ხუთი წლის წინ BBC-ზე სერიალი "ძალიან ბრიტანული სკანდალი" გამოვიდა. მისი სიუჟეტი შოტლანდიელი არისტოკრატის, მარგარეტ არგაილის, ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე სკანდალურ პერიოდს ეძღვნებოდა. ამ ქალმა ერთდროულად გამოსცადა საზოგადოების სიყვარული და სიძულვილი, სიცოცხლის ბოლო წლები კი თითქმის სრულ მარტოობაში გაატარა.
ქალის ისტორია იმით გახდა ცნობილი, რომ ქმარს, სხვადასხვა ცნობით, ოთხმოცზე მეტჯერ უღალატა. ღალატის ამსახველი კადრები კი გადაიღო და შეინახა… მარგარეტ არგაილს მისი გარდაცვალებიდან მრავალი წლის შემდეგაც ზიზღით იხსენებენ და "ბინძურ ჰერცოგინიას” უწოდებენ. ყველაზე საინტერესო კი ის არის, რომ სიცოცხლის უკანასკნელ დღეებამდე "ბინძურ ჰერცოგინიას" მრავალრიცხოვანი ღალატი არასოდეს უღიარებია. თუმცა, ამის დამადასტურებელი მასალები, მათ შორის ცნობილი "პოლაროიდის" ფოტოები, ბრიტანული სასამართლოს საქმის განუყოფელ ნაწილად იქცა.
მარგარეტის მიმართ ცალსახა დამოკიდებულების ჩამოყალიბება რთულია. ვინ იყო იგი - მოღალატე ქალი თუ ფსიქოლოგიური პრობლემების მსხვერპლი, რომელიც მუდმივად ეძებდა იმ სითბოსა და სიყვარულს, რომელიც ბავშვობაში აკლდა? თუმცა, ფაქტია, რომ მარგარეტის თავგადასავლები ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში დაიწყო.
ეთელ მარგარეტ უიგჰემი 1912 წლის 1 დეკემბერს, შოტლანდიაში, ნიუტონ მერნსში დაიბადა. წლების შემდეგ Celanese-ის კორპორაციის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარის, ჯორჯ უიგჰემისა და მისი მეუღლის, ჰელენ მანის ქალიშვილი საკუთარ ბავშვობას ასე იხსენებდა: ის უზრუნველყოფილი, მაგრამ ძალიან უბედური ბავშვი იყო. მშობლები მუდმივად დაკავებულები იყვნენ. იმის ნაცვლად, რომ ჰიუიტის კერძო სკოლაში მისულიყვნენ, ქალიშვილისთვის ყურადღება მიექციათ და გაემხნევებინათ, ისინი მას დიზაინერულ კაბებს უგზავნიდნენ. როდესაც დედამ მარგარეტი ელიტურ კურორტ ბემბრიჯზე დასასვენებლად წაიყვანა, მისი აღზრდის შეცვლა უკვე გვიანი იყო.
მშობლების ნაჩუქარი აბრეშუმით შემოსილი და მარადიულ სიყვარულზე ოცნებებით თავბრუდახვეული 15 წლის მემკვიდრე არდადეგებზე კინომსახიობ დევიდ ნივენს შეხვდა. ახალგაზრდებს შორის რომანი სწრაფად განვითარდა და დაუგეგმავი ორსულობით დასრულდა. დედამ ქალიშვილი სასწრაფოდ ლონდონის კლინიკაში წაიყვანა, სადაც მას აბორტი გაუკეთეს.
მარგარეტის ბიოგრაფები მიიჩნევენ, რომ სწორედ მაშინ მოხდა მნიშვნელოვანი გარდატეხა ახალგაზრდა გოგონას ფსიქიკაში. მოგვიანებით იგი საკუთარ თავგადასავლებს დღიურში აღწერდა და სიამოვნებით იძლეოდა ინტერვიუებს იმის შესახებ, თუ რას ნიშნავდა იმ ეპოქაში ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ ქალად ყოფნა. თუმცა, არასოდეს საუბრობდა იმ დღეზე, როდესაც შვილი და, შესაძლოა, პირველი და ერთადერთი სიყვარული დაკარგა. ნივენს მარგარეტი მეტად აღარასოდეს უნახავს. ის მას მხოლოდ ერთხელ შეხვდა - დაკრძალვაზე.
