"ნუ ეცდებით ყველა პრობლემის რეპეტიტორით მოგვარებას" - ოქტომბერი სექტემბერზე რთულია, რადგან მოსწავლეები მოტივაციას ამ პერიოდში უფრო კარგავენ - მშობლები

სექტემბერში ბავშვების უმეტესობა სკოლაში ხალისით მიდის. უხარიათ მეგობრებთან შეხვედრა და სასწავლო წლის დაწყებასთან დაკავშირებული სიახლეები. თუმცა ოქტომბრის მოახლოებასთან ერთად სურათი ხშირად იცვლება: დილით გაღვიძება უკვე ეზარება, საშინაო დავალებები აღიზიანებს, სკოლიდან დაბრუნებულს მხოლოდ დასვენება, ტელეფონში ყურება ან არაფრის კეთება სურს.

რატომ ქრება სწავლისადმი თავდაპირველი ენთუზიაზმი და როგორ უნდა მოიქცნენ მშობლები, რომ ბავშვს სწავლის სურვილი დაუბრუნდეს?

სპეციალისტების განმარტებით, ოქტომბერში ბავშვების ქცევის ცვლილება ხშირად არა სიზარმაცეს, არამედ დაღლილობასა და სასკოლო დატვირთვასთან შეგუების სირთულეებს უკავშირდება.

რატომ იღლებიან ბავშვები სწორედ ოქტომბერში?

ზაფხულის არდადეგების შემდეგ მოსწავლეს ემოციური ენერგიის გარკვეული მარაგი აქვს. პირველი დღეები დადებით განწყობას ქმნის. თუმცა თანდათან სკოლა სასიამოვნო სიახლიდან ყოველდღიურ ვალდებულებად იქცევა.

ბავშვს ყოველდღე უწევს განსაზღვრულ დროს გაღვიძება, გაკვეთილების გაძლება, ერთი საგნიდან მეორეზე გადართვა, საშინაო დავალებების შესრულება, შემაჯამებლების და პროექტების შესრულება.

თუ ზაფხულში მას დღის დაგეგმვა მეტწილად დამოუკიდებლად შეეძლო, სასწავლო წლის დაწყების შემდეგ მისი დროის დიდი ნაწილი მკაცრად განსაზღვრულ განრიგს ექვემდებარება.

ოქტომბრისთვის დატვირთვა უკვე დაგროვილია და დაღლილობა უფრო შესამჩნევი ხდება. ბავშვი, რომელიც სექტემბერში გაკვეთილებს სწრაფად ამზადებდა, ახლა მათ შესრულებას საღამომდე გადადებს.

ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ მას სკოლა აღარ უყვარს ან სწავლა აღარ აინტერესებს. უბრალოდ, პირველი კვირების ენთუზიაზმი ნელდება და ყოველდღიური სასწავლო დატვირთვის რეალური სირთულეები იჩენს თავს.

ამიტომ მშობლებმა ყურადღება მხოლოდ ნიშნებს კი არა, იმასაც უნდა მიაქციონ, რამდენად კარგად უმკლავდება ბავშვი სწავლის ორგანიზებას.

როგორ მივხვდეთ, რომ ბავშვი გადაღლილია?

ბავშვის დაღლილობა ყოველთვის ძილიანობით არ ვლინდება. ზოგჯერ ის სრულიად განსხვავებულ ქცევაში გამოიხატება.

გადაღლილობის ნიშნები შეიძლება იყოს:

• გაღიზიანება და ემოციური მგრძნობელობის მომატება;

• გულმავიწყობა და ყურადღების გაფანტვა;

• დავალებების ჩვეულებრივზე ნელა შესრულება;

• სწავლისადმი ინტერესის შემცირება;

• ტელეფონზე მუდმივად გადართვის სურვილი;

• მარტივი დავალების დაწყების გაძნელებაც კი.

განსაკუთრებით საყურადღებოა მდგომარეობა, როდესაც ბავშვმა იცის, რა უნდა გააკეთოს, მაგრამ მუშაობის დაწყებას ვერ ახერხებს.

ასეთ დროს მშობლები ხშირად ფიქრობენ, რომ ბავშვს მოტივაცია აკლია და მეტი სიმკაცრე სჭირდება. სინამდვილეში კი შესაძლოა პრობლემა გადაჭარბებული დატვირთვა და არასაკმარისი დასვენება იყოს.

პირველ რიგში, შეამოწმეთ ძილის რეჟიმი

ერთ-ერთი პირველი საკითხი, რომელსაც ოქტომბერში მშობლებმა ყურადღება უნდა მიაქციონ, ბავშვის ძილია.

6-12 წლის ბავშვებისთვის რეკომენდებულია დღეში 9-12 საათი ძილი, ხოლო 13-17 წლის მოზარდებისთვის — 8-10 საათი.

ამიტომ, როდესაც ბავშვს სწავლა უჭირს, გამოსავალი ყოველთვის დამატებითი გაკვეთილები და რეპეტიტორები არ არის. ზოგჯერ გაცილებით მნიშვნელოვანია ძილის რეჟიმის მოწესრიგება და ყოველდღიურ განრიგში დასვენებისთვის საკმარისი დროის გამოყოფა.

ნუ ეცდებით ყველა პრობლემის რეპეტიტორით მოგვარებას

სასწავლო წლის პირველ თვეებში შესაძლოა აღმოჩნდეს, რომ ბავშვმა რომელიმე თემა კარგად ვერ გაიგო ან რამდენიმე დავალება არასწორად შეასრულა.

