რისი ბრალია ბავშვის ზედმეტად მიჯაჭვულობა მშობელზე და რა უნდა ქნას მშობელმა, თუ საკმარისი დრო არ აქვს - მშობლები

პატარა ბავშვები ხშირად მშობლებს ერთი წუთითაც არ შორდებიან. მუდმივად ითხოვენ ხელში აყვანას, ჩახუტებას, თამაშს ან უბრალოდ გვერდით ყოფნას. ზოგჯერ დედას ან მამას დამოუკიდებლად არაფრის გაკეთების საშუალებას არ აძლევენ. ეს განსაკუთრებით დამღლელია მაშინ, როდესაც მშობელს საჭმლის მომზადება, სახლის საქმეების შესრულება ან მუშაობა უწევს.

ასეთ დროს უფროსებს ხშირად უჩნდებათ კითხვა: რატომ არ შეუძლია ბავშვს დამოუკიდებლად თამაში და როგორ მივაჩვიოთ, რომ მუდმივად არ ითხოვდეს ყურადღებას?

სინამდვილეში, ბავშვის ასეთი ქცევის უკან ხშირად კონკრეტული ემოციური ან ფიზიკური მოთხოვნილება დგას. ამიტომ, სანამ მის დამოუკიდებლად თამაშს შევეცდებით, მნიშვნელოვანია გავარკვიოთ, რა სჭირდება მას.

რატომ არ შორდება ბავშვი მშობლებს?

პატარა ბავშვისთვის დედასთან ან მამასთან სიახლოვე უსაფრთხოების განცდის ერთ-ერთი მთავარი წყაროა. მას სჭირდება არა მხოლოდ საკვები, ძილი და ყოველდღიური მოვლა, არამედ სითბო, სიყვარული და ემოციური კონტაქტიც.

სავსებით ბუნებრივია, თუ ბავშვი ჩახუტებასა და ყურადღებას ითხოვს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მშობელი მოენატრა. მაგალითად, საბავშვო ბაღიდან დაბრუნების შემდეგ, ძიძასთან ან ბებიასთან გატარებული დღის ბოლოს მას შეიძლება განსაკუთრებით სურდეს დედასთან ან მამასთან სიახლოვე.

ეს არ ნიშნავს, რომ ბავშვი განებივრებულია ან მშობლებით მანიპულირებას ცდილობს. ხშირად მას უბრალოდ სჭირდება დარწმუნდეს, რომ საყვარელი ადამიანები მის გვერდით არიან.

თუმცა არსებობს სხვა მიზეზებიც, რომელთა გამოც ბავშვი შეიძლება ჩვეულებრივზე მეტად მიეჯაჭვოს მშობლებს.

1. ბავშვი შესაძლოა ავად ხდებოდეს

ზოგჯერ ბავშვი უჩვეულოდ ჭირვეული ხდება, ხშირად ითხოვს ხელში აყვანას და მშობელს არ შორდება ჯერ კიდევ მანამდე, სანამ ავადმყოფობის აშკარა სიმპტომები გამოჩნდება.

შესაძლოა, თავს შეუძლოდ გრძნობდეს, მაგრამ ჯერ ვერ ახერხებდეს იმის ახსნას, კონკრეტულად რა აწუხებს.

ყურადღება მიაქციეთ მის საერთო მდგომარეობას, აქტიურობას, მადასა და სხეულის ტემპერატურას. თუ სხვა საყურადღებო სიმპტომებიც გამოჩნდა, საჭიროების შემთხვევაში მიმართეთ პედიატრს.

2. შია, სცივა ან სხვა ფიზიკურ დისკომფორტს განიცდის

პატარა ბავშვებს ყოველთვის არ შეუძლიათ საკუთარი საჭიროებების დროულად ამოცნობა და სიტყვებით გამოხატვა.

შესაძლოა, ბავშვს შიოდეს, სწყუროდეს, სციოდეს ან ტუალეტში უნდოდეს, მაგრამ ამის ნაცვლად უბრალოდ მშობელს მიეკრას და ყურადღება მოითხოვოს.

ასეთ დროს შეამოწმეთ, როდის ჭამა ბოლოს, ხომ არ სჭირდება წყალი, ხომ არ სცივა და ხომ არ უნდა ტუალეტში გასვლა.

