ეროვნული სასწავლო გეგმის მიხედვით, შემაჯამებელი დავალება მოსწავლის მიერ მიღებული ცოდნის პრაქტიკაში გამოყენებას უნდა ამოწმებდეს. საჯარო სკოლებში შეფასების ამ კომპონენტს საშინაო და საკლასო დავალებების თანაბარი წონა აქვს, სემესტრული ქულის გამოანგარიშებისას კი სასწავლო გეგმით განსაზღვრული შემაჯამებელი დავალებების სრული რაოდენობა უნდა გაითვალისწინონ.
შემაჯამებელი დავალება სასკოლო შეფასების მნიშვნელოვანი ნაწილია, რადგან მისი მიზანი მხოლოდ მოსწავლის მიერ მასალის დამახსოვრების შემოწმება არ არის. დავალებამ უნდა გამოავლინოს, რამდენად გაიაზრა მოსწავლემ შესწავლილი საკითხები, შეუძლია თუ არა მიღებული ცოდნის გამოყენება და რამდენად ახერხებს სხვადასხვა საკითხის ერთმანეთთან დაკავშირებას.
საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის 2026 წლის 4 სექტემბრის №116/ნ ბრძანებით, რომლითაც ეროვნულ სასწავლო გეგმაში ცვლილებები შევიდა, საჯარო სკოლებისთვის შემაჯამებელი დავალებების შინაარსთან, შეფასების კრიტერიუმებთან და სემესტრული ქულის გამოანგარიშებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები დაზუსტდა.
ეროვნული სასწავლო გეგმის თანახმად, შემაჯამებელი დავალების შესრულებისას მოსწავლემ მიღებული ცოდნა პრაქტიკაში უნდა გამოიყენოს და კომპლექსური პრობლემების გადაჭრა შეძლოს. შესაბამისად, დავალება მხოლოდ ფაქტების, წესებისა და განსაზღვრებების ცოდნის შემოწმებით არ უნდა შემოიფარგლებოდეს.
დოკუმენტში შემაჯამებელი დავალების შესაძლო ფორმებად დასახელებულია ესე, პროექტი, კვლევითი ან საველე ანგარიში, შემოქმედებითი პროდუქტი, მონაცემთა ანალიზი და სხვა ტიპის სამუშაოები.
დავალების ფორმა საგნისა და შესასწავლი საკითხის სპეციფიკას უნდა შეესაბამებოდეს. მთავარია, მოსწავლეს ჰქონდეს შესაძლებლობა, წარმოაჩინოს არა მხოლოდ ის, თუ რა დაიმახსოვრა, არამედ ისიც, რამდენად გაიაზრა მასალა და როგორ შეუძლია მისი გამოყენება.
შემაჯამებელი დავალების შეფასებისას საჯარო სკოლაში წინასწარ შემუშავებული კრიტერიუმების, ანუ შეფასების რუბრიკის გამოყენება სავალდებულოა. ეს კრიტერიუმები მოსწავლეს წინასწარ უნდა მიეწოდოს, რათა მან იცოდეს, რა მოთხოვნებს უნდა აკმაყოფილებდეს მისი ნამუშევარი და რას მიექცევა ყურადღება შეფასებისას.
შეფასების რუბრიკა სასწავლო პროცესის გამჭვირვალობასა და შეფასების ობიექტურობას უნდა ემსახურებოდეს. მოსწავლემ წინასწარ უნდა იცოდეს, რა არის დავალების მიზანი და რა კრიტერიუმებით განისაზღვრება მისი შესრულების ხარისხი.
საჯარო სკოლებში სემესტრის განმავლობაში მოსწავლე სამი კომპონენტის მიხედვით ფასდება: მიმდინარე საშინაო დავალება, მიმდინარე საკლასო დავალება და შემაჯამებელი დავალება. ეროვნული სასწავლო გეგმით, ამ კომპონენტებს თანაბარი წონა აქვს.
ამასთან, V კლასის მეორე სემესტრის, VI კლასისა და საბაზო-საშუალო საფეხურების თითოეული საგნისთვის სასკოლო სასწავლო გეგმაში უნდა განისაზღვროს სემესტრის განმავლობაში ჩასატარებელი შემაჯამებელი დავალებების სავალდებულო მინიმალური რაოდენობა, საგნობრივი თემების მიხედვით.
მოსწავლის სემესტრული ქულის გამოანგარიშებისას მხედველობაში უნდა მიიღონ სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული შემაჯამებელი დავალებების სრული რაოდენობა. ეს ნიშნავს, რომ სემესტრის ბოლოს შეფასებისას მხოლოდ მოსწავლის მიერ ფაქტობრივად შესრულებული დავალებების შედეგები არ უნდა განიხილონ ისე, თითქოს დაგეგმილი შემაჯამებელი სამუშაოების რაოდენობას მნიშვნელობა არ ჰქონდეს.
თუ საჯარო სკოლის მოსწავლე გაცდენის გამო შემაჯამებელ დავალებას ვერ შეასრულებს, სკოლა ვალდებულია, მას გაცდენილი დავალების აღდგენის შესაძლებლობა მისცეს.
აღდგენითი დავალების ჩატარების ვადები და ფორმა სასკოლო სასწავლო გეგმით განისაზღვრება. შესაბამისად, კონკრეტული პროცედურის გასარკვევად მშობელმა სკოლაში მოქმედ სასკოლო სასწავლო გეგმას უნდა მიმართოს.
ამასთან, შემაჯამებელი დავალების გაცდენა და მისი აღდგენა ერთმანეთთან დაკავშირებული საკითხებია: სკოლამ მოსწავლეს აღდგენის შესაძლებლობა უნდა მისცეს, ხოლო სემესტრული ქულის გამოანგარიშებისას სასწავლო გეგმით განსაზღვრული დავალებების სრული რაოდენობა უნდა გაითვალისწინოს.
დეტალებს შეგიძლიათ, შესაბამის ბრძანებაში გაეცნოთ.
თამარ იაკობაშვილი