10 გავრცელებული მითი გინეკოლოგიაში — რომელი დიაგნოზი არ საჭიროებს მკურნალობას და როდის არის ჩარევა აუცილებელი? - მშობლები

გინეკოლოგთან ვიზიტის შემდეგ ქალები ზოგჯერ ისეთი დიაგნოზებით ბრუნდებიან სახლში, რომლებიც მათში შეშფოთებას და გაურკვევლობას იწვევს. საშვილოსნოს მიომა, საკვერცხის კისტა, საშვილოსნოს ყელის ეროზია, ურეაპლაზმა — ამ დიაგნოზების გაგონებისას ბევრს ჰგონია, რომ აუცილებლად სჭირდება მედიკამენტური მკურნალობა ან ქირურგიული ჩარევა. სინამდვილეში კი ყველა აღმოჩენილი ცვლილება საშიში არ არის და ყველა მათგანი დაუყოვნებლივ მკურნალობას არ საჭიროებს.

თანამედროვე მედიცინაში სულ უფრო დიდი ყურადღება ექცევა ზედმეტი დიაგნოსტიკისა და არასაჭირო მკურნალობის პრობლემას. ზოგჯერ პაციენტებს ისეთ პრეპარატებსა და პროცედურებს უნიშნავენ, რომელთა აუცილებლობა ან ეფექტიანობა სათანადო სამეცნიერო მტკიცებულებებით არ დასტურდება.

ქვემოთ წარმოდგენილი ინფორმაცია ეყრდნობა საერთაშორისო სამედიცინო რეკომენდაციებს, მათ შორის ამერიკის მეან-გინეკოლოგთა კოლეჯის (ACOG), ევროპის ადამიანის რეპროდუქციისა და ემბრიოლოგიის საზოგადოების (ESHRE), აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების (CDC) და საშვილოსნოს ყელის პათოლოგიების მართვის ამერიკული საზოგადოების (ASCCP) გაიდლაინებს. განვიხილოთ გინეკოლოგიაში გავრცელებული 10 მითი და გავარკვიოთ, როდის არის მკურნალობა ნამდვილად აუცილებელი.

მითი №1. საშვილოსნოს მიომა აუცილებლად უნდა ამოიკვეთოს

საშვილოსნოს მიომა კეთილთვისებიანი წარმონაქმნია, რომელიც ქალებში საკმაოდ ხშირად გვხვდება. მისი აღმოჩენა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ ოპერაცია აუცილებელია.

თუ მიომა მცირე ზომისაა, არ იწვევს ჩივილებს და გამოკვლევებით საეჭვო ცვლილებები არ ვლინდება, ექიმმა შეიძლება მხოლოდ პერიოდული დაკვირვება გირჩიოთ.

მიომის მკურნალობის საჭიროება დამოკიდებულია მის ზომაზე, მდებარეობაზე, ზრდის თავისებურებებზე და იმაზე, იწვევს თუ არა ისეთ სიმპტომებს, როგორებიცაა ძლიერი მენსტრუალური სისხლდენა, ტკივილი, ზეწოლა შარდის ბუშტზე ან ანემია.

არსებობს მკურნალობის რამდენიმე მეთოდი: მედიკამენტური თერაპია, მიომური კვანძების ქირურგიული მოცილება და საშვილოსნოს არტერიების ემბოლიზაცია. ეს უკანასკნელი მინიმალურად ინვაზიური პროცედურაა, რომლის დროსაც მცირდება მიომის სისხლმომარაგება და შედეგად წარმონაქმნი შეიძლება დაპატარავდეს.

მენოპაუზის შემდეგ მიომა ხშირად ზომაში მცირდება, თუმცა ამ პერიოდში მისი ზრდა ან ახალი სიმპტომების გაჩენა დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს.

