რამდენად აზიანებს თვალს იაფფასიანი მზის სათვალე, რა პროდუქტები უნდა მივიღოთ კარგი მხედველობისთვის და როგორ შეგვიძლია, სახლის პირობებში პრობლემა აღმოვაჩინოთ - სპეციალისტის რჩევები - მშობლები
რამდენად აზიანებს თვალს იაფფასიანი მზის სათვალე, რა პროდუქტები უნდა მივიღოთ კარგი მხედველობისთვის და როგორ შეგვიძლია, სახლის პირობებში პრობლემა აღმოვაჩინოთ - სპეციალისტის რჩევები
როგორ შევინარჩუნოთ კარგი მხედველობა, რა გავლენას ახდენს ეკრანთან დიდი დროის გატარება თვალის ჯანმრთელობაზე და როდისაა ექიმთან ვიზიტი აუცილებელი - თემაზე გადაცემაში "დილა მშვიდობისა საქართველო" ოფთალმოლოგი მაია ბერაია საუბრობს:
- ეს ფართოდ გავრცელებული მითია, თითქოს, თუ თვალი არ გვაწუხებს, ექიმთან ვიზიტი საჭირო არ არის. ეს მიდგომა არასწორია, ვინაიდან არსებობს დაავადებები, რომლებიც უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. მათი საწყის ეტაპზე აღმოჩენა კი მხედველობის ნორმალური განვითარებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. ამიტომ, პროფილაქტიკური შემოწმება წელიწადში ერთხელ მაინც, უკეთეს შემთხვევაში კი ექვს თვეში ერთხელაა რეკომენდებული.
- რა ასაკიდანაა ეს საჭირო?
- პროფილაქტიკური ვიზიტი ექვსი თვის ასაკიდანვე ჯობს, ვინაიდან ახალშობილებშიც არსებობს დაავადებები, რომლებსაც დროული ყურადღება სჭირდება. როდესაც მშობელი დარწმუნდება, რომ ყველაფერი წესრიგშია, ბავშვის ექიმთან მიყვანა წელიწადში ერთხელ უკვე საკმარისია.
- თუმცა, ასაკის მატებასთან ერთად სხვადასხვა დაავადების რისკიც იზრდება. რა პათოლოგიები შეიძლება, განვითარდეს ასაკის მატებასთან ერთად?
- ორმოცი წლის ზემოთ მხედველობის ფოკუსირება ახლო მანძილზე ჭირს. ეს პრესბიოპიული პროცესია, რა დროსაც, როგორც წესი, ორ წელიწადში ერთხელ მხედველობა ნახევარი დიოპტრიით მატულობს და სათვალე მხოლოდ ახლო მანძილზე მუშაობისთვის ხდება საჭირო. მოგვიანებით შესაძლებელია ისეთი დაავადებებიც განვითარდეს, როგორებიცაა კატარაქტა და გლაუკომა. ისინი საკმაოდ უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, რის გამოც საწყის ეტაპზე მათ აღმოჩენას დიდი მნიშვნელობა აქვს. გლაუკომა მხედველობის ნერვის ატროფიას იწვევს, ეს პროცესი კი შეუქცევადია და დაკარგული მხედველობის აღდგენა, ფაქტობრივად, შეუძლებელი ხდება.
- რა არის ამ დაავადებების გამომწვევი მიზეზი? დღესდღეობით ადამიანები ეკრანებთან დიდ დროს ატარებენ, რაც მხედველობას აზიანებს, თუმცა კიდევ რა ფაქტორები მოქმედებს უარყოფითად?
- ახლო მანძილზე მხედველობის ხანგრძლივმა დაძაბვამ შესაძლოა, მხედველობის დაქვეითება გამოიწვიოს. მონიტორთან თუ ტელეფონთან ხანგრძლივი კონტაქტი, ასევე არასწორ განათებაში კითხვა თვალს ძალიან ძაბავს.
- პატარა ასაკში ეს როგორ მოქმედებს?
- ბავშვობის პერიოდში, თუ მოზარდს მიოპია (მინუსი) აქვს, ასეთი დატვირთვა მის განვითარებას ხელს უწყობს. უფრო მოზრდილ ასაკში კი ეს არა იმდენად მხედველობის დაქვეითებას, რამდენადაც თვალის დაღლას, დისკომფორტს და სიმშრალის შეგრძნებას იწვევს, რაც მთელი დღის განმავლობაში საკმაოდ შემაწუხებელია.
- რას გვეტყვით თვალის ხელოვნურ დამატენიანებლებზე? რამდენად რეკომენდებულია მათი ექიმის დანიშნულების გარეშე გამოყენება?
- დამატენიანებელი საშუალებები უსაფრთხოა და მათი გამოყენება ექიმის გარეშეც შეგიძლიათ. უმჯობესია, ჩვეულებრივი ცრემლის შემცვლელების ნაცვლად, ჰიალურონის მჟავის შემცველი პრეპარატები შეარჩიოთ. თუმცა, არსებობს მითი, თითქოს, აფთიაქში გასაყიდი ნებისმიერი თვალის წვეთის, მათ შორის სიწითლის მოსახსნელი ან სტეროიდული პრეპარატების გამოყენება შეუზღუდავად შეიძლება. ეს არასწორია, ვინაიდან ასეთმა საშუალებებმა შესაძლოა თვალშიდა წნევის მომატება გამოიწვიოს. მათი ხანგრძლივად მოხმარება დაუშვებელია და კონსულტაციისთვის ექიმს აუცილებლად უნდა მიმართოთ.