ამ ტრავმული გამოცდილების შემდეგ მარგარეტში თითქოს ახალი პიროვნება დაიბადა - დედისგან მუდმივად დაშინებული გოგონას სრული ანტიპოდი. დედა ქალიშვილს იმდენად მკაცრად ზრდიდა, რომ ბავშვობაში თითქმის არასოდეს იღიმოდა. გოგონა ექიმთანაც კი მიიყვანეს. მედიკოსმა უცნაური დიაგნოზი დასვა - იუმორის გრძნობის ნაკლებობა - და მას ჩარლი ჩაპლინის ფილმების ყურება "დაუნიშნა". დედა მარგარეტს თითქმის ყოველ ნაბიჯს, სიტყვასა და გამოხედვას უწუნებდა.
"ვერაფერს მიაღწევ, თუ ასე ენის ბორძიკით ილაპარაკებ", - უმეორებდა იგი ქალიშვილს, რომელსაც მუდმივი საყვედურების გამო მართლაც დაეწყო მეტყველების პრობლემა.
თუმცა, აბორტის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. მარგარეტი ძალიან მალე გახდა ყველაზე პოპულარული გოგონა ჯერ ქალაქში, შემდეგ კი მთელ ქვეყანაში. იგი სამეფო ოჯახს დებიუტანტთა ბალზე წარუდგინეს, რის შემდეგაც ლამაზმანი ერთ-ერთ ყველაზე სასურველ საპატარძლოდ მიიჩნიეს.

დაიწყო ხანმოკლე და თავბრუდამხვევი რომანების სერია: ჯერ პრინცი ალი ხანი, ბარონი ფონ ბრაბუსი და გმირი მფრინავი გლენ კიდსტონი, შემდეგ კი - ჩარლზ გრევილი, უორვიკის მეშვიდე გრაფი. მარგარეტის მშობლებმა შვებით ამოისუნთქეს: ეგონათ, რომ ქალიშვილი საბოლოოდ დაჭკვიანდებოდა და გრაფის ღირსეულ მეუღლედ იქცეოდა. მარგარეტი მოულოდნელად დასთანხმდა მის წინადადებას, თუმცა ნიშნობა ისევე მოულოდნელად გაწყვიტა და გოლფის მოთამაშისა და გულთამპყრობელ ჩარლზ სუინის პარტნიორი გახდა.
ქორწილი ისეთივე ხმაურიანი აღმოჩნდა, როგორიც თავად რომანი. მორალის მკაცრი წესებით არც ერთი მათგანი დიდად არ იზღუდებოდა. ორივეს უყვარდა მამის ფულის ხარჯვა და უზრუნველი ცხოვრება. დაახლოებით, სამი ათასმა ცნობისმოყვარე ლონდონელმა ქალაქის ცენტრში მოძრაობაც კი შეაფერხა, მხოლოდ იმისთვის, რომ ენახა, როგორ ქორწინდებოდა მარგარეტი. ამბობდნენ, რომ ცერემონიაზე სანაძლეოსაც კი დებდნენ - გაიქცეოდა თუ არა დაუმორჩილებელი პატარძალი.
თუმცა, მარგარეტი არათუ არ გაქცეულა, ჩარლზის ერთგული ცოლიც გახდა. ყოველ შემთხვევაში, გარკვეულ დრომდე. მათი ქორწინება მუცლის რვაჯერ მოშლამ და მკვდარშობილმა შვილმა დაანგრია. ამ დანაკარგებმა წყვილი საბოლოოდ დააშორა.
მოგვიანებით წყვილს ვაჟი, ბრაიანი, და ქალიშვილი, ფრენსის ჰელენი, შეეძინა. თუმცა, ბოლომდე დარწმუნებული არავინ იყო, ჩარლზი გახლდათ თუ არა ორივე ბავშვის ბიოლოგიური მამა.
მეუღლეთა ურთიერთობას საბოლოო წერტილი ერთმა უბედურმა შემთხვევამ დაუსვა. ამის შემდეგ მარგარეტმა არა მხოლოდ კიდევ უფრო მეტი საყვარელი გაიჩინა, არამედ მათი დამალვაც შეწყვიტა. ერთხელ იგი ლიფტის შახტაში ჩავარდა და ტროსისთვის ხელის ჩაჭიდება მოასწრო. ზოგიერთი ცნობით, მომავალმა ჰერცოგინიამ მაშინ თავი ძლიერად დაარტყა. ამის შემდეგ იგი, როგორც ჩანს, კიდევ უფრო შეიცვალა და სულ აღარ ჰგავდა იმ შეშინებულ გოგონას, რომელიც ბავშვობაში იყო...
მას გემო და ყნოსვა დაეკარგა, ხოლო სექსუალური ლტოლვა, პირიქით, კიდევ უფრო გაუძლიერდა და, როგორც ბიოგრაფები აღწერენ, მარგარეტისთვისაც კი უპრეცედენტო მასშტაბებს მიაღწია.
