ვირუსების სეზონზე მშობლების ერთ-ერთი მთავარი საზრუნავი ბავშვის ჯანმრთელობა და ინფექციებისგან დაცვაა. განსაკუთრებით საყურადღებოა ერთ წლამდე ასაკის პატარები, რომელთა იმუნური სისტემა ჯერ კიდევ ვითარდება. ამ პერიოდში მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ვირუსებთან კონტაქტის შემცირება, არამედ ორგანიზმის უზრუნველყოფა ყველა იმ საკვები ნივთიერებით, რომელიც ჯანსაღი ზრდისა და იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის არის აუცილებელი.
ვიტამინები და მინერალები ბავშვის განვითარებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. მათი დეფიციტი შესაძლოა სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემის მიზეზი გახდეს და იმუნური სისტემის მუშაობაზეც იმოქმედოს. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ვიტამინების დამატებით მიღება ბავშვს გრიპისა და სხვა რესპირატორული ვირუსებისგან დაიცავს.
პედიატრების რეკომენდაციით, აუცილებელი საკვები ნივთიერებების მიღების ძირითადი გზა ასაკის შესაბამისი, მრავალფეროვანი და დაბალანსებული კვებაა. ამასთან, ზოგიერთი ვიტამინის დამატებით მიღება ჩვილობის ასაკში აუცილებელიც შეიძლება იყოს.
სიცოცხლის პირველი ექვსი თვის განმავლობაში ბავშვისთვის საუკეთესო საკვები დედის რძეა. ის შეიცავს ზრდა-განვითარებისთვის საჭირო საკვები ნივთიერებების უმეტესობას, ასევე ანტისხეულებსა და სხვა კომპონენტებს, რომლებიც ბავშვის ორგანიზმს ინფექციებთან გამკლავებაში ეხმარება.
მნიშვნელოვანია, მეძუძური დედა სრულფასოვნად და მრავალფეროვნად იკვებებოდეს. მის რაციონში უნდა შედიოდეს ბოსტნეული, ხილი, ბურღულეული, ცილოვანი პროდუქტები და ჯანსაღი ცხიმები. თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ დედის მიერ მიღებული ყველა ვიტამინის რაოდენობა დედის რძეში ერთნაირად არ იცვლება.
თუ ბავშვი ხელოვნურ კვებაზეა, მისთვის განკუთვნილი ადაპტირებული რძის ფორმულა უნდა შეირჩეს ასაკისა და ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, დამატებითი კვების დაწყების ოპტიმალური ასაკი დაახლოებით 6 თვეა. ეს რეკომენდაცია ეხება როგორც ბუნებრივ, ისე ხელოვნურ კვებაზე მყოფ ბავშვებს.
ექვსი თვის შემდეგ ბავშვის ორგანიზმს ზრდისა და განვითარებისთვის უფრო მრავალფეროვანი საკვები სჭირდება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რკინის, თუთიისა და სხვა აუცილებელი ნივთიერებების საკმარისი რაოდენობით მიღება.
ასაკის გათვალისწინებით, ბავშვის რაციონში თანდათან უნდა შევიტანოთ სხვადასხვა ჯგუფის პროდუქტი:
ხილი და ბოსტნეული — ვიტამინების, მინერალებისა და უჯრედისის წყარო;
ბურღულეული — ენერგიისა და სხვადასხვა საკვები ნივთიერების წყარო;
ხორცი, თევზი და კვერცხი — ცილების, რკინისა და თუთიის მნიშვნელოვანი წყარო;
რძის პროდუქტები — ასაკის შესაბამისად, მაგალითად, უშაქრო იოგურტი;
ჯანსაღი ცხიმები — აუცილებელია ბავშვის ზრდისა და ნერვული სისტემის განვითარებისთვის.
დამატებითი კვება უნდა დაიწყოს მცირე ულუფებით. საკვების კონსისტენცია ბავშვის ასაკსა და განვითარების ეტაპს უნდა შეესაბამებოდეს. თავდაპირველად შესაძლებელია პიურესა და კარგად დაჭყლეტილი საკვების შეთავაზება, შემდეგ კი რაციონის თანდათან გამრავალფეროვნება.
ერთი წლის ასაკამდე ძროხის რძე არ უნდა გამოიყენებოდეს დედის რძის ან ადაპტირებული ფორმულის ძირითად შემცვლელად. ასევე დაუშვებელია თაფლის მიცემა 12 თვემდე.
ბავშვის ორგანიზმს ყველა აუცილებელი ვიტამინი და მინერალი სჭირდება, თუმცა განსაკუთრებული ყურადღება D ვიტამინსა და რკინას ექცევა.