- სანამ სერიოზულ პრობლემამდე მივალთ, რა მარტივი სიმპტომით შეიძლება მიხვდეს ადამიანი, რომ მხედველობას ყურადღება სჭირდება?
- მხედველობის შესამოწმებლად შეგიძლიათ, თვალები ცალ-ცალკე დაფაროთ და ისე შეამოწმოთ, ვინაიდან ხშირად ორივე თვალით ადამიანი კარგად ხედავს, თუმცა ცალკე შემოწმებისას აღმოაჩენს, რომ ერთი თვალი შედარებით სუსტია.
- როგორ უნდა შევამოწმოთ და არსებობს თუ არა სახლის პირობებში შესასრულებელი ვარჯიშები?
- შორ მანძილზე რომელიმე საგანი უნდა აირჩიოთ და დააკვირდეთ, რამდენად მკვეთრად ხედავთ მას. რაც შეეხება ვარჯიშებს, აკომოდაციის სავარჯიშოდ შეგიძლიათ შორს მდებარე წერტილს უყუროთ, ათამდე დაითვალოთ და შემდეგ მზერა ახლო მანძილზე გადმოიტანოთ. ეს სავარჯიშო თვალის კუნთების დაღლილობის სინდრომს ხსნის, თუმცა ზედმეტი გადატვირთვაც არ არის რეკომენდებული.
- მაკიაჟის ყოველდღიური მოხმარება თუ მოქმედებს მხედველობაზე უარყოფითად?
- მაკიაჟი მხედველობის სიმახვილეს არ აქვეითებს, თუმცა შესაძლოა, ქუთუთოების კიდეების ანთება და მუდმივი სიწითლე გამოიწვიოს. ამის პრევენციისთვის აუცილებელია თვალის ჰიგიენის დაცვა. ყოველ საღამოს ქუთუთოს კიდეები სპეციალური, ალოეს ექსტრაქტით ან სხვა სამკურნალო მცენარეული დანამატებით გაჟღენთილი ხელსახოცებითა თუ ხსნარებით უნდა გაიწმინდოს.
- უძილობა და არასაკმარისი ძილი რამდენად მოქმედებს თვალის მდგომარეობაზე?
- უძილობა დისკომფორტს და თვალის სიმშრალეს იწვევს. თუ უძილობა გაწუხებთ ან საძილე საშუალებებს იღებთ, ეს ცრემლის გამოყოფას ამცირებს, რის გამოც დილაობით დამატენიანებელი წვეთების გამოყენება აუცილებელია.
- რამდენად მნიშვნელოვანია ჯანსაღი კვება მხედველობისთვის?
- კვებას თვალის ჯანმრთელობისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს. თევზისა და ომეგა-3-ის მიღება მხედველობას ეხმარება. ეს პათოლოგიებს ვერ გამოასწორებს, თუმცა თვალის ჯანსაღი მდგომარეობის შენარჩუნებას უწყობს ხელს.
- რას გვეტყვით მზის სათვალეებზე? იაფფასიანი სათვალის გამოყენება რამდენად უსაფრთხოა?
- იაფფასიანი მზის სათვალის ტარება საშიშია. სათვალეს ულტრაიისფერი სხივებისგან დამცავი სპეციალური ფილტრი უნდა ჰქონდეს. მისი გამოყენება არა მხოლოდ მზის პირდაპირი სხივებისას, არამედ თოვლიან ამინდშიცაა საჭირო, რადგან არეკლილი სხივები თვალის სხვადასხვა დაავადებას იწვევს.
- რას უკავშირდება თვალის თამაში (კრთომა)?
- თვალის კრთომა შესაძლოა გადაღლილობამ, უძილობამ ან ახლო მანძილზე ხანგრძლივმა მუშაობამ გამოიწვიოს. ასევე, როდესაც ადამიანს ახლოს მხედველობის კორექცია სჭირდება და სათვალეს არ იყენებს, თვალის ირგვლივი კუნთები ძლიერად იძაბება, რაც ამ სიმპტომს იწვევს. ზოგჯერ ეს მიზეზი სამწვერა ნერვის დაბოლოების გაღიზიანება ან ანთებითი პროცესიც შეიძლება იყოს.
- რამდენად მნიშვნელოვანია ექიმთან ვიზიტი გადატანილი ინფექციების შემდეგ?
- ნებისმიერი ვირუსული თუ ბაქტერიული ინფექციის დროს შესაძლოა, კონიუნქტივიტი ან ბლეფარო-კონიუნქტივიტი განვითარდეს. ზოგჯერ ცრემლდენა მხოლოდ გაციებას მიეწერება, თუმცა, შესაძლოა, პროცესი თვალში მიმდინარეობდეს. გავრცელებული ვირუსული კონიუნქტივიტების დროს ხშირად ვითარდება კერატიტი - სერიოზული პათოლოგია, რომელსაც ხანგრძლივი მკურნალობა სჭირდება და მხედველობის დაბინდვას იწვევს. ამიტომ ოფთალმოლოგის მიერ დროული დიაგნოსტიკა და შესაბამისი მკურნალობის დაწყება აუცილებელია.
