საბჭოთა ადამიანების მიერ ეკონომიისთვის მოფიქრებული ხერხები, რომლებიც დღესაც "მოდაშია" - მშობლები

საბჭოთა ეპოქის ყოველდღიური ცხოვრება ბევრი ისეთი ჩვევით გამოირჩეოდა, რომლებიც დღეს შეიძლება უცნაურად ან სასაცილოდაც კი მოგვეჩვენოს. თუმცა ის, რასაც ადამიანები მაშინ დეფიციტისა და ეკონომიის გამო აკეთებდნენ, თანამედროვე სამყაროში კვლავ აქტუალური ხდება. მეტიც, ზოგიერთი ასეთი ჩვევა დღეს ეკოლოგიური ცხოვრების წესის, გონივრული მოხმარებისა და ფინანსური პასუხისმგებლობის ნაწილად მიიჩნევა.

საბჭოთა კავშირში ტანსაცმლის, საკვების, ავეჯისა თუ საყოფაცხოვრებო ნივთების შეძენა ხშირად დიდ ძალისხმევას მოითხოვდა. მაღაზიებში პროდუქციის არჩევანი შეზღუდული იყო, ამიტომ ადამიანები ცდილობდნენ, მაქსიმალურად გამოეყენებინათ ყველაფერი, რაც ჰქონდათ. ნივთებს უფრთხილდებოდნენ, დაზიანებულს აკეთებდნენ, ძველს ახალ დანიშნულებას უძებნიდნენ და შეძლებისდაგვარად ყველაფერს თავად ამზადებდნენ.

დღეს, მიუხედავად იმისა, რომ მაღაზიებში ყველაფრის შეძენაა შესაძლებელი, ამ ჩვევების ნაწილი კვლავ პოპულარული ხდება. საინტერესოა, რომ მათ ხშირად ის ადამიანებიც მისდევენ, ვისთვისაც ეკონომია აუცილებლობას აღარ წარმოადგენს.

1. მრავალჯერადი ჩანთების გამოყენება

საბჭოთა პერიოდში პოლიეთილენის პარკები იშვიათობა იყო. განსაკუთრებით ფასობდა ფერადი, ნახატებიანი პარკები, რომლებსაც ადამიანები ხშირად რამდენჯერმე იყენებდნენ და საგულდაგულოდ ინახავდნენ.

ყოველდღიური საყიდლებისთვის კი პოპულარული იყო ბადისებრი ჩანთა, ე.წ. „ავოსკა“. მსუბუქი, გამძლე და მოსახერხებელი ჩანთა ადვილად იკეცებოდა და მცირე ადგილს იკავებდა. ბევრი დიასახლისი სახლიდან მის გარეშე თითქმის არ გადიოდა.

მოგვიანებით ასეთი ჩანთები ერთჯერადმა პოლიეთილენის პარკებმა ჩაანაცვლა, თუმცა ბოლო წლებში მრავალჯერადი ჩანთები კვლავ პოპულარული გახდა.

ამის მთავარი მიზეზი გარემოს დაცვაა. ერთჯერადი პლასტიკის პარკები გარემოში მოხვედრის შემდეგ დიდხანს რჩება, დროთა განმავლობაში მცირე ნაწილაკებად იშლება და შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ცხოველებსა და ეკოსისტემებს.

დღეს მრავალჯერადი ქსოვილისა და ბადისებრი ჩანთების გამოყენება გარემოზე ზემოქმედების შემცირების ერთ-ერთ გზად მიიჩნევა. ამასთან, მათი ხანგრძლივად გამოყენება ფინანსური თვალსაზრისითაც ხელსაყრელია.

2. მინის ქილების შეგროვება და ხელახლა გამოყენება

საბჭოთა ოჯახებში მინის ქილებისა და ბოთლების გადაყრა თითქმის წარმოუდგენელი იყო. რძის, არაჟნისა და სხვა პროდუქტების ცარიელ ჭურჭელს საგულდაგულოდ რეცხავდნენ და სპეციალურ პუნქტებში აბარებდნენ ან სახლში ინახავდნენ.