რა უნდა გვახსოვდეს: მიომის აღმოჩენა ავტომატურად არ ნიშნავს ოპერაციას და მით უმეტეს — საშვილოსნოს ამოკვეთას. მკურნალობის მეთოდი ინდივიდუალურად უნდა შეირჩეს.

მითი №2. საკვერცხის ენდომეტრიოიდული კისტა აუცილებლად უნდა ამოიკვეთოს

ენდომეტრიოიდული კისტა, რომელსაც ენდომეტრიომასაც უწოდებენ, ენდომეტრიოზის ერთ-ერთი გამოვლინებაა.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს მდგომარეობა ზოგჯერ ტკივილსა და დაორსულებასთან დაკავშირებულ პრობლემებს იწვევს, ყველა ენდომეტრიოიდული კისტა ქირურგიულ მკურნალობას არ საჭიროებს.

ევროპის ადამიანის რეპროდუქციისა და ემბრიოლოგიის საზოგადოების (ESHRE) რეკომენდაციების მიხედვით, მკურნალობის მეთოდის შერჩევისას მნიშვნელოვანია ქალის ასაკი, სიმპტომები, კისტის მახასიათებლები, საკვერცხის რეზერვი და მომავალში ორსულობის სურვილი.

მცირე ზომის, უსიმპტომო და კეთილთვისებიანი ნიშნების მქონე კისტების შემთხვევაში ზოგჯერ შესაძლებელია დაკვირვება.

ამასთან, საკვერცხეზე ჩატარებულმა ოპერაციამ შეიძლება შეამციროს საკვერცხის რეზერვი, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ქალებისთვის, რომლებიც მომავალში შვილების გაჩენას გეგმავენ.

თუმცა ძლიერი ტკივილის, საეჭვო წარმონაქმნის ან სხვა მნიშვნელოვანი ჩვენების შემთხვევაში ქირურგიული ჩარევა შესაძლოა აუცილებელი იყოს.

რა უნდა გვახსოვდეს: ენდომეტრიოიდული კისტის აღმოჩენა ოპერაციის უპირობო ჩვენება არ არის. გადაწყვეტილება მხოლოდ მისი ზომის მიხედვით არ მიიღება.

მითი №3. საშვილოსნოს ყელის ეროზია აუცილებლად უნდა მოიწვას

საშვილოსნოს ყელის ეროზია ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დიაგნოზია, რომლის გამოც ქალებს სხვადასხვა პროცედურას სთავაზობენ.

თუმცა ყოველდღიურ პრაქტიკაში სიტყვა „ეროზიით“ ხშირად აღნიშნავენ საშვილოსნოს ყელის ექტროპიონს — მდგომარეობას, როდესაც საშვილოსნოს ყელის არხის უჯრედები მის გარეთა ზედაპირზეც ჩანს.

ექტროპიონი უმეტეს შემთხვევაში კეთილთვისებიანი მდგომარეობაა და მკურნალობას არ საჭიროებს.

თუ ქალს არ აქვს შემაწუხებელი სიმპტომები და შესაბამისი გამოკვლევებით სხვა პათოლოგია გამორიცხულია, მოწვა აუცილებელი არ არის.

ზოგიერთ შემთხვევაში, მაგალითად, მუდმივი ჭარბი გამონადენის ან სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ სისხლდენის დროს, ექიმმა შეიძლება მკურნალობა განიხილოს.

თუმცა ასეთ სიმპტომებს სხვა მიზეზებიც აქვს. ამიტომ პროცედურის ჩატარებამდე მნიშვნელოვანია ინფექციის, საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე ცვლილებებისა და სხვა დაავადებების გამორიცხვა.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ერთმანეთისგან განვასხვაოთ ექტროპიონი და საშვილოსნოს ყელის კიბოსწინარე დაზიანებები, რომელთა მართვა სრულიად განსხვავებულია.

რა უნდა გვახსოვდეს: მხოლოდ „ეროზიის“ დიაგნოზი მოწვის აუცილებლობას არ ნიშნავს. მნიშვნელოვანია ზუსტად ვიცოდეთ, რა ცვლილებასთან გვაქვს საქმე.

