ბავშვი ბაღში სიარულის დაწყების შემდეგ ხშირად ცივდება, ზოგჯერ კი მშობლებს ისეთი შთაბეჭდილება რჩებათ, რომ ბაღში ძირითადად, ავად გასახდომად დადის. განსაკუთრებით რთულია პირველი წელი, როდესაც პატარას შესაძლოა წელიწადში 8-10-ჯერ ან უფრო ხშირადაც დაემართოს რესპირატორული ინფექცია. მშობლები ცდილობენ, ბავშვს იმუნიტეტი გაუძლიერონ და ამისთვის სხვადასხვა მეთოდს მიმართავენ — ვიტამინებიდან და ცხვირის მალამოებიდან დაწყებული, აუზითა და სპეციალური სანათებით დამთავრებული. თუმცა რამდენად ეფექტიანია ეს მეთოდები?

ინტერნეტში უამრავი რჩევა ვრცელდება იმის შესახებ, თუ როგორ დავიცვათ ბავშვი ბაღში გავრცელებული ვირუსებისგან. ზოგიერთი მათგანი სასარგებლოა ზოგადი ჯანმრთელობისთვის, თუმცა ინფექციებისგან ვერ გვიცავს. ზოგი კი არათუ უშედეგოა, შესაძლოა ბავშვის ჯანმრთელობასაც ავნოს.

განვიხილოთ 11 გავრცელებული რჩევა და გავარკვიოთ, რას ამბობს თანამედროვე მედიცინა მათ შესახებ.

1. ცხვირში ოქსოლინის მალამოს წასმა

ოქსოლინის მალამო საბჭოთა პერიოდიდან პოპულარული საშუალებაა. უფროსი თაობის წარმომადგენლები მას ხშირად ურჩევენ მშობლებს, როგორც ვირუსული ინფექციებისგან დაცვის მეთოდს.

თუმცა მალამოს ეფექტიანობის დამადასტურებელი მაღალი ხარისხის თანამედროვე კვლევები არ არსებობს. გარდა ამისა, ცხიმოვანმა მალამომ შესაძლოა ცხვირის ლორწოვანი გარსი გააღიზიანოს და ბუნებრივი თვითგაწმენდის პროცესი შეაფერხოს.

რა სჯობს მის ნაცვლად?

საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია იზოტონური მარილიანი ხსნარის გამოყენება. ის ატენიანებს ლორწოვან გარსს და ხელს უწყობს გამონადენის მოცილებას. თუმცა ვირუსული ინფექციის თავიდან აცილების საიმედო საშუალება არც ეს არის.

2. ბაქტერიციდული და ულტრაიისფერი სანათების, ჰაერის დამატენიანებლებისა და გამწმენდების გამოყენება

ზოგიერთი მშობელი ფიქრობს, რომ სპეციალური სანათები ოთახში არსებულ ყველა ვირუსსა და ბაქტერიას გაანადგურებს.

სინამდვილეში ულტრაიისფერი გამოსხივების გამოყენებას უსაფრთხოების მკაცრი წესები აქვს. ზოგიერთი ტიპის ულტრაიისფერი სანათი სახიფათოა თვალებისა და კანისთვის, ამიტომ მათი თვითნებური გამოყენება სახლში რეკომენდებული არ არის.

ჰაერის დამატენიანებელი სასარგებლოა მაშინ, როდესაც ოთახში ჰაერი ზედმეტად მშრალია. სასურველია ფარდობითი ტენიანობა დაახლოებით 40-60%-ის ფარგლებში შენარჩუნდეს. ამასთან, აუცილებელია მოწყობილობის რეგულარული გაწმენდა, რათა მასში ობი და მიკროორგანიზმები არ გამრავლდეს.

HEPA-ფილტრიანი ჰაერის გამწმენდები ჰაერში არსებული ნაწილაკების, მათ შორის ინფექციური აეროზოლების, რაოდენობის შემცირებაში გვეხმარება. თუმცა ისინი ვერ ჩაანაცვლებს ოთახის განიავებას.