მაშინაც კი, როდესაც ბავშვმა უკვე იცის დამოუკიდებლად ჩაცმა ან ტუალეტით სარგებლობა, დაღლილობისა და დისკომფორტის დროს შესაძლოა უფროსის დახმარება დასჭირდეს.

3. გადაიღალა და დასვენება სჭირდება

საბავშვო ბაღი, ხანგრძლივი სეირნობა, სტუმრები, ხმაურიანი გარემო და აქტიური თამაშები პატარა ბავშვისთვის საკმაოდ დამღლელია.

გადაღლილობისას ბავშვი შეიძლება უფრო მგრძნობიარე, ჭირვეული და მშობელზე დამოკიდებული გახდეს.

თუ შეამჩნიეთ, რომ ჩვეულებრივზე მეტად გეკვრით, სცადეთ მშვიდი გარემოს შექმნა. შეგიძლიათ ერთად წამოწვეთ, ზღაპარი წაუკითხოთ, ჩაეხუტოთ ან უბრალოდ ცოტა ხნით გვერდით მიუჯდეთ.

ზოგჯერ ბავშვს სწორედ ასეთი მშვიდი ურთიერთობა სჭირდება, რომ დღის განმავლობაში დაგროვილი დაძაბულობა მოიხსნას.

4. რაღაცამ შეაშინა

პატარა ბავშვებს ყოველთვის არ შეუძლიათ იმის ახსნა, რა აშინებთ ან რატომ გრძნობენ თავს დაუცველად.

შესაძლოა, შეეშინდათ ხმამაღალი ხმის, უცხო ადამიანის, საბავშვო ბაღში მომხდარი შემთხვევის ან ისეთი სიტუაციის, რომელსაც მშობელმა ყურადღება არც კი მიაქცია.

შიშის დროს ბავშვი ინსტინქტურად ეძებს იმ ადამიანს, ვისთანაც თავს უსაფრთხოდ გრძნობს.

ამიტომ, თუ მოულოდნელად განსაკუთრებით მოგეკრათ და არ გშორდებათ, ნუ იჩქარებთ მის მოშორებას. მშვიდად დაელაპარაკეთ, ჩაეხუტეთ და შეეცადეთ გაარკვიოთ, ხომ არ მოხდა რაიმე ისეთი, რამაც შეაშინა.

როგორ მოვიქცეთ, თუ ბავშვის ქცევის მიზეზი გაუგებარია?

თუ ბავშვი მუდმივად გთხოვთ ყურადღებას, მაგრამ ვერ ხვდებით, რა აწუხებს, თავდაპირველად მისი ძირითადი საჭიროებები შეამოწმეთ.

დარწმუნდით, რომ არ შია, არ სწყურია, არ სცივა, არ არის გადაღლილი და თავს კარგად გრძნობს.

შემდეგ კი უბრალოდ ჩაეხუტეთ და, შესაძლებლობის ფარგლებში, გარკვეული დრო მხოლოდ მას დაუთმეთ.

შეგიძლიათ ერთად მოამზადოთ რაიმე მარტივი კერძი, წაიკითხოთ წიგნი, ითამაშოთ მშვიდი თამაში ან უბრალოდ გვერდიგვერდ ისხდეთ.

მთავარია, ბავშვმა იგრძნოს, რომ მშობელი მისთვის ხელმისაწვდომია და საჭიროების შემთხვევაში შეუძლია მას მიმართოს.

ზოგჯერ რამდენიმე წუთიანი გულწრფელი ყურადღებაც საკმარისია, რომ ბავშვი დამშვიდდეს და დამოუკიდებელ თამაშს დაუბრუნდეს. თუმცა ყველა ბავშვს განსხვავებული დრო და მხარდაჭერა სჭირდება.

რა ვქნათ, თუ ბავშვისთვის დრო საერთოდ არ გვაქვს?

ბუნებრივია, მშობელს ყოველთვის არ შეუძლია ყველა საქმე გადადოს და ბავშვს მთელი ყურადღება დაუთმოს.

ზოგჯერ აუცილებელია მუშაობა, საჭმლის მომზადება, სახლის დალაგება ან უფროსი შვილების დახმარება.

ასეთ სიტუაციაში შეგიძლიათ ბავშვს შესთავაზოთ, რომ უბრალოდ თქვენ გვერდით იყოს.

