ვისი "ბრალია" ბავშვის ცუდი ნიშნები დაწყებით კლასებში და რას ნიშნავს მშობლის სწორი ჩართულობა სწავლის პროცესში - მშობლები

როგორ ფიქრობთ, ვისი ბრალია დაწყებითი კლასის მოსწავლის ცუდი ნიშნები - თავად მოსწავლის, მშობლის თუ მასწავლებლის? უნდა ამეცადინებდეს თუ არა მშობელი ყოველდღე ბავშვს, უმოწმებდეს დავალებებს და ალაგებინებდეს ჩანთას?

ამ საკითხზე სპეციალისტების მოსაზრებები ერთგვაროვანი არ არის. ფსიქოლოგებისა და განათლების სპეციალისტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ მშობლის გადაჭარბებულმა ჩართულობამ შეიძლება ბავშვის დამოუკიდებლობისკენ სწრაფვა შეაფერხოს და სწავლაზე პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღებას ვერასოდეს მიეჩვიოს. სწორედ ამ მიდგომას ეყრდნობა ფსიქოლოგთა გარკვეული ნაწილის მოსაზრებები, რომლებიც ქვემოთაა წარმოდგენილი.

თუ ბავშვი გონიერია, რატომ იღებს ცუდ ნიშნებს?

ამ მიდგომის მომხრეები ყურადღებას სკოლის პასუხისმგებლობაზე ამახვილებენ. მათი აზრით, თუ პირველ კლასში შესვლისას დადგინდა, რომ ბავშვის ფსიქიკური და სოციალური განვითარება ასაკს შეესაბამება და მას სასწავლო პროცესში ჩართვა შეუძლია, შემდგომში გაჩენილი აკადემიური სირთულეები ავტომატურად ბავშვის „სიზარმაცით“ ან „უუნარობით“ არ უნდა ავხსნათ.

რატომ გაუჩნდა სწავლაში სირთულეები ბავშვს, რომელსაც სწავლის უნარი აქვს?

ეს, რა თქმა უნდა, არ ნიშნავს, რომ ბავშვის აკადემიურ შედეგზე მხოლოდ მასწავლებელია პასუხისმგებელი. ბავშვის მოტივაციაზე, სწავლის უნარებზე, ოჯახურ გარემოსა და ინდივიდუალურ თავისებურებებზე ბევრი ფაქტორი მოქმედებს. თუმცა ამ მიდგომის მთავარი გზავნილია, რომ სწავლების პასუხისმგებლობა მთლიანად მშობელზე არ უნდა გადავიდეს. მშობელსა და მასწავლებელს შორის თანამშრომლობა აუცილებელია. მაგრამ თანამშრომლობა არ უნდა ნიშნავდეს იმას, რომ სკოლაში აუხსნელი მასალის სწავლება საღამოს მთლიანად მშობლის მოვალეობად იქცევა.

უნდა დავეხმაროთ თუ არა ბავშვს გაკვეთილების მომზადებაში?

ამ საკითხზე ფსიქოლოგთა ნაწილის პოზიცია საკმაოდ მკაფიოა: დახმარება — კი, ბავშვის ნაცვლად დავალებების კეთება — არა.

თუ ბავშვი დახმარებას ითხოვს, მშობელს შეუძლია ჩაერთოს, მაგრამ გონივრულ ფარგლებში. მაგალითად, იმის ნაცვლად, რომ პასუხი პირდაპირ უკარნახოს, შეიძლება ისეთი კითხვები დაუსვას, რომლებიც ბავშვს სწორი პასუხის დამოუკიდებლად პოვნაში დაეხმარება.

ამავე მიდგომის მიხედვით, მშობლის ყოველდღიურ მოვალეობად არ უნდა იქცეს ბავშვის ყველა დავალების შემოწმება, მის ნაცვლად სასკოლო ჩანთის ჩალაგება ან იმის მოთხოვნა, რომ ყველა გაკვეთილი აუცილებლად მშობელს მოუყვეს.

იდეა მარტივია: ბავშვმა თანდათან უნდა იგრძნოს, რომ სწავლა მისი საქმე და პასუხისმგებლობაა. მშობელი გვერდითაა, როდესაც ნამდვილად სჭირდება დახმარება, მაგრამ მუდმივი ზედამხედველის როლს არ ასრულებს.

ყველა ბავშვიათოსანიუნდა იყოს ?

კიდევ ერთი საინტერესო და სადავო მოსაზრება მაღალ ნიშნებს ეხება. რეალურად, ძალიან ცოტაა ისეთი მოსწავლე, რომელსაც უმაღლესი შედეგების მიღება ძალისხმევის გარეშე, მარტივად შეუძლია. დანარჩენებისთვის მაღალი აკადემიური შედეგი შრომას მოითხოვს.

აქედან გამომდინარე, ფსიქოლოგთა ნაწილი მშობლებს აფრთხილებს, რომ ათოსნობა ბავშვის მთავარ მიზნად არ უნდა იქცეს. ასეთი ბავშვები ხშირად შფოთვისკენ მიდრეკილები არიან და შეიძლება გაუჩნდეთ განცდა, რომ მშობელს ისინი წარმატების გამო უყვართ.

ამ მოსაზრების განზოგადება ყველა წარმატებულ ბავშვზე, რასაკვირველია, არ შეიძლება. მაღალი აკადემიური მოსწრება თავისთავად არც შფოთვის და არც ფსიქოლოგიური პრობლემის ნიშანია. თუმცა მნიშვნელოვანი გზავნილი აქ სხვაა: ბავშვმა არ უნდა იგრძნოს, რომ მხოლოდ კარგი ნიშნებით "დაიმსახურებს" მშობლის სიყვარულს.

სად იკვეთება მშობლის როლი?

ამ მიდგომის მიხედვით, მშობლის მთავარი ფუნქცია ბავშვის ნაცვლად დავალებების შესრულება კი არა, ისეთი გარემოს შექმნაა, სადაც მას შეუძლია თანდათან დამოუკიდებლად გაართვას თავი სწავლის პროცესს.

ეს ნიშნავს მშობლის ინტერესს მისი სასკოლო ცხოვრების მიმართ, საჭიროების შემთხვევაში დახმარებას, სირთულეების დროულად შემჩნევას და მასწავლებელთან თანამშრომლობას, მაგრამ არა ყოველდღიურ კონტროლს ყველა რვეულზე, დავალებასა და მიღებულ ნიშანზე.

საბოლოო მიზანი ხომ მხოლოდ კარგი ნიშნები არ არის. გაცილებით მნიშვნელოვანია, ბავშვმა ისწავლოს პასუხისმგებლობის აღება, საკუთარი დროის ორგანიზება, დახმარების თხოვნა, შეცდომების გამოსწორება და დამოუკიდებლად პრობლემის გადაჭრა.

და სწორედ აქ გადის ზღვარი მშობლის დახმარებასა და ბავშვის ნაცვლად სწავლას შორის.