დასკვნა: ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესება სასარგებლოა, მაგრამ საყოფაცხოვრებო ულტრაიისფერი სანათების თვითნებური გამოყენება არ ღირს.

3. ბავშვის ცურვაზე მიყვანა, რომ ნაკლებად გაცივდეს

ხშირად გვესმის, რომ ცურვა ბავშვს აკაჟებს, იმუნიტეტს უძლიერებს და გაციებისგან იცავს.

ცურვა მართლაც შესანიშნავი ფიზიკური აქტივობაა. ის ხელს უწყობს კუნთების განვითარებას, გამძლეობას, მოძრაობის კოორდინაციასა და ზოგად ფიზიკურ ჯანმრთელობას.

თუმცა არ არსებობს საკმარისი მტკიცებულება, რომ აუზზე სიარული უშუალოდ ამცირებს ბაღში შეძენილი ვირუსული ინფექციების სიხშირეს.

ასევე მცდარია გავრცელებული მოსაზრება, თითქოს აუზის შემდეგ სველი თმით გარეთ გასვლა თავისთავად იწვევს გაციებას. რესპირატორულ ინფექციებს ვირუსები იწვევს და არა სველი თმა.

დასკვნა: ცურვა ბავშვის ჯანმრთელობისთვის სასარგებლოა, მაგრამ ვირუსებისგან დაცვის გარანტია არ არის.

4. ომეგა-3-ის, D ვიტამინისა და მულტივიტამინების მიცემა

მშობლები ხშირად ცდილობენ ბავშვის იმუნიტეტის გაძლიერებას სხვადასხვა ვიტამინითა და საკვები დანამატით.

D ვიტამინი აუცილებელია ძვლების განვითარებისა და ორგანიზმის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის. მისი მიღების საჭიროება და დოზა ბავშვის ასაკის, კვების, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ექიმის რეკომენდაციის მიხედვით განისაზღვრება.

თუმცა D ვიტამინის დამატებითი მიღება ყველა ბავშვს ავტომატურად არ იცავს გაციებისგან.

იგივე ეხება ომეგა-3-სა და მულტივიტამინებს. თუ ბავშვს სრულფასოვანი კვება აქვს და კონკრეტული დეფიციტი არ აღენიშნება, მათი დამატებით მიღება ხშირი ვირუსული ინფექციების თავიდან აცილების დადასტურებული მეთოდი არ არის.

ამასთან, ვიტამინების ჭარბი მიღებაც შეიძლება საზიანო იყოს. განსაკუთრებით საყურადღებოა ცხიმში ხსნადი ვიტამინები, რომლებიც ორგანიზმში გროვდება.

დასკვნა: ვიტამინები ბავშვს რეალური საჭიროების შესაბამისად უნდა მივცეთ და არა მხოლოდ იმ იმედით, რომ ბაღში აღარ გაცივდება.

5. გრიპის საწინააღმდეგო აცრა ყველა ვირუსისგან დაიცავს

ეს ერთ-ერთი გავრცელებული შეცდომაა.

გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა განკუთვნილია გრიპის ვირუსის წინააღმდეგ და არ იცავს ბავშვს რინოვირუსებისგან, ადენოვირუსებისგან და სხვა მრავალი რესპირატორული ინფექციის გამომწვევისგან.

მიუხედავად ამისა, ვაქცინაცია მნიშვნელოვანია, რადგან გრიპმა შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე გართულებები, მათ შორის პნევმონია.

ვაქცინის ეფექტიანობა სეზონის, ვირუსის შტამებისა და ადამიანის ასაკის მიხედვით იცვლება. ამიტომ არასწორია მტკიცება, თითქოს გრიპის აცრა დაავადებისგან ყოველთვის 100%-ით იცავს.

ვაქცინაცია ამცირებს გრიპით დაავადების და განსაკუთრებით მძიმე მიმდინარეობის რისკს.