მაგალითად, თუ კომპიუტერთან მუშაობთ, შეგიძლიათ მის გვერდით პატარა სათამაშო კუთხე მოუწყოთ. თუ სამზარეულოში ხართ, ასაკის შესაბამისი უსაფრთხო საქმიანობა შესთავაზოთ.

ბავშვს ყოველთვის არ სჭირდება, რომ მშობელი უშუალოდ მას ეთამაშებოდეს. ზოგჯერ საკმარისია, ხედავდეს დედას ან მამას, ესმოდეს მისი ხმა და იცოდეს, რომ ახლოსაა.

ამასთან, მნიშვნელოვანია თანდათან ასწავლოთ ლოდინიც. შეგიძლიათ მშვიდად აუხსნათ: „ახლა საქმეს ვასრულებ, შენ შეგიძლია ჩემ გვერდით ითამაშო, შემდეგ კი ერთად წავიკითხოთ წიგნი“.

მთავარია, დაპირება შეასრულოთ და ბავშვს ასაკის შესაბამისი, გასაგები საზღვრები დაუწესოთ.

რატომ არ შველის სათამაშოებით ან მულტფილმებით ყურადღების გადატანა?

როდესაც ბავშვი მშობელს არ შორდება, უფროსები ხშირად ცდილობენ მისი ყურადღება სათამაშოებზე, მულტფილმებსა თუ სხვა გასართობზე გადაიტანონ.

თუმცა ეს მეთოდი ყოველთვის არ მუშაობს.

მიზეზი მარტივია: თუ ბავშვს კონკრეტულ მომენტში ემოციური სიახლოვე სჭირდება, სათამაშო ვერ ჩაანაცვლებს დედასთან ან მამასთან ურთიერთობას.

ამიტომ, სანამ ბავშვს დამოუკიდებელ საქმიანობას შესთავაზებთ, სასურველია, ჯერ მის ემოციურ მდგომარეობას მიაქციოთ ყურადღება.

ჩაეხუტეთ, დაელაპარაკეთ, აგრძნობინეთ, რომ გესმით მისი.

ამის შემდეგ შესაძლოა გაცილებით ადვილად დათანხმდეს დამოუკიდებლად თამაშს.

უნდა მივაჩვიოთ თუ არა ბავშვი მშობლების გარეშე ყოფნას?

ბავშვის დამოუკიდებლობის განვითარება მნიშვნელოვანია, მაგრამ ეს პროცესი თანდათანობით უნდა მიმდინარეობდეს.

მშობელთან სიახლოვის მოთხოვნა თავისთავად პრობლემას არ წარმოადგენს. პირიქით, უსაფრთხო და თბილი ურთიერთობა ბავშვს ეხმარება, უფრო თავდაჯერებულად შეისწავლოს გარემო.

ამავე დროს, მნიშვნელოვანია, რომ მშობელსაც ჰქონდეს პირადი სივრცე და საკუთარი საქმეების შესრულების შესაძლებლობა.

ამიტომ მიზანი ბავშვის ჩახუტებისა და ყურადღების მოთხოვნისგან გადაჩვევა კი არა, ისეთი ურთიერთობის ჩამოყალიბებაა, რომელშიც მას სიყვარულიც აქვს და დამოუკიდებლობის შესაძლებლობაც.

თუ ბავშვი თავს უსაფრთხოდ გრძნობს, მისი საჭიროებები დაკმაყოფილებულია და ასაკის შესაბამის მხარდაჭერას იღებს, დროთა განმავლობაში დამოუკიდებელი თამაშისა და მშობლისგან მცირე ხნით განცალკევების უნარიც უმტკიცდება.

გახსოვდეთ: როდესაც პატარა ბავშვი მუდმივად გეკვრით, ეს ყოველთვის ცუდი ჩვევა არ არის. ზოგჯერ ის უბრალოდ გეუბნებათ იმას, რისი სიტყვებით გამოხატვაც ჯერ არ შეუძლია: „ახლა შენთან ყოფნა მჭირდება“.

თუ მშობელთან განშორების შიში ძალიან ძლიერია, ხანგრძლივად გრძელდება ან ხელს უშლის ბავშვის ყოველდღიურ ცხოვრებას, სასურველია ბავშვთა ფსიქოლოგთან კონსულტაცია.