როცა ბავშვს მეგობრები არ ჰყავს - როდის არის მარტოობა ნორმალური და როდის უნდა ჩაერიოს მშობელი - მშობლები

ბავშვი შესვენებაზე რვეულში ხატავს და თანაკლასელებთან ურთიერთობას არ ცდილობს – ეს ჯერ კიდევ არ არის შეშფოთების მიზეზი. მარტოობა სხვადასხვაგვარი შეიძლება იყოს: ზოგიერთ ბავშვს ნამდვილად სჭირდება საკუთარ თავთან განმარტოება, ზოგი კი განიცდის იმას, რომ თანატოლები ყურადღებას არ აქცევენ.

მშობელმა, პირველ რიგში, ერთ მნიშვნელოვან კითხვას უნდა უპასუხოს: ბავშვი მარტო ყოფნას თავად ირჩევს თუ იძულებულია, მარტო იყოს?

როდის არის მარტოობა ნორმალური?

ინტროვერსია ნერვული სისტემის თავისებურებაა და არა პრობლემა. ასეთ ბავშვებს ძალების აღსადგენად სიმშვიდე სჭირდებათ, არ აქვთ ბევრი ურთიერთობის მოთხოვნილება და მათთვის კონტაქტების რაოდენობაზე მნიშვნელოვანი ურთიერთობის სიღრმეა.

თუ ბავშვი მარტო თავს ნამდვილად კომფორტულად გრძნობს, საჭირო არ არის მისი ხასიათის შეცვლის მცდელობა და აქტიური სოციალური ურთიერთობების თავს მოხვევა.

უფრო საყურადღებოა სხვა შემთხვევა: ბავშვი აცხადებს, რომ მეგობრები არ სჭირდება, მაგრამ სინამდვილეში მოწყენილია და თანატოლებს უარყოფის ან დაცინვის შიშით ერიდება.

რა ასაკში ხდება მეგობრების არარსებობა საყურადღებო?

ბავშვის ასაკი მნიშვნელოვანი მინიშნებაა იმის გასაგებად, სად მთავრდება ნორმა და როდის შეიძლება მარტოობა პრობლემაზე მიუთითებდეს.

5–6 წლამდე: ბავშვები ხშირად ერთმანეთის გვერდით თამაშობენ, თუმცა ყოველთვის ერთად არ ერთობიან. ამ ასაკში საუკეთესო მეგობრის არარსებობა ნორმის ერთ-ერთ ვარიანტად მიიჩნევა.

7–10 წელი: მეგობრობა უფრო მყარი ხდება. სკოლაში ბავშვები სწავლობენ შეთანხმებასა და გუნდურ მუშაობას. თუ ბავშვს დაბადების დღეებზე არ ეპატიჟებიან და შესვენებებზე ყოველთვის მარტოა, ეს უკვე პირველი საყურადღებო ნიშანია.

11–16 წელი: მოზარდისთვის ახლო მეგობრები მნიშვნელოვანია ნდობისა და ემოციური სიახლოვის ჩამოსაყალიბებლად. ამ ასაკში თანატოლებისგან სრული იზოლაცია ნიშნავს, რომ მოზარდი განვითარების მნიშვნელოვან ეტაპს სათანადოდ ვერ გადის.

რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს სოციალური ურთიერთობების ნაკლებობას?

სოციალური უნარები თავისთავად არ ყალიბდება. თუ ბავშვი 10 წლის ასაკში ამ მხრივ თანატოლებს ჩამორჩება, 16 წლის ასაკში შესაძლოა ადაპტაციის პრობლემები შეექმნას, მოგვიანებით კი სირთულეები ჰქონდეს პროფესიულ საქმიანობასა და ახლო ურთიერთობებში.

ამიტომ მნიშვნელოვანია იმის გარკვევა, ბავშვი მარტო ყოფნისას ნამდვილად ბედნიერია თუ მეგობრების არარსებობა აწუხებს, მაგრამ ამაზე საუბარს ერიდება.

რატომ არის მნიშვნელოვანი მეგობრობა ბავშვის განვითარებისთვის?

სოციალური უნარები მხოლოდ ასაკის მატებასთან ერთად ავტომატურად არ ყალიბდება. მათ განვითარებას პრაქტიკა და ურთიერთობის გამოცდილება სჭირდება.

მეგობრებთან ურთიერთობისას ბავშვი სწავლობს საკუთარი სურვილების გამოხატვას, სხვისი აზრის მოსმენას, უთანხმოების მოგვარებას, კომპრომისზე წასვლასა და ნდობის ჩამოყალიბებას.

თუ ბავშვს ამ გამოცდილების მიღების შესაძლებლობა ხანგრძლივად არ აქვს, მომავალში შესაძლოა გაუჭირდეს ახალ გარემოსთან ადაპტაცია, გუნდური მუშაობა ან ახლო ურთიერთობების დამყარება. თუმცა ეს გარდაუვალი შედეგი არ არის — სოციალური უნარების განვითარება მოგვიანებითაც შესაძლებელია.

როგორ უნდა მოიქცნენ მშობლები?

პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია, მშობელმა ბავშვი სხვებს არ შეადაროს და მეგობრების ყოლა ვალდებულებად არ უქციოს.

სასურველია, მშვიდად გაესაუბროს და გაარკვიოს, მოსწონს თუ არა მარტო ყოფნა, სურს თუ არა მეგობრების შეძენა და ხომ არ აწყდება დაცინვას, გარიყვას ან უარყოფას.

თუ ბავშვი ურთიერთობის სურვილს გამოხატავს, მაგრამ თანატოლებთან დაახლოება უჭირს, მშობელს შეუძლია ხელი შეუწყოს მის მონაწილეობას ისეთ აქტივობებში, რომლებიც მის ინტერესებს შეესაბამება. ეს შეიძლება იყოს სპორტი, ხატვა, მუსიკა ან სხვა ჯგუფური საქმიანობა.

მთავარია არა მეგობრების რაოდენობა, არამედ ის, რამდენად კომფორტულად და უსაფრთხოდ გრძნობს ბავშვი თავს თანატოლებთან ურთიერთობისას.

თუ ბავშვი ხანგრძლივად იზოლირებულია, განიცდის მარტოობას, უარს ამბობს სკოლაში სიარულზე ან აშკარად უჭირს ურთიერთობების დამყარება, სასურველია ბავშვთა ფსიქოლოგთან კონსულტაცია.

მშობლის ამოცანა ბავშვის იძულებით სოციალიზაცია კი არა, მისი საჭიროებების გაგება და საჭიროების შემთხვევაში მხარდაჭერაა.

ზოგიერთ მშობელს შვილისთვის მრავალრიცხოვანი სამეგობრო სურს, ზოგს კი ისიც ჰყოფნის, რომ მის შვილს თუნდაც ერთი, მაგრამ სანდო მეგობარი ეყოლება - რამდენი მეგობარი უნდა ჰყავდეს ბავშვს

როცა შვილის სამეგობრო არ მოგწონთ - როგორ უნდა იმოქმედოთ, თუ ეჭვობთ, რომ მოზარდი ცუდ წრეში მოხვდა