დასკვნა: გრიპის აცრა ვერ დაიცავს ბავშვს ყველა გაციებისგან, მაგრამ მნიშვნელოვანი საშუალებაა გრიპისა და მისი გართულებების წინააღმდეგ.

6. ბაღიდან დაბრუნების შემდეგ ცხვირის ყოველდღიური გამორეცხვა

ზოგიერთი მშობელი დარწმუნებულია, რომ თუ ბავშვს ბაღიდან დაბრუნებისთანავე ცხვირს მარილიანი ხსნარით გამოურეცხავს, ვირუსები ორგანიზმში ვერ შეაღწევს.

მარილიანი ხსნარი შეიძლება სასარგებლო იყოს ცხვირის სიმშრალის, გაჭედვისა და გამონადენის დროს.

თუმცა არ არსებობს დამაჯერებელი მტკიცებულება, რომ ჯანმრთელი ბავშვისთვის ცხვირის ყოველდღიური გამორეცხვა რესპირატორულ ინფექციებს საიმედოდ აფერხებს.

ვირუსები ორგანიზმში შეიძლება უკვე მოხვედრილი იყოს ინფიცირებულ ადამიანთან კონტაქტის დროს.

დასკვნა: მარილიანი ხსნარი სიმპტომების შესამსუბუქებლად გამოსადეგია, მაგრამ ყოველდღიური გამორეცხვა ინფექციებისგან დაცვის აუცილებელი ღონისძიება არ არის.

7. იმუნოსტიმულატორების მიცემა

აფთიაქებში მრავლად გვხვდება საშუალებები, რომელთა მწარმოებლებიც იმუნიტეტის გაძლიერებას გვპირდებიან.

თუმცა ჯანმრთელი ბავშვისთვის ისეთი პრეპარატი, რომელიც იმუნურ სისტემას უბრალოდ „გააძლიერებს“ და ყველა ვირუსისგან დაიცავს, არ არსებობს.

სხვადასხვა იმუნოსტიმულატორისა და საკვები დანამატის ეფექტიანობა ხშირად სათანადოდ არ არის დადასტურებული. ზოგიერთი მათგანი შესაძლოა იწვევდეს არასასურველ რეაქციებს ან ურთიერთქმედებდეს სხვა მედიკამენტებთან.

ნამდვილი იმუნოდეფიციტის შემთხვევაში მკურნალობას სპეციალისტი კონკრეტული დიაგნოზის საფუძველზე არჩევს.

დასკვნა: ბავშვისთვის იმუნოსტიმულატორების თვითნებურად მიცემა არ არის რეკომენდებული.

8. ბევრი ხილი და ბოსტნეული, ტკბილეულის სრული აკრძალვა

სოციალურ ქსელებში ხშირად წერენ: „ჩემს შვილს ტკბილეულს არ ვაჭმევ, ბევრ ხილსა და ბოსტნეულს ვაძლევ და საერთოდ არ ავადდება“.

ჯანსაღი და მრავალფეროვანი კვება ნამდვილად მნიშვნელოვანია იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის.

ბავშვის რაციონში უნდა იყოს საკმარისი ცილა, ბოსტნეული, ხილი, მარცვლეული და სხვა აუცილებელი საკვები ნივთიერებები.

თუმცა არასწორია მოსაზრება, თითქოს ტკბილეულის ერთჯერადი მიღება იმუნიტეტს „თიშავს“, ხოლო ხილის დიდი რაოდენობით ჭამა ვირუსებისგან გვიცავს.

ჭარბი შაქრის შეზღუდვა მნიშვნელოვანია ზოგადი ჯანმრთელობისთვის, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ბავში აღარ გაცივდება.

დასკვნა: დაბალანსებული კვება აუცილებელია, თუმცა მხოლოდ ჯანსაღი საკვებით ვირუსული ინფექციების თავიდან აცილება შეუძლებელია.

