ფონიჭალაში მომხდარმა ტრაგედიამ უამრავი ადამიანი დააფიქრა იმაზე, თუ რა დაიცავთ მათ მსგავსი კატასტროფისგან.
ბევრმა იცის გაზის დეტექტორის არსებობის შესახებ - ეს პატარა მოწყობილობა გაზის გაჟონვისას ხმამაღალ სიგნალს გამოსცემს. თუმცა თანამედროვე ტექნოლოგიები გაცილებით მეტ შესაძლებლობას გვთავაზობს. არსებობს მოწყობილობები, რომლებიც არა მხოლოდ გვაფრთხილებს საფრთხის შესახებ, არამედ გაზის მიწოდებას ავტომატურად წყვეტს. ზოგიერთს კი შეუძლია შეტყობინება მობილურ ტელეფონზეც გამოგვიგზავნოს.
რა ჰქვია ამ მოწყობილობებს, როგორ მუშაობენ ისინი და რომელი მათგანი შეიძლება გამოგვადგეს სახლში?
გაზის დეტექტორი პატარა მოწყობილობაა, რომელიც ოთახში ბუნებრივი აირის კონცენტრაციას აკონტროლებს. თუ ჰაერში გაზის რაოდენობა განსაზღვრულ ზღვარს მიაღწევს, დეტექტორი ხმამაღალ განგაშს რთავს.
მისი მთავარი დანიშნულებაა, გაჟონვა მანამდე აღმოაჩინოს, სანამ მდგომარეობა უფრო სახიფათო გახდება.
თუმცა ჩვეულებრივი დეტექტორი მხოლოდ გაფრთხილებას იძლევა. ის გაზის მიწოდებას არ წყვეტს.

ეს მოწყობილობა განსაკუთრებით სასარგებლოა, რადგან მხოლოდ გაფრთხილებით არ შემოიფარგლება.
ელექტრომაგნიტური ჩამკეტი სარქველი, რომელსაც სოლენოიდურ სარქველსაც უწოდებენ, გაზის მილზე მონტაჟდება და შესაბამის დეტექტორს უკავშირდება.
თუ დეტექტორი გაჟონვას აღმოაჩენს, სარქველი სიგნალს იღებს და გაზის მიწოდებას ავტომატურად წყვეტს.
მაგალითად, თუ სახლში არავინ არის და გაზი ჟონავს, სწორად დამონტაჟებულ და გამართულ სისტემას შეუძლია გაზი ადამიანის ჩარევის გარეშე გადაკეტოს.
ასეთი მოწყობილობა ცალკე არ მუშაობს - საჭიროა შესაბამის დეტექტორთან დაკავშირება. მისი შერჩევა და დამონტაჟება კვალიფიციურმა სპეციალისტმა უნდა შეასრულოს.

არსებობს ე.წ. ჭკვიანი გაზის დეტექტორებიც (Smart Gas Detector).
ისინი ჩვეულებრივი დეტექტორების მსგავსად აკონტროლებს გაზის კონცენტრაციას, მაგრამ დამატებით ინტერნეტთან დაკავშირებაც შეუძლია.
თუ გაჟონვა დაფიქსირდა, მოწყობილობა ხმოვან განგაშს რთავს და მფლობელს მობილურ ტელეფონზე შეტყობინებას უგზავნის.
ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია მაშინ, როდესაც სახლში არ იმყოფებით.
ზოგიერთი მოდელი ავტომატურ ჩამკეტ სარქველთანაც მუშაობს, თუმცა ეს შესაძლებლობა ყველა მოწყობილობას არ აქვს.
მნიშვნელოვანია, რომ დეტექტორის ძირითადი განგაში ინტერნეტის გარეშეც მუშაობდეს.

ბუნებრივი აირის გაჟონვის გარდა, სახლში კიდევ ერთი სერიოზული საფრთხე არსებობს - ნახშირჟანგით მოწამვლა.
ნახშირჟანგი (CO) შეიძლება წარმოიქმნას გაზის არასრული წვის დროს, მაგალითად, გაუმართავი გამათბობლის ან წყლის გამაცხელებლის მუშაობისას.
ეს აირი განსაკუთრებით საშიშია, რადგან არც ფერი აქვს და არც სუნი. ადამიანი შეიძლება ვერც მიხვდეს, რომ მოწამვლის საფრთხის წინაშეა.
ნახშირჟანგის დეტექტორი (Carbon Monoxide Detector) ჰაერში ამ აირის არსებობას აკონტროლებს და სახიფათო კონცენტრაციის აღმოჩენისას განგაშს რთავს.
გაითვალისწინეთ: ბუნებრივი აირის ჩვეულებრივი დეტექტორი ნახშირჟანგს არ აფიქსირებს, თუ ეს ფუნქცია სპეციალურად არ აქვს.

არსებობს კომბინირებული დეტექტორებიც (Gas and Carbon Monoxide Detector), რომლებიც ერთდროულად ბუნებრივი აირის გაჟონვასა და ნახშირჟანგის არსებობას აკონტროლებს.
ასეთი მოწყობილობა განსაკუთრებით პრაქტიკულია ბინაში, სადაც გაზქურასთან ერთად გაზის გამათბობელი ან წყლის გამაცხელებელიც გამოიყენება.
თუმცა შეძენისას ყურადღებით უნდა წაიკითხოთ აღწერა. ყველა კომბინირებული დეტექტორი ერთსა და იმავე აირებს არ აფიქსირებს. მაგალითად, კვამლისა და ნახშირჟანგის დეტექტორი შეიძლება ბუნებრივი აირის გაჟონვაზე საერთოდ არ რეაგირებდეს.
თუ სახლში ბუნებრივ აირს იყენებთ, უსაფრთხოების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საშუალებაა ბუნებრივი აირის დეტექტორი, რომელიც ავტომატურ ჩამკეტ სარქველთან არის დაკავშირებული. ასეთი სისტემა გაჟონვის აღმოჩენისას არა მხოლოდ განგაშს რთავს, არამედ გაზის მიწოდების შეწყვეტაც შეუძლია.
თუ ბინაში გაზის გამათბობელი ან წყლის გამაცხელებელიც გაქვთ, აუცილებელია ნახშირჟანგის საფრთხის გათვალისწინებაც. ამისთვის გამოიყენება ნახშირჟანგის დეტექტორი.
მოწყობილობების შერჩევისას გაითვალისწინეთ, რომ ბუნებრივი აირისა და ბალონის გაზის დეტექტორებს განსხვავებული განთავსების მოთხოვნები აქვს. ბუნებრივი აირი ჰაერზე მსუბუქია, ხოლო ბალონის გაზი - მძიმე. ამიტომ დეტექტორის დამონტაჟების ადგილი უნდა შეესაბამებოდეს კონკრეტული მოდელის ინსტრუქციას.
თუ გაზის გაჟონვის სიგნალი გაისმა ან გაზის სუნი იგრძენით, არ აანთოთ ცეცხლი, არ ჩართოთ ან გამორთოთ ელექტრომოწყობილობები და არ გამოიყენოთ ტელეფონი შენობაში.
თუ უსაფრთხოდ შეგიძლიათ, გადაკეტეთ გაზის ონკანი. დაუყოვნებლივ დატოვეთ შენობა, გააფრთხილეთ სხვებიც და უსაფრთხო ადგილიდან დარეკეთ 112-ზე ან გაზის საავარიო სამსახურში.
არ დაბრუნდეთ შენობაში, სანამ სპეციალისტები არ დაადასტურებენ, რომ საფრთხე აღმოფხვრილია.