განქორწინების შემდეგ გათხოვილი ქალის რეპუტაციის შენარჩუნებას მარგარეტი უკვე აღარ ცდილობდა. იგი ცნობილი მამაკაცების ყურადღებას ღიად იღებდა. მის არჩევანს თითქოს ერთი პრინციპი განსაზღვრავდა: "რაც უფრო ცნობილი ხარ, მით უფრო ხშირად გამოჩნდები ჩემთან".
მარგარეტი მამაკაცის ტიპაჟს დიდ ყურადღებას არ აქცევდა. ყურადღებით ადევნებდა თვალს მაღალი საზოგადოების ქრონიკებს და იმ მამაკაცებს ირჩევდა, რომლებიც ამ სამყაროში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდნენ ან მომავალში წარმატების მიღწევის იმედი ჰქონდათ.
თუმცა, ჭორების საპირისპიროდ, მარგარეტი ყველა ნაცნობთან როდი იკეტებოდა სასტუმროს ნომერში ან საკუთარ სახლში. ზოგიერთთან უბრალოდ მეგობრობდა, ზოგიერთთან კი დროდადრო ვახშმობდა. ერთ-ერთი ასეთი ნაცნობი გახდა დუგლას კემპბელი, არგაილის მე-11 ჰერცოგი. მან მარგარეტთან დაახლოება საკუთარი ცხოვრების შესახებ ჩივილით დაიწყო.
ცოლი მოღალატე ჰყავდა, ვალები დაეგროვებინა, ომის ტყვეობაში გატარებულმა ხუთმა წელმა კი სულიერად და ფიზიკურად გატეხა. მარგარეტმა უიღბლო ჰერცოგი შეიბრალა და მამას მისთვის ასი ათასი ფუნტი გამოართვა, რომ მისი რეპუტაცია და ფინანსური მდგომარეობა გადაერჩინა.
თუმცა, დუგლასს მარგარეტის მიმართ სხვა გეგმები ჰქონდა. მან ლონდონის მაღალი საზოგადოების დედოფალს ხელი და გული სთხოვა. სურდა, ქალისთვის ჰერცოგინიას ტიტული მიეცა - ის, რაც მარგარეტს სრული წარმატებისთვის აკლდა. სანაცვლოდ კი თავად მიიღებდა ულიმიტო წვდომას მის ქონებასა და სიმდიდრეზე.
მარგარეტი ამ ურთიერთხელსაყრელ ქორწინებას დასთანხმდა. თუმცა, ჰერცოგინიას სტატუსში პირველი წლის აღნიშვნაც კი ვერ მოასწრო მეგობრებთან ერთად, რომ ქმრის ნამდვილი სახე დაინახა.
მარგარეტის მოგონებების თანახმად, როგორც კი მან უარი თქვა ქმრის ვალების დაფარვაზე - მანამდე სამი წლის განმავლობაში პატიოსნად ფარავდა დუგლასის ფინანსურ პრობლემებს - ჰერცოგი გაბოროტდა. ალკოჰოლს მიეძალა და დაიწყო იმ მედიკამენტების გადაჭარბებული რაოდენობით მიღება, რომლებიც დროებით ეიფორიის განცდასა და ცნობიერების შეცვლას იწვევდა. განრისხებულმა ჰერცოგმა ურჩი მეუღლის წინააღმდეგ კომპრომატების ძებნა დაიწყო. თუმცა, ამისთვის დიდი ძალისხმევა არც დასჭირვებია.
მარგარეტის ყველა მეგობარმა იცოდა, რომ თავის მეგობარ მამაკაცებს იგი დილის ცხრა საათიდან იღებდა. მისი დღეები და ღამეები გართობაში გადიოდა.
"თავისუფალ" დროს მარგარეტი კაბებსა და ძვირფასეულობას არჩევდა. საყვარელ მამაკაცებსა და სამოსს წარმოუდგენელი სისწრაფით იცვლიდა. ერთადერთი რამ, რომლის ერთგულიც ჰერცოგინია სიცოცხლის უკანასკნელ დღეებამდე დარჩა, მარგალიტის ყელსაბამი იყო. მას სამ მწკრივად იხვევდა და თითქმის არასოდეს იხსნიდა.
ბედის ირონიით, მარგარეტის ერთგულების ერთადერთი ობიექტი საბოლოოდ მისი ყველაზე დიდი მტერი გახდა. სწორედ ამ ყელსაბამმა ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი საქმეში, რომლის შემდეგაც მას "ბინძური ჰერცოგინია არგაილი" შეარქვეს.