მითი №4. საშვილოსნოს მიომის დროს დაორსულება შეუძლებელია

მიომის დიაგნოზი ბევრ ქალს აფიქრებინებს, რომ მომავალში შვილის გაჩენა გაუჭირდება.

სინამდვილეში მიომის მქონე ქალების დიდი ნაწილი ბუნებრივად ორსულდება და ჯანმრთელ ბავშვს აჩენს.

თუმცა ზოგიერთი მიომა ნამდვილად შეიძლება მოქმედებდეს ნაყოფიერებაზე. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მიომური კვანძის მდებარეობას და იმას, ცვლის თუ არა ის საშვილოსნოს ღრუს ფორმას.

მაგალითად, საშვილოსნოს ღრუში მდებარე ან მისი ფორმის შემცვლელმა მიომამ შეიძლება გაართულოს ემბრიონის იმპლანტაცია და გაზარდოს ორსულობის გარკვეული გართულებების რისკი.

ამიტომ ორსულობის დაგეგმვისას მნიშვნელოვანია მიომის ინდივიდუალური შეფასება.

რა უნდა გვახსოვდეს: მიომა ყოველთვის არ იწვევს უშვილობას და ორსულობამდე ყველა მიომური კვანძის ამოკვეთა საჭირო არ არის.

მითი №5. ურეაპლაზმა აუცილებლად უნდა ვიმკურნალოთ

ურეაპლაზმა და ზოგიერთი სახეობის მიკოპლაზმა შეიძლება ქალისა და მამაკაცის სასქესო გზებში არსებობდეს ისე, რომ დაავადებას არ იწვევდეს.

ამიტომ ანალიზში ურეაპლაზმის აღმოჩენა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ პაციენტს ანტიბიოტიკებით მკურნალობა სჭირდება.

უსიმპტომო ადამიანებში ურეაპლაზმის რუტინული გამოკვლევა და მკურნალობა, როგორც წესი, რეკომენდებული არ არის.

თუმცა ერთმანეთისგან უნდა განვასხვაოთ მიკოპლაზმის სხვადასხვა სახეობა.

მაგალითად, Mycoplasma genitalium სქესობრივი გზით გადამდები პათოგენია, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს საშვილოსნოს ყელის ანთება და მენჯის ღრუს ანთებითი დაავადება. შესაბამის შემთხვევებში მას მკურნალობა სჭირდება.

რა უნდა გვახსოვდეს: მხოლოდ დადებითი ანალიზი ანტიბიოტიკების დანიშვნის საფუძველი არ არის. მნიშვნელოვანია კონკრეტული მიკროორგანიზმის სახეობა და პაციენტის კლინიკური მდგომარეობა.

მითი №6. ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) აღმოჩენისას აუცილებელია ვირუსის საწინააღმდეგო მკურნალობა

ადამიანის პაპილომავირუსი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციაა.

მისი ზოგიერთი ტიპი საშვილოსნოს ყელისა და სხვა ორგანოების კიბოს განვითარების რისკთან არის დაკავშირებული.

თუმცა დღემდე არ არსებობს მედიკამენტი, რომელიც ორგანიზმიდან უშუალოდ HPV-ს გააქრობს.

უმეტეს შემთხვევაში ორგანიზმის იმუნური სისტემა ინფექციას თავად აკონტროლებს და ვირუსი დროთა განმავლობაში აღარ ვლინდება.

ეს არ ნიშნავს, რომ HPV-ის აღმოჩენა უყურადღებოდ უნდა დავტოვოთ.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საშვილოსნოს ყელის სკრინინგი, HPV-ის ტესტირება და საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი გამოკვლევები.

თუ ვირუსმა კიბოსწინარე ცვლილებები გამოიწვია, შესაბამისი მკურნალობაა საჭირო.