მშობლებს ხშირად უჩნდებათ შიში: „თუ ახლა ვერ დაეწია პროგრამას, შემდეგ უფრო გაუჭირდება“.

თუმცა ერთი გაუგებარი თემა და სისტემური აკადემიური პრობლემა ერთი და იგივე არ არის.

უპირველეს ყოვლისა, საჭიროა იმის გარკვევა, კონკრეტულად რა უჭირს ბავშვს.

მაგალითად, შესაძლოა მოსწავლემ მათემატიკური წესი იცოდეს, მაგრამ ამოცანის პირობა ვერ გაიგოს. ან მასალა კარგად ესმოდეს, თუმცა უყურადღებობის გამო შეცდომებს უშვებდეს.

ამ პრობლემებს განსხვავებული მიდგომა სჭირდება და ყველა შემთხვევაში დამატებითი მეცადინეობა აუცილებელი არ არის.

მნიშვნელოვანია, ბავშვმა თანდათან ისწავლოს საკუთარი შეცდომების მიზეზების ამოცნობა და მათი დამოუკიდებლად გამოსწორება. ეს სწავლის უნარის განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია.

ასწავლეთ ბავშვს დროისა და ენერგიის სწორად განაწილება

ოქტომბერი კარგი პერიოდია იმისთვის, რომ მშობლებმა შვილს სწავლის ორგანიზებაზე მეტი პასუხისმგებლობა გადასცენ.

შეგიძლიათ ერთად გადახედოთ გაკვეთილების ცხრილს და გაარკვიოთ, რომელი დავალებები მოითხოვს ყველაზე მეტ დროს, რომელი საგნები საჭიროებს რეგულარულ გამეორებას, დღის რომელ მონაკვეთში უადვილდება ბავშვს რთულ საკითხებზე მუშაობა და როდის სჭირდება დასვენება.

აუცილებელი არ არის მკაცრი განრიგის შედგენა, სადაც ყოველი საათი წინასწარ იქნება გაწერილი.

გაცილებით სასარგებლოა ბავშვს ჰკითხოთ: „შენი აზრით, მათემატიკის მომზადება როდის უფრო გიადვილდება — სკოლიდან დაბრუნებისთანავე თუ ცოტა დასვენების შემდეგ?“

ასეთი კითხვები ეხმარება მას საკუთარ შესაძლებლობებზე დაკვირვებაში და იმის გარკვევაში, რა პირობებში სწავლობს უკეთ.

თანდათან ბავშვი თავად სწავლობს დროის განაწილებას, პრიორიტეტების განსაზღვრასა და სამუშაოს დაგეგმვას.

ნუ გადააქცევთ სახლს სკოლის გაგრძელებად

წარმოიდგინეთ, რომ ბავშვმა სკოლაში ხუთი ან ექვსი გაკვეთილი გაატარა, სახლში დაბრუნებულს კი მხოლოდ ასეთი კითხვები ხვდება:

„დღეს რა ნიშანი მიიღე?“

„რატომ მიიღე რვიანი და არა ათიანი?“

„საშინაო დავალებები უკვე შეასრულე?“

ასეთ შემთხვევაში ბავშვისთვის სასწავლო დღე ფაქტობრივად არასოდეს მთავრდება.

მოსწავლეს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს დრო, როდესაც მისგან არავინ მოითხოვს აკადემიური დავალებების შესრულებას.

სეირნობა, სპორტი, თამაში, მშობლებთან საუბარი, საყვარელი საქმიანობა ან უბრალოდ დასვენება დაკარგული დრო არ არის.

პირიქით, სრულფასოვანი დასვენება ეხმარება ბავშვს ენერგიის აღდგენაში, ყურადღების შენარჩუნებასა და მომდევნო სასწავლო დღისთვის მომზადებაში.

ნუ გამოიტანთ დასკვნებს ერთი ცუდი კვირის მიხედვით

ოქტომბერში შესაძლოა ბავშვს დროებით შეუმცირდეს მუშაობის ტემპი, გაუუარესდეს ნიშნები ან სწავლისადმი ინტერესი დაუქვეითდეს.

ეს ავტომატურად სერიოზულ პრობლემაზე არ მიუთითებს.

მნიშვნელოვანია დაკვირვება, როგორ იცვლება მდგომარეობა მომდევნო დღეებში.

თუ რამდენიმე დღის სრულფასოვანი დასვენებისა და დღის რეჟიმის მოწესრიგების შემდეგ ბავშვს სწავლა უადვილდება, სავარაუდოა, რომ სირთულეები დაგროვილ დატვირთვას უკავშირდებოდა.

თუმცა თუ დაღლილობა არ ქრება, ბავშვი მუდმივად უარს ამბობს სკოლაში წასვლაზე, ცუდად სძინავს, ხშირად უჩივის თავის ან მუცლის ტკივილს, ან სასწავლო პრობლემები თანდათან მწვავდება, საჭიროა მიზეზების უფრო საფუძვლიანი გარკვევა.

ასეთ შემთხვევაში სასურველია კლასის დამრიგებელთან საუბარი და საჭიროების შემთხვევაში პედიატრის ან ბავშვთა ფსიქოლოგის კონსულტაცია.

სწავლის უნარის განვითარება იწყება ერთი მარტივი კითხვით: „რა მიშლის ხელს დავალების შესრულებაში და რისი შეცვლა შემიძლია?“

თუ ბავშვი თანდათან სწავლობს ამ კითხვაზე დამოუკიდებლად პასუხის გაცემას, მას უადვილდება არა მხოლოდ საშინაო დავალებების შესრულება, არამედ საკუთარი სწავლის პროცესის მართვაც.