მინის ქილებს განსაკუთრებით დიდი გამოყენება ჰქონდა სამზარეულოში. მათში ინახავდნენ მურაბებს, კომპოტებს, მწნილებსა და სხვადასხვა პროდუქტს.

დღეს ეს ჩვევა კვლავ აქტუალური ხდება, თუმცა განსხვავებული მიზეზით. სულ უფრო მეტი ადამიანი ცდილობს, შეამციროს ნარჩენების რაოდენობა და ნივთებს მეორე სიცოცხლე შესძინოს.

მინის ქილებს იყენებენ ბურღულეულის, სანელებლების, ჩირისა და სხვა პროდუქტების შესანახად. ზოგი მათგან დეკორატიულ ნივთებსაც ამზადებს.

მინის ჭურჭლის ხელახლა გამოყენება განსაკუთრებით პრაქტიკულია, რადგან მინა გამძლე მასალაა, ადვილად ირეცხება და სათანადო გამოყენების შემთხვევაში დიდხანს ძლებს. ამასთან, მინის ნარჩენების გადამუშავებაც შესაძლებელია.

3. ტანსაცმლის ინდივიდუალურად შეკერვა

საბჭოთა პერიოდში სასურველი კაბის, პალტოს ან სხვა სამოსის შეძენა ძალიან რთული ამოცანა იყო. მაღაზიებში წარმოდგენილი მოდელები ერთმანეთს ჰგავდა, არჩევანი შეზღუდული იყო, ქალებს კი სურდათ, განსხვავებულად და მოდურად ჩაეცვათ.

სწორედ ამიტომ ბევრი ქალი კერვას სწავლობდა. ერთმანეთს უზიარებდნენ თარგებს, ყიდულობდნენ ქსოვილებს და სასურველ ტანსაცმელს თავად იკერავდნენ.

ზოგი იმდენად კარგად ეუფლებოდა საკერავ მანქანას, რომ შეკვეთების მიღებასაც იწყებდა. კარგი მკერავი განსაკუთრებით ფასობდა, რადგან მისი დახმარებით შესაძლებელი იყო ისეთი სამოსის შექმნა, რომელსაც მაღაზიაში ვერ იპოვიდით.

დღეს ტანსაცმლის არჩევანი პრაქტიკულად შეუზღუდავია, თუმცა ინდივიდუალური შეკერვა კვლავ პოპულარულია.

ამის ერთ-ერთი მიზეზი უნიკალური სტილის შექმნის სურვილია. ინდივიდუალური შეკვეთით დამზადებული სამოსი ადამიანის ზომებს, გემოვნებასა და მოთხოვნებს ერგება.

ამასთან, სულ უფრო აქტუალური ხდება ტანსაცმლის შეკეთება და გადაკეთება. ძველი სამოსის განახლება, ზომაში მორგება ან დიზაინის შეცვლა ხშირად ახალი ნივთის შეძენის ალტერნატივაა.

მიუხედავად იმისა, რომ ინდივიდუალური შეკერვა ყოველთვის იაფი არ ღირს, ხარისხიანი და გამძლე ტანსაცმლის ხანგრძლივად გამოყენება გონივრული მოხმარების პრინციპებს შეესაბამება.

4. ბოსტნეულისა და მწვანილის სახლში მოყვანა

საბჭოთა ადამიანებისთვის აგარაკი და პატარა მიწის ნაკვეთი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებდა. ბევრი ოჯახი თავისუფალ დროს ბოსტანში მუშაობას უთმობდა, რათა საკუთარი მოსავალი მიეღო.

ზაფხულში მოყვანილი ბოსტნეულისგან ზამთრისთვის ამზადებდნენ მწნილებს, კომპოტებს, მურაბებსა და სხვადასხვა კონსერვს.