რა უნდა გვახსოვდეს: HPV-ის საწინააღმდეგო მედიკამენტური მკურნალობა, რომელიც თავად ვირუსს გააქრობს, არ არსებობს. თუმცა ვირუსით გამოწვეული გარკვეული დაზიანებები მკურნალობას საჭიროებს. HPV-ის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია კი პრევენციის ეფექტიანი საშუალებაა.

მითი №7. გინეკოლოგიური დაავადებების დროს აუცილებელია იმუნომოდულატორები და ვიტამინები

ზოგჯერ ქალებს გინეკოლოგიური პრობლემების დროს უნიშნავენ იმუნომოდულატორებს, ინტერფერონებს, ვიტამინებს, ბიოლოგიურად აქტიურ დანამატებსა და მიკროფლორის აღსადგენ საშუალებებს.

თუმცა ამ პრეპარატების გამოყენება ყველა გინეკოლოგიური დაავადების დროს აუცილებელი არ არის.

მაგალითად, HPV-ის სამკურნალოდ სხვადასხვა იმუნომოდულატორის რუტინული გამოყენება საერთაშორისო გაიდლაინებით რეკომენდებული არ არის.

ასევე არ არსებობს საფუძველი, რომ ყველა პაციენტს ავტომატურად დაენიშნოს ვიტამინები, პრობიოტიკები ან სხვა დანამატები.

ეს არ ნიშნავს, რომ აღნიშნული საშუალებები ყოველთვის უსარგებლოა. მაგალითად, დადასტურებული ვიტამინური დეფიციტის შემთხვევაში შესაბამისი მკურნალობა ნამდვილად შეიძლება იყოს საჭირო.

რა უნდა გვახსოვდეს: ყველა პრეპარატს კონკრეტული სამედიცინო ჩვენება უნდა ჰქონდეს. ბევრი მედიკამენტის დანიშვნა უკეთეს მკურნალობას არ ნიშნავს.

მითი №8. გარდნერელას აღმოჩენა ნიშნავს, რომ ქალს ინფექცია აქვს

გარდნერელა (Gardnerella vaginalis) ბაქტერიაა, რომელიც ჯანმრთელი ქალის საშოს მიკროფლორაშიც შეიძლება არსებობდეს.

მისი აღმოჩენა თავისთავად დაავადებას არ ნიშნავს.

გინეკოლოგიაში არსებობს მდგომარეობა, რომელსაც ბაქტერიული ვაგინოზი ეწოდება. ის საშოს მიკროფლორის ბალანსის დარღვევას უკავშირდება, როდესაც გარკვეული ბაქტერიების რაოდენობა იზრდება, ხოლო ლაქტობაცილების წილი მცირდება.

ბაქტერიული ვაგინოზის დროს შეიძლება აღინიშნებოდეს უჩვეულო გამონადენი და უსიამოვნო სუნი.

თუმცა მხოლოდ გარდნერელას დადებითი PCR-ტესტი ბაქტერიული ვაგინოზის დიაგნოზის დასასმელად საკმარისი არ არის.

CDC-ის რეკომენდაციების მიხედვით, ბაქტერიული ვაგინოზის დიაგნოსტიკისას გამოიყენება შესაბამისი კლინიკური და ლაბორატორიული კრიტერიუმები.

რა უნდა გვახსოვდეს: გარდნერელას აღმოჩენა ავტომატურად არ ნიშნავს მკურნალობის აუცილებლობას. სიმპტომური ბაქტერიული ვაგინოზი კი მკურნალობას საჭიროებს.

მითი №9. საშვილოსნოს გადახრის გამო დაორსულება რთულია

საშვილოსნო ყველა ქალთან ერთნაირად არ არის განლაგებული.

ზოგიერთ შემთხვევაში ის წინ არის გადახრილი, ზოგჯერ კი — უკან. ორივე მდებარეობა შეიძლება ნორმის ვარიანტი იყოს.

