როგორ მივხვდეთ, ბავშვი სტრესს ჯანსაღად უმკლავდება თუ ტკივილს გულში ინახავს - როგორ გავზარდოთ ემოციურად გაწონასწორებული ადამიანი - მშობლები
როგორ მივხვდეთ, ბავშვი სტრესს ჯანსაღად უმკლავდება თუ ტკივილს გულში ინახავს - როგორ გავზარდოთ ემოციურად გაწონასწორებული ადამიანი
თანამედროვე ბავშვები ყოველდღიურად აწყდებიან სხვადასხვა გამოწვევას — სწავლას, გამოცდებს, თანატოლებთან ურთიერთობასა და ახალ გარემოებებს. სპეციალისტების თქმით, მშობლებს შეუძლიათ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულონ იმაში, რომ ბავშვმა სტრესულ სიტუაციებთან გამკლავება ისწავლოს და ემოციურად უფრო გამძლე გაიზარდოს. თუმცა ამისთვის ხელოვნურად დაბრკოლებების შექმნა საჭირო არ არის — მთავარი სწორი მიდგომაა.
ფსიქოლოგის განმარტებით, სტრესგამძლეობის განვითარება მცირე ნაბიჯებით უნდა დაიწყოს. მაგალითად, მშობლებმა არ უნდა სცადონ ბავშვის ნაცვლად ყველა საკითხის გადაწყვეტა. უმჯობესია, მისცენ შესაძლებლობა თავად აირჩიოს დამატებითი აქტივობები ან დამოუკიდებლად მოემზადოს სკოლისთვის. ეს ბავშვს საკუთარი ძალების რწმენასა და თავდაჯერებულობას უყალიბებს.
არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ბავშვმა საკუთარი ემოციების ამოცნობა და დასახელება ისწავლოს. როდესაც ის უკეთ აცნობიერებს, რას გრძნობს კონკრეტულ მომენტში, ემოციების მართვაც უფრო მარტივი ხდება.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი უნარია შეცდომებისადმი ჯანსაღი დამოკიდებულება. ოჯახში ბავშვი უნდა გრძნობდეს, რომ შეცდომის დაშვება უსაფრთხოა. მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ შედეგის, არამედ გაწეული ძალისხმევის განხილვაც. შეიძლება ჰკითხოთ: „რა სცადე?“, „რას შეცვლიდი შემდეგ ჯერზე?“, „რა გასწავლა ამ გამოცდილებამ?“ ასეთ შემთხვევაში ბავშვი წარუმატებლობას კატასტროფად კი არა, განვითარების ბუნებრივ ნაწილად აღიქვამს.
ამასთან, სტრესგამძლეობა არ უნდა აგვერიოს სიმკაცრესა და მუდმივ დატვირთვაში. თუ ბავშვი განუწყვეტლივ სწავლით, მაღალი მოთხოვნებით სხვა ბავშვებთან შედარებით არის გადატვირთული, ეს საბოლოოდ მის ემოციურ და ფიზიკურ გამოფიტვას იწვევს.
სპეციალისტის თქმით, თითოეულ ბავშვს სჭირდება ხარისხიანი ძილი, თავისუფალი დრო, გართობა, მეგობრებთან ურთიერთობა და უბრალოდ დასვენების შესაძლებლობა. სწორედ ამ ბალანსის დაცვა ეხმარება მას, რომ ცხოვრებისეული სირთულეები უფრო თავდაჯერებულად და მშვიდად გადალახოს.
როგორ უნდა მივხვდეთ, რომ ბავშვს სტრესი რთულად გადააქვს?
როგორ მივხვდეთ, რომ ბავშვი სტრესს კარგად უმკლავდება
ბავშვი, რომელიც სტრესულ სიტუაციებს შედარებით კარგად უმკლავდება, საერთოდ არ ნიშნავს, რომ არასდროს ნერვიულობს ან არ განიცდის. პირიქით, ისიც განიცდის შფოთვას, იმედგაცრუებასა და დაძაბულობას, მაგრამ ამ ემოციების მართვას თანდათან სწავლობს და სირთულეების გამო მთლიანად არ კარგავს წონასწორობას.
სტრესგამძლე ბავშვი პრობლემის წარმოშობისას დახმარების თხოვნას არ ერიდება და საკუთარ გრძნობებზე მეტ-ნაკლებად ღიად საუბრობს. მას შეუძლია თქვას, რომ ეშინია, ნერვიულობს ან რაღაც არ გამოსდის, ნაცვლად იმისა, რომ ემოციები მხოლოდ ბრაზით ან ტირილით გამოხატოს.
ასეთი ბავშვი შეცდომებს სამყაროს დასასრულად არ აღიქვამს. წარუმატებლობის შემდეგ შეიძლება ინერვიულოს, მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ ისევ ცდილობს, იპოვოს გამოსავალი ან ხელახლა სცადოს. ის უფრო მეტად პროცესზეა ორიენტირებული, ვიდრე მხოლოდ შედეგზე.
სტრესთან კარგად გამკლავების ნიშანია ისიც, რომ ბავშვს ჩვეულებრივად შეუძლია ყოველდღიური საქმიანობის გაგრძელება. მიუხედავად დროებითი ნერვიულობისა, ის აგრძელებს სკოლაში სიარულს, მეგობრებთან ურთიერთობას, თამაშს და საყვარელ საქმიანობებს.
ემოციურად გამძლე ბავშვი, როგორც წესი, უფრო ადვილად ეგუება ცვლილებებსაც. ახალ გარემოს, ახალ მასწავლებელს, ახალ წრეს ან დროებით სირთულეებს შესაძლოა გარკვეული მღელვარებით შეხვდეს, მაგრამ დროთა განმავლობაში ადაპტაციას ახერხებს.
კარგი ნიშანია, თუ ბავშვს ასაკის შესაბამისი დამოუკიდებლობაც აქვს. როდესაც მას მცირე გადაწყვეტილებების მიღება, პასუხისმგებლობის აღება და ყოველდღიური პრობლემების დამოუკიდებლად მოგვარება შეუძლია, ეს მის შინაგან თავდაჯერებულობასა და სტრესის მართვის უნარზე მიუთითებს.
ამასთან, ყველაზე მნიშვნელოვანი მაჩვენებელი ხშირად ის არის, რომ რთული პერიოდის შემდეგ ბავშვი შედარებით სწრაფად უბრუნდება ჩვეულ ემოციურ მდგომარეობას. ის შეიძლება განაწყენდეს, იტიროს ან ინერვიულოს, მაგრამ ამ განცდებში დიდხანს არ რჩება და თანდათან აღადგენს ემოციურ ბალანსს. სწორედ ეს უნარი ითვლება სტრესთან ჯანსაღი გამკლავების ერთ-ერთ მთავარ ნიშნად.
