"მგონია, რომ ერთ შვილს სწორად ვზრდი, მეორესთან კი მუდმივად ვუშვებ შეცდომებს... ორი მყავს და ვეღარ გამიგია, რა ვქნა...“ - როცა შვილებს ერთნაირად ზრდი, მაგრამ სრულიად განსხვავებულ შედეგს ხედავ - მშობლები

"მგონია, რომ ერთ შვილს სწორად ვზრდი, მეორესთან კი მუდმივად ვუშვებ შეცდომებს... ორი მყავს და ვეღარ გამიგია, რა ვქნა...“ - როცა შვილებს ერთნაირად ზრდი, მაგრამ სრულიად განსხვავებულ შედეგს ხედავ

2026-06-02 09:57:11+04:00

„გამარჯობა. ორი ვაჟი მყავს, წელიწადნახევარია მათ შორის ასაკობრივი სხვაობა, მაგრამ ხასიათით ძალიან განსხვავებულები არიან. უფროსი მშვიდია, ყველაფერს გააგებინებ, უმცროსი კი ვერცხლისწყალივითაა, წუთითაც ვერ ჩერდება. რასაც უფროსს ვეუბნები და შედეგსაც ვხედავ, მეორესთან საერთოდ არ ამართლებს. ზოგჯერ მგონია, რომ ერთს სწორად ვზრდი, მეორესთან კი მუდმივად ვუშვებ შეცდომებს. როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი, როცა ბავშვები ერთ ოჯახში იზრდებიან, მაგრამ სრულიად განსხვავებული ხასიათი აქვთ?“

ეს კითხვა, ალბათ, ყველა მშობელს ერთხელ მაინც დაუსვამს საკუთარი თავისთვის. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ოჯახში ორი ან მეტი ბავშვია და თითოეულს განსხვავებული მიდგომა სჭირდება.

ბავშვები განსხვავებული ტემპერამენტით იბადებიან. ზოგი მშვიდი, ფრთხილი და დაკვირვებულია, ზოგი კი ენერგიული, იმპულსური და მუდმივად ახალი შთაბეჭდილებების მაძიებელი. სწორედ ამიტომ ერთი და იგივე მოთხოვნა, წესი ან შენიშვნა სხვადასხვა ბავშვზე განსხვავებულად მოქმედებს.

ფსიქოლოგების აზრით, მშობლის მთავარი ამოცანაა, რომ ოჯახში წესები ყველასთვის ერთნაირი იყოს, მაგრამ მათი მიწოდების ფორმა ბავშვის ხასიათს მოერგოს. მაგალითად, მშვიდ და მგრძნობიარე ბავშვს ხშირად საკმარისია მშვიდი საუბარი და თვალით კონტაქტი, მაშინ როცა აქტიურ და იმპულსურ ბავშვს შეიძლება დამატებითი დრო, მოძრაობა ან კონკრეტული ინსტრუქციები სჭირდებოდეს.

ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა ბავშვების ერთმანეთთან შედარება. ფრაზები: „ნახე, შენი და როგორ იქცევა“ ან „შენს ძმას რატომ შეუძლია და შენ არა?“ ბავშვს მოტივაციას კი არ აძლევს, არამედ საკუთარი თავის მიმართ უკმაყოფილებას აჩენს. დროთა განმავლობაში ეს ურთიერთობასაც აზიანებს და და-ძმას შორის კონკურენციას აძლიერებს.

მნიშვნელოვანია იმის გააზრებაც, რომ აქტიური და მოუსვენარი ბავშვი ყოველთვის ცუდად აღზრდილი არ არის. ზოგიერთ ბავშვს უბრალოდ მეტი ფიზიკური აქტივობა სჭირდება. ასეთ შემთხვევაში მუდმივი შენიშვნები ხშირად უშედეგოა. ბევრად უკეთ მუშაობს ენერგიის სწორი მიმართულებით გადართვა — სპორტი, სეირნობა, მოძრავი თამაშები ან სხვა აქტივობები, რომლებიც ბავშვს დაგროვილი ენერგიის დახარჯვაში ეხმარება.

ასევე აუცილებელია, მშობელმა შვილებს შორის სამართლიანობა და თანასწორობა ერთმანეთისგან განასხვავოს. თანასწორობა ნიშნავს ყველასთვის ერთსა და იმავე მიდგომას, ხოლო სამართლიანობა — თითოეულის საჭიროებების გათვალისწინებას. მაგალითად, ერთ ბავშვს შეიძლება მეტი პირადი სივრცე სჭირდებოდეს, მეორეს კი მეტი ყურადღება და მხარდაჭერა. ეს არ ნიშნავს, რომ რომელიმე მათგანი უპირატეს მდგომარეობაშია.

ფსიქოლოგები ხაზს უსვამენ, რომ ბავშვის ხასიათის შეცვლის მცდელობა იშვიათად ამართლებს. ბევრად უფრო ეფექტურია მისი ძლიერი მხარეების დანახვა და განვითარება. მშვიდი ბავშვი შეიძლება კარგი მსმენელი და დაკვირვებული იყოს, აქტიური კი — ინიციატივიანი, კომუნიკაბელური და შემოქმედებითი.

ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის არის, რომ ბავშვებმა იგრძნონ: მათ არ სთხოვენ, ვინმეს დაემსგავსონ. ისინი უყვართ ისეთები, როგორებიც არიან. როდესაც ბავშვი ხედავს, რომ მშობელს მისი ესმის და არ ცდილობს მის გადაკეთებას, მასთან თანამშრომლობაც გაცილებით მარტივი ხდება.

საბოლოოდ, კარგი აღზრდა არ ნიშნავს ორი ერთნაირი ბავშვის გაზრდას. კარგი აღზრდა ნიშნავს ორი განსხვავებული ადამიანის დახმარებას, რათა ორივემ საკუთარი შესაძლებლობები გამოავლინოს, თავი დაცულად იგრძნოს და იცოდეს, რომ ოჯახში უპირობოდ უყვართ.

რა ხდება, როცა ბავშვი არც ერთ მშობელს არ ჰგავს ან და-ძმანი არ ჰგვანან ერთმანეთს - რა უნდა იცოდეთ გენეტიკაზე, რომ ეჭვებმა არ დაგტანჯოთ
ბავშვის მომავალზე გავლენას ახდენს ის, თუ მერამდენეა და-ძმას შორის ან არის თუ არა დედისერთა