში მეტი მოძრაობის დამატება.
ერთი კონკრეტული პროდუქტი ან ჩვევა ვერ განსაზღვრავს, განუვითარდება თუ არა ადამიანს კიბო. ონკოლოგიური დაავადებები მრავალი ფაქტორის ურთიერთქმედების შედეგად ვითარდება. თუმცა ცხოვრების წესთან დაკავშირებული რისკების ნაწილის შემცირება შესაძლებელია და სწორედ ამიტომ მცირე, მაგრამ მუდმივ ცვლილებებს გრძელვადიან პერსპექტივაში დიდი მნიშვნელობა აქვს.