დღეს სახლში მცენარეების მოყვანა კვლავ პოპულარული საქმიანობაა. განსაკუთრებით გავრცელებულია აივნისა და ფანჯრის რაფის პატარა ბაღები.

ამისთვის სპეციალური ნაკრებებიც კი იყიდება, რომლებიც თესლს, სუბსტრატსა და მცენარის გასაზრდელად საჭირო სხვა ნივთებს შეიცავს.

სახლში მწვანილის მოყვანას რამდენიმე უპირატესობა აქვს: შესაძლებელია ახალი პროდუქტის მიღება, მისი მოყვანის პროცესის კონტროლი და მცირე რაოდენობით საჭირო მწვანილის ყოველთვის ხელთ ქონა.

თუმცა უნდა გავითვალისწინოთ, რომ სახლის პირობებში მოყვანილი პროდუქტი ავტომატურად უფრო ჯანსაღი არ არის — მისი ხარისხი დამოკიდებულია ნიადაგზე, წყალზე, მოვლასა და სხვა პირობებზე.

5. შარვლის ტოტების აკეცვა

ერთი შეხედვით, შარვლის ტოტების აკეცვა თანამედროვე მოდის ტენდენციაა. განსაკუთრებით პოპულარულია ჯინსის ტოტების რამდენჯერმე გადაკეცვა ისე, რომ კოჭები გამოჩნდეს.

თუმცა ეს პრაქტიკა გაცილებით ძველია და საბჭოთა პერიოდშიც ფართოდ გამოიყენებოდა.

თავდაპირველად შარვლის ტოტებს ხშირად პრაქტიკული მიზეზით იკეცავდნენ. მაგალითად, ველოსიპედისტებს ფართო შარვალი მოძრაობაში ხელს უშლიდა და არსებობდა საფრთხე, რომ ქსოვილი ველოსიპედის ჯაჭვში მოხვედრილიყო.

ამ პრობლემის თავიდან ასაცილებლად შარვლის ტოტებს მაღლა იკეცავდნენ.

მოგვიანებით ახალგაზრდებმა ეს პრაქტიკული ხერხი ჩაცმის სტილის ნაწილად აქციეს. აკეცილი შარვალი მათ საშუალებას აძლევდა, ყოველდღიური სამოსისთვის განსხვავებული იერი მიეცათ.

დღეს ეს დეტალი კვლავ გამოიყენება, განსაკუთრებით ყოველდღიურ და თავისუფალ სტილში. თუმცა შარვლის ტოტების აკეცვა მხოლოდ საბჭოთა მოდისთვის დამახასიათებელი არ ყოფილა — მას სხვა ქვეყნებშიც ხანგრძლივი ისტორია აქვს.

რატომ ბრუნდება ძველი ჩვევები?

საბჭოთა პერიოდში ბევრი ასეთი ჩვევა აუცილებლობით იყო ნაკარნახევი. ადამიანები ნივთებს ხელახლა იყენებდნენ და ყველაფრის დაზოგვას ცდილობდნენ, რადგან ახალი პროდუქტის შეძენა ხშირად რთული იყო.

დღეს კი იმავე პრაქტიკებს განსხვავებული მნიშვნელობა ენიჭება. მრავალჯერადი ჩანთების გამოყენება, ტანსაცმლის შეკეთება, მინის ჭურჭლის შენახვა და სახლში პროდუქტების მოყვანა გარემოზე ზრუნვასა და გააზრებულ მოხმარებას უკავშირდება.

თანამედროვე სამყაროში სულ უფრო მეტი ადამიანი აცნობიერებს, რომ ფინანსური შესაძლებლობა აუცილებლობით არ ნიშნავს მუდმივად ახალი ნივთების შეძენის საჭიროებას.

სწორედ ამიტომ ზოგიერთი ძველი ჩვევა, რომელიც ერთ დროს სიღარიბესა და დეფიციტთან ასოცირდებოდა, დღეს პრაქტიკულობის, ეკონომიურობისა და მდგრადი ცხოვრების წესის მაგალითად იქცა.