"პროფესიულებიც ისე უნდა დავალაგო, როგორც უნივერსიტეტები? როგორ ხდება ჩარიცხვები? - პასუხები აბიტურიენტების შეკითხვებზე - მშობლები

2026 წელს პირველად აბიტურიენტს შეუძლია ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგებით არა მხოლოდ უნივერსიტეტში, არამედ პროფესიულ საგანმანათლებლო პროგრამაზეც ჩაირიცხოს. და ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ ეს პროფესიული პროგრამები უბრალო „სათადარიგო ვარიანტი“ კი არ არის — ისინი აბიტურიენტის მიერ არჩეულ პროგრამებს შორის ხვდება და პრიორიტეტების მიხედვით უნდა დალაგდეს. ვინც მხოლოდ პროფესიულ პროგრამაზე აბარებს, რეგისტრაცია პროგრამისთვის შესაბამის ერთ საგანში უნდა გაიაროს.

როგორ ირჩევს აბიტურიენტი პროფესიულ პროგრამას

2026 წლის სარეგისტრაციო სისტემაში პროგრამები სამ კატეგორიად არის დაყოფილი: „საბაკალავრო“, „პროფესიული“ და „მოსამზადებელი ქართულ ენაში“. ანუ აბიტურიენტი, რომელიც უნივერსიტეტების ფაკულტეტებს ირჩევს, იმავე სარეგისტრაციო გვერდზე შეუძლია მონიშნოს „პროფესიული“ და დაამატოს მისთვის საინტერესო პროფესიული პროგრამებიც. როცა აბიტურიენტი კონკრეტულ პროფესიულ პროგრამას ირჩევს, ხედავს, რომელი საგნის შედეგით შეუძლია მასზე კონკურსში მონაწილეობა.

პროფესიის არჩევა საკმარისი არ არის — გვერდით აუცილებლად უნდა შეხედოთ საგანსაც, თუ რომლის ჩაბარებას ითხოვს ესა თუ ის პროფესიული პროგრამა.

ვთქვათ, აბიტურიენტს უნდა Front-end დეველოპმენტი. ამისთვის 2026 წლის ამ კონკრეტულ პროგრამაზე საჭიროა მათემატიკა ან ფიზიკა. თუ მას მხოლოდ ისტორია აქვს არჩეული, ამ პროგრამაზე ისტორიის შედეგით ვერ მიიღებენ.

მაგრამ თუ უნდა გრაფიკული დიზაინი, მდგომარეობა განსხვავებულია — იქ მისაღები საგანია მათემატიკა, ისტორია ან სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება.

თუ უნდა საექთნო განათლება, კიდევ სხვა არჩევანია — მათემატიკა, ფიზიკა, ქიმია ან ბიოლოგია.

პროფესიული პროგრამებიც პრიორიტეტების მიხედვით უნდა დაალაგოს?

დიახ. სწორედ აქ არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი დეტალი.

აბიტურიენტმა არჩეული საგანმანათლებლო პროგრამები პრიორიტეტული რიგითობით უნდა განათავსოს. მოქმედებს იგივე ძირითადი პრინციპი, რაც უნივერსიტეტის პროგრამების შემთხვევაში: სისტემა ჯერ განიხილავს ყველაზე მაღლა მდგომ პროგრამას; თუ აბიტურიენტის ქულა იქ ჩასარიცხად საკმარისი არ არის, გადადის შემდეგ არჩევანზე და ასე გრძელდება მანამ, სანამ ისეთ პროგრამამდე არ მივა, რომელზეც აბიტურიენტის შედეგი საკმარისია.

თუ აბიტურიენტმა რომელიმე პროგრამაზე სწავლის გაგრძელების უფლება მოიპოვა, მის ქვემოთ ჩამოწერილი პროგრამები აღარ განიხილება.

ამიტომ პრიორიტეტების დალაგებას ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს.

მაგალითად, თუ აბიტურიენტისთვის უმაღლესი განათლება პრიორიტეტულია, სია შეიძლება ასე გამოიყურებოდეს:

1. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — ეკონომიკა
2. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი — ბიზნესის ადმინისტრირება
3. ტექნიკური უნივერსიტეტი — ინფორმატიკა
4. პროფესიული პროგრამა — პროგრამული უზრუნველყოფა
5. პროფესიული პროგრამა — კომპიუტერული ქსელები
6. პროფესიული პროგრამა — საბუღალტრო აღრიცხვა

ასეთ შემთხვევაში სისტემა ჯერ პირველ უნივერსიტეტს განიხილავს, შემდეგ მეორეს, მესამეს და მხოლოდ ამის შემდეგ პროფესიულ პროგრამებს.