9. შემოდგომამდე ზღვაზე დასვენება

არსებობს მოსაზრება, რომ თუ ბავშვი ზაფხულში ზღვაზე დაისვენებს, შემოდგომასა და ზამთარში ნაკლებად იავადმყოფებს.

ზღვაზე დასვენება, სუფთა ჰაერზე ყოფნა, მოძრაობა და გარემოს შეცვლა შეიძლება დადებითად აისახოს ბავშვის ფიზიკურ და ემოციურ მდგომარეობაზე.

თუმცა არ არსებობს დამაჯერებელი მტკიცებულება, რომ ზღვის ჰავა ბავშვს რამდენიმე თვის განმავლობაში რესპირატორული ვირუსებისგან იცავს.

ბაღში დაბრუნების შემდეგ ის კვლავ შეხვდება ინფექციების გამომწვევებს.

დასკვნა: ზღვაზე დასვენება სასარგებლოა, მაგრამ სეზონური ინფექციებისგან იმუნიტეტს არ ქმნის.

10. სახლის ხშირი დალაგება ქლორიანი საშუალებებით

ზოგიერთი მშობელი ცდილობს, ბავშვის დასაცავად სახლში ყველა ზედაპირი ძლიერი სადეზინფექციო საშუალებით დაამუშაოს.

სისუფთავე მნიშვნელოვანია, მაგრამ ძლიერი ქიმიური საშუალებების გადაჭარბებულმა გამოყენებამ შეიძლება გააღიზიანოს თვალები, კანი და სასუნთქი გზები.

ეს განსაკუთრებით საყურადღებოა ასთმის ან ალერგიული დაავადებების მქონე ბავშვებში.

ყოველდღიურ პირობებში, როგორც წესი, საკმარისია ჩვეულებრივი დასუფთავება, ხელების დაბანა და ოთახის განიავება. დამატებითი დეზინფექცია შეიძლება საჭირო გახდეს კონკრეტული ინფექციის გავრცელებისას.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ქლორიანი საშუალებები არასოდეს შეურიოთ სხვა საწმენდ ნივთიერებებს, განსაკუთრებით მჟავებსა და ამიაკის შემცველ პროდუქტებს, რადგან შეიძლება ტოქსიკური აირები გამოიყოს.

დასკვნა: ზედმეტი დეზინფექცია ბავშვს უკეთ არ იცავს და ზოგჯერ ჯანმრთელობისთვის საზიანოცაა.

11. აცრებზე უარის თქმა, რადგან ისინი იმუნიტეტს „ასუსტებს“

ზოგიერთ მშობელს მიაჩნია, რომ ვაქცინაცია ბავშვის იმუნურ სისტემას ზედმეტად ტვირთავს და ამიტომ აცრებზე უარს ამბობს.

სინამდვილეში ვაქცინები იმუნურ სისტემას კონკრეტული ინფექციების ამოცნობასა და მათ წინააღმდეგ დაცვითი რეაქციის ჩამოყალიბებაში ეხმარება.

ვაქცინაცია არ ასუსტებს ბავშვის იმუნიტეტს.

აცრებზე უარის შემთხვევაში ბავშვი შეიძლება დაუცველი დარჩეს ისეთი ინფექციებისგან, რომლებიც მძიმე გართულებებს იწვევს.

დასკვნა: აცრებზე უარი ინფექციებისგან დაცვის საშუალება არ არის. პირიქით, ის ზრდის ვაქცინით პრევენცირებადი დაავადებების რისკს.

რა უნდა გააკეთონ მშობლებმა, რომ ბავშვი ბაღში ნაკლებად ავად გახდეს?

პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია იმის გააზრება, რომ ბაღში სიარულის დაწყების შემდეგ რესპირატორული ინფექციების გახშირება გავრცელებული მოვლენაა.

ბავშვი ყოველდღიურად ხვდება სხვა ბავშვებს, იზიარებს სათამაშოებს, მონაწილეობს საერთო აქტივობებში და კონტაქტი აქვს სხვადასხვა ვირუსთან.