არგაილის ციხესიმაგრის მცხოვრებნი ყოველდღე ხედავდნენ, როგორ უჩინარდებოდა მამულის დიასახლისის ოთახის მიღმა ახალი და ახალი მამაკაცი. ზოგიერთი მათგანი ცნობილი იყო, ზოგი კი მმართველი ელიტის წარმომადგენელი. მაღალი საზოგადოების ცდუნებას, როგორც ჩანს, ბევრი ვერ უძლებდა.
ერთხელ მარგარეტი აუზთან შიშველი ნახეს. მას ადგილობრივ 17 წლის ჭაბუკთან ცურვაში შეჯიბრება გაემართა, რის შემდეგაც ქალი თავის აპარტამენტებში ჩაიკეტა.
მარგარეტის ცხოვრების შესახებ ასეთი ცნობების შეგროვება დუგლასისთვის რთული არ აღმოჩნდა. მას სასამართლოში ჩივილი ჰქონდა განზრახული, რათა ყოფილი ცოლისგან საჭირო თანხა ნებისმიერი გზით გამოეძალა. დაქირავებულ ხელოსანთან ერთად იგი მარგარეტის ბინაში შეიჭრა და მის სამალავს მიაგნო. იქ აღმოჩნდა დღიური, სადაც აღწერილი იყო სულ მცირე ოთხმოცი საყვარელი, ასევე ცნობილი "პოლაროიდის" ფოტოები, რომლებიც ღალატის ამსახველ ინტიმურ სცენებს შეიცავდა.
ერთ-ერთი საყვარლის თავი ფოტოზე ჩამოჭრილი იყო, რის გამოც მას მოგვიანებით "უთავო მხედარი" შეარქვეს. თუმცა, მამაკაცის ვინაობის დადგენა მაინც მოხერხდა. ის დუნკან სენდისი აღმოჩნდა - სახელმწიფო მდივანი კოლონიების საკითხებში და უინსტონ ჩერჩილის სიძე. ინტიმური სცენების გადამღები კი კინომსახიობი დუგლას ფერბენქს უმცროსი გახლდათ.
სასამართლოში ჰერცოგმა არგაილმა ფოტოები ნაფიც მსაჯულებს წარუდგინა და იმ მამაკაცების სახელები ჩამოთვალა, რომლებიც, მისი მტკიცებით, მარგარეტის საყვარლები იყვნენ. ეფექტი კოლოსალური აღმოჩნდა: მარგარეტს არა მხოლოდ ყოფილი ქმრისთვის მოთხოვნილი თანხის გადახდა მოუწია, არამედ "ბინძური ჰერცოგინიას" სახელის ტარებაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა.
ტიტული და მაღალი საზოგადოების აღიარება, რომელზეც მარგარეტი ახალგაზრდობაში ოცნებობდა, საბოლოოდ მისთვის სირცხვილის წყაროდ იქცა. მას შეეძლო სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება იმ არგუმენტით, რომ ფოტოებზე გამოსახული ქალის სახე არ ჩანდა. თუმცა, ფოტოზე ქალს კისერზე ეკეთა სწორედ ის სამმწკრივიანი მარგალიტის ყელსაბამი, რომელსაც არგაილი თითქმის არასოდეს იშორებდა.
ამბობენ, რომ სწორედ ამ ყელსაბამით დასრულდა მარგარეტის სიცოცხლეც. ცხოვრების ბოლო წლებში, როდესაც იგი აბაზანაში სველ იატაკზე წაიქცა და თავი დაარტყა, ყელსაბამი კვლავ თან ჰქონდა.
სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მარგარეტმა თითქმის სრულ მარტოობასა და უსახსრობაში გაატარა. ახლობლებს მასთან ურთიერთობა აღარ სურდათ, მშობლები დიდი ხნის გარდაცვლილები იყვნენ, მეგობარი მამაკაცების რიგიც თანდათან შემცირდა. ჰერცოგინიამ საარსებო წყაროს დამოუკიდებლად შოვნა ვერ შეძლო. მან მხოლოდ ერთხელ გამოსცა მემუარები, თუმცა მიღებული ჰონორარიც მალევე გაფლანგა.
ნათესავებმა მას პატარა ბინა უყიდეს და დამლაგებელი დაუქირავეს - ერთადერთი ქალი, რომელიც მარგარეტთან სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა.
სიყვარული, რომელზეც იგი ახალგაზრდობაში ოცნებობდა, საბოლოოდ მაინც ვერ მიიღო. ქალი, რომელსაც მთელი ცხოვრება სხვების ყურადღება და სიყვარული სურდა, სიცოცხლის ბოლოს თითქმის სრულიად მარტო დარჩა.