„ნუ ენდობით მწერების ბადეს... ნუ გამოიწვევთ ღებინებას ქიმიის გადაყლაპვისას“ - როგორ ვიხსნათ ბავშვი კრიტიკულ სიტუაციაში და როგორ ავარიდოთ მაქსიმალურად საფრთხეები - მშობლები
„ნუ ენდობით მწერების ბადეს... ნუ გამოიწვევთ ღებინებას ქიმიის გადაყლაპვისას“ - როგორ ვიხსნათ ბავშვი კრიტიკულ სიტუაციაში და როგორ ავარიდოთ მაქსიმალურად საფრთხეები
საყოფაცხოვრებო გარემო, რომელიც ზრდასრულებისთვის სრულიად უსაფრთხო ჩანს, პატარა ბავშვისთვის, შესაძლოა, ათასგვარი ფარული საფრთხის წყაროდ იქცეს. ჩაკეტილი უჯრები, სწორად მომზადებული საკვები და დაცული ფანჯრები მხოლოდ პრევენციის ნაწილია - მთავარი გამოწვევა კრიტიკულ სიტუაციაში სწორი, ალგორითმული მოქმედებაა.
რა იწვევს საყლაპავის მძიმე დამწვრობას სულ რაღაც ორ საათში, რატომ არის დაუშვებელი ღებინების გამოწვევა ქიმიური ნივთიერების გადაყლაპვისას და როგორ განვასხვაოთ ჩვილისა და მოზრდილი ბავშვის სასუნთქი გზების დახშობა? უსაფრთხოების ოქროს წესებსა და პირველადი დახმარების პრაქტიკულ ნაბიჯებზე პედიატრი სალომე ახვლედიანი საუბრობს.
-ქალბატონო სალომე, რა ძირითადი ცვლილებები უნდა შეიტანონ მშობლებმა სახლის ინტერიერსა და განლაგებაში ჯერ კიდევ ბავშვის დაბადებამდე?
- პირველ რიგში, ბინას უნდა შეხედონ არა ზრდასრული ადამიანის, არამედ ბავშვის სიმაღლიდან. ყველაფერი, რასაც ბავშვი შეიძლება მისწვდეს, მოქაჩოს, გახსნას, გადააყირაოს ან პირში ჩაიდოს, მისთვის საშიშია.
ბავშვის დაბადებამდე აუცილებელია უსაფრთხო საძინებელი ადგილის მომზადება. საწოლი უნდა იყოს მყარი ლეიბით და ცარიელი - ბალიშების, სათამაშოებისა და მძიმე საბნების გარეშე. ასევე საჭიროა მაღალი ავეჯისა და ტელევიზორის კედელზე დამაგრება, სადენების დამალვა, და მედიკამენტებისა და საყოფაცხოვრებო ქიმიის ბავშვისთვის მიუწვდომელ ადგილას შენახვა.
-რა ტიპის დამცავი მექანიზმებია აუცილებელი ფანჯრებსა და აივნებზე, და რატომ არის მწერების ბადე მხოლოდ ილუზია, რომ ბავშვს გადავარდნისგან დაიცავს?
- ფანჯრებზე აუცილებელია სპეციალური ბლოკატორების ან დამცავი გისოსების დამონტაჟება, რომლებიც სწორედ ბავშვის ფანჯრიდან გადავარდნის პრევენციისთვის არის განკუთვნილი. სასურველია, ფანჯარა ათ სანტიმეტრზე მეტად არ იღებოდეს, ხოლო საკეტი ბავშვისთვის მიუწვდომელ ადგილას იყოს განთავსებული. აივანზეც უნდა იყოს საიმედო დამცავი მოაჯირი, საჭიროების შემთხვევაში კი შესაძლებელია დამატებითი დამცავი ბადის დამონტაჟება. ფანჯრებთან და აივანთან ახლოს არ უნდა დადგათ სკამები, მაგიდები, ყუთები და სხვა ნივთები, რომლებზეც ბავშვს შეუძლია აძვრეს.
რაც შეეხება მწერებისგან დამცავ ბადეს, ის მცირე ზეწოლის შემთხვევაშიც კი შეიძლება ჩარჩოდან ამოვარდეს. ჩემს პრაქტიკაში მქონდა შემთხვევა, როდესაც პატარა ბავშვი მწერებისგან დამცავ ბადეს დაეყრდნო და ფანჯრიდან გადავარდა.
-რომელი საყოფაცხოვრებო ნივთები, სათამაშოები თუ ქიმიური საშუალებები წარმოადგენს ბავშვისთვის ყველაზე დიდ საფრთხეს და როგორ შევინახოთ ისინი სწორად?
- განსაკუთრებით საშიშია პატარა საგნები: ღილაკის ტიპის ელემენტები, ძლიერი მაგნიტები, მონეტები, მძივები, კონსტრუქტორის დეტალები, ღილები და გატეხილი სათამაშოების ნაწილები. რისკის ცალკე ჯგუფს მიეკუთვნება მედიკამენტები, საწმენდი საშუალებები, სარეცხი კაფსულები, ელექტრონული სიგარეტის სითხე, ბასრი ხელსაწყოები, ასანთი და სანთებელები.
ყველა ეს ნივთი უნდა ინახებოდეს არა უბრალოდ მაღლა, არამედ ჩაკეტილ კარადაში. ბავშვს შეუძლია სკამი მიაჩოჩოს და მისწვდეს იმას, რაც ერთი შეხედვით მიუწვდომელია. ქიმიური საშუალებები და მედიკამენტები უნდა დარჩეს საკუთარ, ორიგინალურ შეფუთვაში - მათი წყლის ან სხვა სასმლის ბოთლებში გადასხმა დაუშვებელია.
სათამაშოებსა და პულტებზე რეგულარულად უნდა შემოწმდეს ელემენტების განყოფილებები: ისინი ხრახნით უნდა იკეტებოდეს. ასევე დაუყოვნებლივ უნდა გადააგდოთ დაზიანებული სათამაშოები, საიდანაც შეიძლება პატარა დეტალები ან მაგნიტები ამოვარდეს.
-როგორ მივხვდეთ, რომ ბავშვმა უცხო სხეული გადაყლაპა ან ჩაისუნთქა?
- თუ უცხო სხეული სასუნთქ გზებში მოხვდა, ჩვეულებრივ უეცრად იწყება ძლიერი ხველის შეტევა, დახუთვა, ხმაურიანი ან მსტვინავი სუნთქვა. ბავშვს უჭირს ლაპარაკი, ტირილი ან საერთოდ ხმის ამოღება. შესაძლოა ტუჩები გაულურჯდეს. ზოგჯერ პირველი ძლიერი ხველის შემდეგ მდგომარეობა თითქოს უმჯობესდება, თუმცა ეს არ გამორიცხავს ბრონქში უცხო სხეულის არსებობას.
თუ უცხო სხეული საყლაპავშია, დამახასიათებელია უხვი ნერწყვდენა, ყლაპვის გაძნელება, გულისრევა, ტკივილი კისრის ან მკერდის ძვლის უკან, საკვებისა და წყლის მიღებაზე უარის თქმა. ამასთან, ელემენტის ან მაგნიტის გადაყლაპვა თავდაპირველად შეიძლება საერთოდ უსიმპტომო იყოს. ამიტომ ეჭვის შემთხვევაში ბავშვი სასწრაფოდ საავადმყოფოში უნდა გადაიყვანოთ.