D ვიტამინი მნიშვნელოვანია ძვლების განვითარებისა და იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის. ერთ წლამდე ბავშვებისთვის მისი რეკომენდებული დღიური რაოდენობა 400 საერთაშორისო ერთეულია. ძუძუთი კვებაზე მყოფ ჩვილებს, როგორც წესი, D ვიტამინის დამატებით მიღება სჭირდებათ. ხელოვნურ კვებაზე მყოფ ბავშვებში კი ეს დამოკიდებულია მიღებული ფორმულის რაოდენობასა და შემადგენლობაზე.
რკინა აუცილებელია სისხლწარმოქმნისა და ნერვული სისტემის განვითარებისთვის. ექვსი თვის შემდეგ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რკინით მდიდარი პროდუქტების, მათ შორის ხორცისა და რკინით გამდიდრებული საბავშვო ფაფების, რაციონში ჩართვა.
სხვა ვიტამინებისა და მინერალების დამატებით დანიშვნის აუცილებლობას პედიატრი განსაზღვრავს. მშობლებმა თვითნებურად არ უნდა მისცენ ბავშვს ვიტამინების კომპლექსები, კალციუმი ან სხვა დანამატები, რადგან ზოგიერთი ნივთიერების ჭარბი რაოდენობა ჯანმრთელობისთვის საზიანოა.
დამატებითი კვების დაწყების შემდეგ მშობლებისთვის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა ხარისხიანი და უსაფრთხო პროდუქტების შერჩევაა. განსაკუთრებით ზამთრის სეზონზე, როდესაც ახალი ხილისა და ბოსტნეულის არჩევანი შედარებით შეზღუდულია.
მნიშვნელოვანია, ბავშვის საკვები მზადდებოდეს სათანადოდ გარეცხილი და დამუშავებული პროდუქტებით. ყურადღება უნდა მიექცეს ინგრედიენტების ხარისხს, შენახვის პირობებსა და მომზადების ჰიგიენას.
სახლში მომზადებული საკვების გარდა, მშობლებს შეუძლიათ გამოიყენონ სპეციალურად ჩვილებისთვის განკუთვნილი მზა პიურეები და ფაფებიც. ასეთი პროდუქტები ყოველდღიური კვების მოსახერხებელი ალტერნატივა შეიძლება იყოს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საკვების ადგილზე მომზადების შესაძლებლობა არ არსებობს.
მზა საბავშვო საკვების შერჩევისას სასურველია უპირატესობა მიენიჭოს პროდუქტებს დამატებული შაქრისა და მარილის გარეშე. მნიშვნელოვანია შეფუთვაზე მითითებული შემადგენლობის, ასაკობრივი რეკომენდაციების, შენახვის პირობებისა და ვარგისიანობის ვადის შემოწმებაც.
ხილისა და ბოსტნეულის პიურეები დამატებითი კვების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ისინი ბავშვს სხვადასხვა გემოს გაცნობასა და ახალი საკვების მიღებას აჩვევს.
პიურე შეიძლება მომზადდეს სახლში ან შეძენილი იყოს მზა სახით. მთავარია, მისი შემადგენლობა და კონსისტენცია ბავშვის ასაკს შეესაბამებოდეს.
რბილ შეფუთვაში მოთავსებული პიურეები მოსახერხებელია სეირნობისა და მგზავრობის დროს. თუმცა მცირე ასაკის ბავშვებისთვის უმჯობესია პიურე კოვზით შეთავაზდეს. უშუალოდ შეფუთვიდან ხშირი გამოწოვა არ უნდა იქცეს კვების ძირითად მეთოდად, რადგან მნიშვნელოვანია ბავშვმა თანდათან ისწავლოს სხვადასხვა ტექსტურის საკვების მიღება და ღეჭვა.
გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მხოლოდ ხილისა და ბოსტნეულის პიურეები სრულფასოვან კვებას ვერ უზრუნველყოფს. ბავშვის რაციონში აუცილებელია ცილებით, რკინითა და სხვა საკვები ნივთიერებებით მდიდარი პროდუქტებიც.
ჯანსაღი კვება ბავშვის იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საფუძველია, თუმცა ვირუსული ინფექციებისგან დაცვა მხოლოდ საკვებზე არ არის დამოკიდებული.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ასაკის შესაბამისი ვაქცინაცია, ჰიგიენის დაცვა, საკმარისი ძილი, ოთახების განიავება და ავადმყოფ ადამიანებთან ახლო კონტაქტის შეზღუდვა.
ექვსი თვის ასაკიდან შესაძლებელია გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაციაც, მოქმედი რეკომენდაციების შესაბამისად.
მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ არ არსებობს ერთი კონკრეტული პროდუქტი ან ვიტამინი, რომელიც ბავშვს ყველა ვირუსისგან დაიცავს. ყველაზე მნიშვნელოვანია ყოველდღიური, თანმიმდევრული ზრუნვა — სრულფასოვანი კვება, უსაფრთხო გარემო და პედიატრის რეკომენდაციების გათვალისწინება.