პირველ წლებში მას შეიძლება წელიწადში 8-10 რესპირატორული ინფექციაც ჰქონდეს. ზოგიერთ შემთხვევაში ეს რიცხვი მეტიცაა. თუ ინფექციები მსუბუქად მიმდინარეობს, ბავშვი მათ შორის ჯანმრთელია და ნორმალურად იზრდება, ხშირი გაციება თავისთავად იმუნოდეფიციტს არ ნიშნავს.

ასაკის მატებასთან ერთად რესპირატორული ინფექციების სიხშირე ხშირად მცირდება, თუმცა ეს ინდივიდუალურია და ყველასთვის ერთნაირი გრაფიკი არ არსებობს.

ბავშვის ჯანმრთელობის დასაცავად ყველაზე მნიშვნელოვანი რამდენიმე ძირითადი წესის დაცვაა.

სრულფასოვანი ძილი. ძილის ნაკლებობა უარყოფითად მოქმედებს ბავშვის ჯანმრთელობაზე. სკოლამდელი ასაკის ბავშვებს, როგორც წესი, დღე-ღამეში 10-13 საათი ძილი სჭირდებათ, დღის ძილის ჩათვლით.

სუფთა ჰაერი და ფიზიკური აქტივობა. ყოველდღიური გასეირნება, თამაში და მოძრაობა ხელს უწყობს ბავშვის ჯანსაღ განვითარებას.

ოთახის განიავება. დახურულ სივრცეში ჰაერის განახლება მნიშვნელოვანია, რადგან რესპირატორული ვირუსების ნაწილი ჰაერში გავრცელებული ნაწილაკებით გადაეცემა.

ხელების ჰიგიენა. ხელების დაბანა ბაღიდან დაბრუნების შემდეგ, ჭამის წინ და ტუალეტით სარგებლობის შემდეგ ინფექციების გავრცელების შემცირებას უწყობს ხელს.

დაბალანსებული კვება. მრავალფეროვანი რაციონი ბავშვს ზრდისა და იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვის საჭირო ნივთიერებებით უზრუნველყოფს.

ვაქცინაცია. აუცილებელია ასაკის შესაბამისი გეგმური აცრების ჩატარება და გრიპის სეზონური ვაქცინაციის საკითხის პედიატრთან განხილვა.

ავადმყოფი ბავშვის სახლში დატოვება. სიცხის, მნიშვნელოვანი სისუსტისა და სხვა ისეთი სიმპტომების დროს, რომლებიც ბაღში ყოფნას ხელს უშლის, ბავშვი სახლში უნდა დარჩეს. დაბრუნების დრო დამოკიდებულია დაავადებასა და ბაღის წესებზე.

როდის არის ხშირი ავადმყოფობა საყურადღებო?

მიუხედავად იმისა, რომ ბაღის ასაკში ხშირი გაციება ჩვეულებრივი მოვლენაა, არსებობს ნიშნები, რომელთა დროსაც დამატებითი გამოკვლევა შეიძლება საჭირო გახდეს.

პედიატრთან კონსულტაცია მნიშვნელოვანია, თუ ბავშვს განმეორებით აქვს მძიმე ბაქტერიული ინფექციები, ხშირად სჭირდება ჰოსპიტალიზაცია ან ანტიბიოტიკები, ცუდად იმატებს წონაში, ჩამორჩება ზრდაში ან ინფექციებისგან გამოჯანმრთელება უჩვეულოდ უჭირს.

მთავარია გვახსოვდეს: ბავშვის იმუნური სისტემის მხარდაჭერა არ ნიშნავს მისთვის რაც შეიძლება მეტი პრეპარატის მიცემას. ჯანსაღი გარემო, სრულფასოვანი კვება, ძილი, ჰიგიენა და დროული ვაქცინაცია ბევრად უფრო საიმედო მიდგომაა, ვიდრე ინტერნეტში გავრცელებული დაუდასტურებელი რჩევები.