მაგრამ აქ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალია: პროგრამის პირველ ადგილზე დაწერა კონკურსში სხვა აბიტურიენტებთან უპირატესობას არ გაძლევს. კონკრეტულ პროგრამაზე კონკურსში გადამწყვეტია აბიტურიენტის საკონკურსო ქულა. პრიორიტეტი განსაზღვრავს, შენი საკუთარი ჩამონათვალიდან რომელ პროგრამაზე ჩაგრიცხოს სისტემამ, თუ რამდენიმე ვარიანტზე გაქვს საკმარისი შედეგი.

ანუ თუ გიორგის პროფესიული პროგრამა პირველ ადგილზე აქვს, ხოლო ნინოს მეხუთეზე, მაგრამ ნინოს საკონკურსო ქულა უფრო მაღალია, გიორგის მხოლოდ იმიტომ არ ექნება ნინოზე უპირატესობა, რომ ეს პროგრამა პირველ ნომრად ჩაწერა.

პროფესიულში რომელი ქულა განსაზღვრავს ჩარიცხვას?

ძველი წესებისგან განსხვავებით, 2026 წლის ახალი მოდელი არ ნიშნავს, რომ ყველა პროფესიულ პროგრამაზე მხოლოდ ერთი და იგივე გამოცდის შედეგი ითვლება.

თითოეულ პროფესიულ კვალიფიკაციას განსაზღვრული აქვს ერთიანი ეროვნული გამოცდის შესაბამისი საგანი ან საგნები. რომელი საგანი შეესაბამება კონკრეტულ პროფესიულ პროგრამას, ეს განათლების მინისტრის აქტით განისაზღვრა და შესაბამის პროგრამასთან არის მითითებული.

შესაბამისად, აბიტურიენტმა პროფესიული პროგრამის არჩევისას პირველ რიგში უნდა ნახოს:

რომელი საგნით ხდება ამ პროგრამაზე მიღება.

მაგალითად, ერთი პროფესიული მიმართულებისთვის შეიძლება გათვალისწინებული იყოს მათემატიკის შედეგი, მეორისთვის — ბიოლოგია, ისტორია ან სხვა შესაბამისი ეროვნული გამოცდის საგანი.

ეს ნიშნავს, რომ აბიტურიენტი პროფესიულ პროგრამაზე იმავე ეროვნული გამოცდის ქულით კონკურირებს, რომელიც უკვე ჩააბარა.

ცალკე პროფესიულ გამოცდაზე გასვლა ამ კონკრეტული, 2026 წლის ეროვნული გამოცდებით მიღების მექანიზმის ფარგლებში საჭირო არ არის.

რამდენი ქულა სჭირდება პროფესიულში მოსახვედრად?

აქ პროფესიული პროგრამებისთვის უნივერსიტეტთან შედარებით შეღავათიანი ზღვარია დაწესებული.

წესში ნათქვამია, რომ პროფესიულ პროგრამაზე ჩასარიცხად შესაბამის საგანში გადასალახი მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი არის იმავე საგნის ეროვნულ გამოცდაზე დადგენილი ჩვეულებრივი მინიმალური კომპეტენციის ზღვრის ნახევარზე მეტი.

ეს არ ნიშნავს, რომ ზღვრის გადალახვა ავტომატურად ჩარიცხვას ნიშნავს.

ზღვარი მხოლოდ კონკურსში მონაწილეობის უფლებას გაძლევს.

თუ, მაგალითად, პროგრამაზე 30 ადგილია და 100 აბიტურიენტმა გადალახა პროფესიული პროგრამისთვის საჭირო ზღვარი, ამ 100 ადამიანს შორის უკვე ქულებით შედგება რანჟირება და ჩაირიცხებიან უფრო მაღალი შედეგის მქონეები.

ანუ ჯერ გადალახავთ ზღვარს, შემდეგ მონაწილეობთ კონკურში და ამის შემდეგ თქვენს ქულებს სხვა აბიტურიენტების ქულებს ადარებენ.

თუ პროფესიულ პროგრამაზე რამდენიმე საგანია დაშვებული?

თუ პროფესიულ პროგრამაზე რამდენიმე მისაღები საგანია მითითებული და აბიტურიენტს მათგან ერთზე მეტი აქვს ჩაბარებული, პირველ რიგში მისი ყველაზე მაღალი სკალირებული ქულა განიხილება. თუ ამ შედეგით ვერ ჩაირიცხა, შემდეგ სხვა შესაბამის საგანში მიღებული მომდევნო მაღალი სკალირებული ქულითაც განიხილება. ამასთან, პროგრამაზე გამოცხადებული ადგილები მისაღებ საგნებს შორის პროპორციულად ნაწილდება. თუ ადგილების თანაბრად განაწილება შეუძლებელია, დამატებითი ადგილი პროგრამასთან ჩამოთვლილ პირველ საგანს ერგება.

თუ პროგრამაზე დაშვებულია ორი ან მეტი საგანი, მაგალითად მათემატიკა ან ფიზიკა, და აბიტურიენტს ორივე აქვს ჩაბარებული, სისტემა პირველ რიგში ითვალისწინებს იმ საგანში მიღებულ უფრო მაღალ სკალირებულ ქულას.

მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მეორე საგნის შედეგი „იკარგება“. თუ აბიტურიენტმა უფრო მაღალი სკალირებული ქულით ამ პროგრამაზე ჩარიცხვა ვერ შეძლო, რანჟირებისას შემდეგ განიხილება მომდევნო უფრო მაღალი სკალირებული ქულა, ანუ მეორე შესაბამის საგანში მიღებული შედეგიც. სწორედ ამ პრინციპის გამოყენებას ავალდებულებს პროფესიულებისთვის 2026 წელს მიღებული სპეციალური წესი.

მაგალითად, პროგრამაზე შეიძლება ჩარიცხვა მათემატიკით ან ფიზიკით. აბიტურიენტს აქვს:

მათემატიკა — სკალირებული ქულა 168 ფიზიკა — სკალირებული ქულა 155.

პირველ რიგში ის მათემატიკის 168 ქულით განიხილება. თუ ამ გზით ვერ მოიპოვა ადგილი, შემდეგ უკვე ფიზიკის 155 ქულითაც განიხილება.

კიდევ ერთი დეტალია თანაბარი ქულების შემთხვევა. თუ შესაბამის ორ საგანში აბიტურიენტის უმაღლესი სკალირებული ქულები ერთნაირია, პირველად ის საგანი განიხილება, რომლისთვისაც მეტი მისაღები ადგილია გამოყოფილი, შემდეგ კი — ის, რომლისთვისაც ნაკლები ადგილია.

აბიტურიენტის ნედლი ქულა ითვლება თუ სკალირებული?

კონკურსისთვის საბოლოოდ მნიშვნელობა აქვს სკალირებულ/გათანაბრებულ შედეგს, ანუ მხოლოდ გამოცდის დღეს მიღებული პირველადი ქულის შეხედვა საკმარისი არ არის.

საბოლოო შედეგებისა და ვარიანტების გათანაბრების შემდეგ დგინდება, გადალახა თუ არა აბიტურიენტმა შესაბამისი ზღვარი და რა პოზიცია უჭირავს კონკურსში. 2026 წლის ცნობარში პროფესიულ პროგრამებზე ჩარიცხვისას გამოყენებულია ეროვნული გამოცდების რანჟირების ზოგადი პრინციპები.

შეიძლება უნივერსიტეტშიც მოხვდეს და პროფესიულშიც ერთდროულად?

ამ სისტემის არსი სწორედ ისაა, რომ საბოლოოდ პროგრამების რეიტინგული ჩამონათვალიდან ერთი პროგრამა განისაზღვრება.

თუ აბიტურიენტს პირველ პრიორიტეტად უწერია უნივერსიტეტის პროგრამა და მისი ქულა იქ საკმარისია, სისტემა მას ამ პროგრამაზე ჩარიცხავს და ქვემოთ ჩაწერილ პროფესიულ ვარიანტებს აღარ განიხილავს.

თუ პირველ უნივერსიტეტში ვერ მოხვდა, განიხილება მეორე, შემდეგ მესამე და ა.შ. და შეიძლება საბოლოოდ პროფესიულ პროგრამამდე მივიდეს.

ამიტომ მინისტრის განცხადებაში პროფესიული განათლება აღწერილი იყო როგორც შესაძლებლობა, რომ აბიტურიენტი, რომელიც უნივერსიტეტში ვერ მოხვდება, მის მიერ წინასწარ არჩეულ პროფესიულ მიმართულებაზე გადავიდეს.

როდემდე შეიძლება სიის შეცვლა?

2026 წელს აბიტურიენტს პროგრამების დამატება, წაშლა და მათი ადგილების შეცვლა შეუძლია აპელაციის შედეგების გამოქვეყნებიდან მომდევნო დღის 18:00 საათამდე. ანუ საბოლოო შედეგების დანახვისა და საკუთარი შანსების შეფასებისთვის საკმაოდ დიდი დრო აქვს.

ჩარიცხვის შემდეგ კიდევ რა არის საჭირო?

ეროვნული გამოცდების ცენტრი საბოლოო რანჟირების შემდეგ ადგენს, რომელ პროფესიულ დაწესებულებასა და პროგრამაზე მოიპოვა აბიტურიენტმა სწავლის უფლება. ამის შემდეგ აბიტურიენტმა შესაბამის პროფესიულ სასწავლებელს უნდა მიმართოს და მის მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარადგინოს ჩარიცხვისთვის საჭირო დოკუმენტები. ჩარიცხვა ხდება აბიტურიენტის წერილობით გამოხატული ნების საფუძველზე.

2026 წლის ეროვნული გამოცდებით პროფესიულ პროგრამებზე ჩარიცხული სტუდენტებისთვის სწავლა უნდა დაიწყოს არაუგვიანეს 2026 წლის 1 ოქტომბრისა, ხოლო ზუსტ თარიღს თავად დაწესებულება განსაზღვრავს.