საშვილოსნოს უკან გადახრა თავისთავად უშვილობის მიზეზი არ არის და უმეტეს შემთხვევაში დაორსულების შესაძლებლობაზე გავლენას არ ახდენს.

ასევე არ არსებობს სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ ასეთი მდებარეობის დროს დაორსულებისთვის აუცილებელია სქესობრივი კავშირის განსაკუთრებული პოზები.

თუმცა თუ საშვილოსნოს მდებარეობის ცვლილება ენდომეტრიოზს, შეხორცებებს ან სხვა პათოლოგიას უკავშირდება, შესაძლოა, სწორედ ძირითადი დაავადება მოქმედებდეს რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე.

რა უნდა გვახსოვდეს: საშვილოსნოს უკან გადახრა თავისთავად დაავადება არ არის და მკურნალობას არ საჭიროებს.

მითი №10. გენიტალური მეჭეჭები აუცილებლად უნდა მოვიშოროთ

გენიტალური კონდილომები ადამიანის პაპილომავირუსის გარკვეული ტიპებით გამოწვეული წარმონაქმნებია.

მცირე ზომის კონდილომები ზოგჯერ მკურნალობის გარეშეც ქრება.

CDC-ის რეკომენდაციების მიხედვით, მკურნალობის გარეშე კონდილომები შეიძლება გაქრეს, უცვლელი დარჩეს ან გაიზარდოს.

თუ ისინი არ იწვევს ტკივილს, ქავილს, სისხლდენას ან სხვა დისკომფორტს, ექიმთან შეთანხმებით ზოგჯერ შესაძლებელია დაკვირვება.

თუმცა გარკვეულ შემთხვევებში საჭიროა მათი მოცილება მედიკამენტური ან პროცედურული მეთოდებით.

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ სასქესო ორგანოებზე არსებული ყველა მეჭეჭი კონდილომა არ არის. ამიტომ დიაგნოზი სპეციალისტმა უნდა დაადასტუროს.

რა უნდა გვახსოვდეს: ყველა კონდილომის დაუყოვნებლივ მოცილება აუცილებელი არ არის. მკურნალობის გადაწყვეტილება დამოკიდებულია სიმპტომებზე, წარმონაქმნების მახასიათებლებსა და პაციენტის სურვილზე.

როგორ დავიცვათ თავი არასაჭირო მკურნალობისგან?

გინეკოლოგიური დიაგნოზის დასმისას მნიშვნელოვანია, ქალმა ზუსტად იცოდეს, რა მდგომარეობა აღმოაჩნდა, რა საფრთხეს წარმოადგენს ის და რატომ არის კონკრეტული მკურნალობა საჭირო.

თუ ექიმი ხანგრძლივ მედიკამენტურ თერაპიას ან ქირურგიულ ჩარევას გთავაზობთ, სასურველია გაარკვიოთ, არსებობს თუ არა მკურნალობის ალტერნატიული მეთოდი და შესაძლებელია თუ არა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მხოლოდ დაკვირვება.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მეორე სპეციალისტის მოსაზრების მიღება მაშინ, როდესაც საუბარია სერიოზულ ან შეუქცევად ქირურგიულ ჩარევაზე, მაგალითად, საშვილოსნოს ამოკვეთაზე.

ამასთან, არ შეიძლება დიაგნოზის უგულებელყოფა ან ექიმის მიერ დანიშნული მკურნალობის თვითნებურად შეწყვეტა.

მთავარია გვახსოვდეს: ყველა აღმოჩენილი ცვლილება დაავადება არ არის და ყველა დაავადება დაუყოვნებლივ მკურნალობას არ საჭიროებს.

თანამედროვე, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მედიცინის მიზანია არა რაც შეიძლება მეტი პრეპარატის ან პროცედურის დანიშვნა, არამედ პაციენტისთვის ნამდვილად საჭირო, უსაფრთხო და ეფექტიანი მკურნალობის შერჩევა.